Exotisch fruit in de tuin: kiwibessen (Actinidia arguta) zijn heel gemakkelijk te kweken in warme, beschutte tuinen!

Door Guy De Kinder - www.houtwal.be

Breng meer kleur en smaak in uw tuin met een minder alledaagse fruitsoort, de kiwibes. Deze zoete, groene bessen (minikiwi's) rijpen vanaf half september gedurende een drietal weken. Kiwibessen zijn gemakkelijke klim- en leiplanten die wel enige steun vragen. Een pergola of een zonnige muur (schutting) met horizontale draden zijn zeer geschikt. Deze bijzondere fruitsoort moet bestoven worden door een mannelijke kiwibes. Kiwibessen zijn zeer weinig vatbaar voor schimmelziekten, waardoor gewasbehandelingen meestal niet nodig zijn. De bessen zijn rijk aan vitaminen, nuttige mineralen en antioxidanten.

.Plantkundige kenmerken van de kiwibes:

Kiwibessen-zoete haarloze minikiwi's (Actinidia arguta) zijn nauw verwant aan de gewone kiwi (Actinidia deliciosa). Beide planten behoren tot de familie Actinidiaceae (Straalstempelfamilie).
Het zijn gemakkelijk en mooie klim- en leiplanten aan een zonnige pergola of een zonnige muur. Deze decoratieve fruitsoort is weinig vatbaar voor ziekten en plagen. Kiwiplanten zijn meestal eenslachtig en kruisbestuivend, zodat het aanplanten van een gelijkbloeiend mannelijk ras nodig is.
De langwerpige of ronde, onbehaarde vruchten hebben ongeveer de grootte van kruisbessen (ca 3,5 tot 5 cm lang).
Het verzamelen van de rijpe bessen kan vanaf half september tot oktober gebeuren. Meestal rijpen de vruchten onregelmatig op de plant zelf. Oudere planten kunnen 20-30 kg vruchten produceren. De aangenaam zoete bessen zijn bijzonder geschikt voor verse consumptie en voor verwerking.
Kiwibessen zijn bijzonder rijk aan vitamine-C (102 mg/ 100 g vruchtgewicht). Ze zijn ook rijk aan de mineralen kalium (K), calcium (ca) en ijzer (Fe)

Actinidia arguta 'Jumbo' (De grootste kiwibessen)

Betekenis van de wetenschappelijke naam Actinidia arguta:

Actinidia: Van aktis/ actinos (Gr.= straal, kleine straal). De talrijke stijlen vormen samen een stralende ster op deze Oost-Azische vrucht.
arguta: Van argutus (L.= spitsvondig); scherp getekend. Opvallend scherp gezaagde bladranden.
Lees meer over de betekenis en oorsprong van wetenschappelijke plantennamen in "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen"

Kiwibessen vragen een zonnige, warme standplaats:

Een warme plaats in de zon wordt aangeraden.
In mei - juni dragen ze opvallend witte bloemen.
Bij een late lentenachtvorst in april-mei kunnen de jonge scheuten met bloemknoppen beschadigd worden.
In de winter (rusttoestand) kunnen ze vorst tot -30° C verdragen.

Kiwibessen produceren best op een goed doorlatende, humusrijke tuingrond:

Bij voorkeur een normale, goed doorlatende en humusrijke tuingrond.
De meeste gronden zijn geschikt, mits niet te nat of te droog.
Een warme, windluwe standplaats is het meest geschikt.
De planten wortelen oppervlakkig en om geen concurrentie om vocht en voedsel te krijgen is het best de bodem onkruidvrij te houden.

Geschikte rassen van de kiwibes (minikiwi):

'Issai' (zelfbestuivend, tweeslachtig),

'Jumbo', 'Weiki', 'Geneva', 'Ken's Red' (Vrouwelijke kiwibessen)

'Weima' (mannelijke bestuiver).

Indien u maar weinig plaats hebt dan kan u de kiwibes 'Issai' alleen planten. Zonder mannelijke bestuiver geeft deze 'Issai' ook bessen, maar ze zijn dan kleiner en pitloos.
Een combinatie van de vrouwelijke kiwibessen met de mannelijke bestuiver 'Weima' zijn ideaal voor een goede vruchtzetting. De zelfbestuivende 'Issai' is ook bruikbaar als bestuiver, maar geeft soms minder goede resultaten.

Actinidia arguta 'Issai' (zelfbestuivende kiwibes)

Kiwibes, minikiwi-Actinidia arguta 'Ken's Red': lekkere groenrode kwibessen die rijpen op de plant vanaf half september.

Actinidia arguta 'Ken's Red': een roodschillige kiwibes.

Aanbevolen plantafstand voor kiwibessen (kiwiberry):

- In de rij 2 tot 3 m (Paalafstand: 3 m)
- Tussen de rijen 2,5 tot 3 (4) m afstand.

Zorg voor 5 horizontaal gespannen draden op een onderlinge afstand van 0,6 m en dit tot een hoogte van 2,5 - 4 meter of hoger. Op sommige plaatsen wordt de voorkeur gegeven aan een T-vormig systeem, waarbij op 2,50 m hoogte een horizontale balk van 1,5 - 2 m bevestigd wordt. De plantafstand bij de T-balk- constructie is dan 3 x 4 m. (Door de horizontale balk van 2 m is er niet veel plaats meer tussen de rijen)

Opkweek en leiden van kiwibessen (kiwiberry) voor een T-systeem:

- Laat de stam zo recht mogelijk omhoog groeien. Tijdens de groeiperiode moeten de kiwibesranken wekelijks los gemaakt worden en door middel van bindmateriaal aan de bamboestok mooi verticaal vast gemaakt worden.
- Alle scheuten en twijgen lager dan 1,5 meter worden weggesnoeid.
- Na de winter zijn de uiteinden van sommige twijgen afgestorven, doordat ze in het najaar niet voldoende verhout waren. Deze dode toppen mogen teruggesnoeid worden tot op levend hout.

Enkele rassen van kiwibessen, kiwiberry, fruitplanten, fruitstruiken, fruitbomen en tuinplanten zijn ook bij online postorder-kwekerijen of tuincentra te bestellen:

Nuttige links:

Maandblad "Hobbytuinmagazine", oktober 2007:
Kiwibessen oogsten
Kiwibessen in het TV-journaal en idem

Kiwi-cd met teelt- en rasseninformatie

users.telenet.be/kiwibes

Terug naar index bijzondere winterharde planten
Index - home
Laatste aanpassing op 02/09/2010