|
Ribes rubrum of aalbessen kan men
telen
aan struik en als rechte fruithaag. Een rechte kleinfruithaag is makkelijker te snoeien en
compacter te houden. Zijhout lager dan 20 cm zal men verwijderen. Lange
zijtwijgen zijn meestal ongeschikt als vruchthout. Het
snoeien van trosbessen kan gebeuren vanaf januari tot april. Een vroege
snoei (januari) geeft een oogstvervroeging. Een snoei vanaf februari
geeft gezondere planten.
1. Naamgeving en plantenfamilie van trosbessen
Wetenschappelijke
naam: Ribes rubrum
Nederlandse namen: trosbessen, aalbessen, witte trosbes, rode trosbes,
rode bes, witte bes
Familie: Grossulariaceae of Ribesfamilie
Etymologische
betekenis van Ribes rubrum:
Ribes:
Een zuur smakende rabarbersoort in het Midden-Oosten, later overgedragen
op de eveneens zuursmakende kruis- en andere bessen. In Spanje groeiende
gelijksmakende bessen kregen dezelfde naam 'ribas' toegewezen.
rubrum (ruber,
rubra):
betekent rood; verwijzend naar de rode bessen bij rijpheid.
2.Plantmateriaal en
plantafstand voor aalbessen:
Teelt
als struik of als rechte haag
-
Rode bessen worden geteeld aan struiken en aan rechte fruithagen (één- en tweetakkers)
- Struikvorm wordt alleen nog bij enkele particulieren aangetroffen en
zeer weinig bij de echte telers. Struiken zijn minder goed te
onderhouden, nemen veel plaats in en zijn moeilijker te plukken. Ook is
de productie aan struiken meestal lager.
Plantafstand
voor trosbessen.
-
Rechte hagen: 1,75m (2,50)
tussen de lijnen en 1,5 m (1,25m) in de lijn.
3-takkers: 0,90 tot 1m (vooral op
zeer goede gronden)
2-takkers: 0,60 tot 0,66 m
1-takkers: 0,30 tot 0,33m (vooral op slechte gronden)
-
Aalbessenstruiken worden op ongeveer 1.5 m van elkaar geplant.
Plantmateriaal
voor bessenstruiken/ bessenhagen
Bessenstruiken worden opgebouwd met 5 tot 7 gesteltakken, welke bezet zijn met
vruchthout.
De oudste takken en neerhangende takken zal men hier regelmatig
verwijderen.
Als
plantmateriaal voor rechte hagen kan men ééntakkers of wel
3-takkers gebruiken. De planten zijn best éénjarig en zo kloek
mogelijk.
Eéntakkers
voor rechte hagen gaan later meer produceren dan andere systemen.
Wanneer
best trosbessen planten?
De
beste planttijd is november
--> "de planten moeten groeien".
Goed
ingekuilde bessenstruiken kan men nog planten tot in maart --> "de planten
kunnen dan nog groeien". De beste hergroei heeft men van bessen die
in een koelcel bewaard werden.
.
Men
plant de sterke éénjarige planten op de zelfde diepte als in de
kwekerij. (Als men dieper zou planten, dan krijgt men meer
grondscheuten.)
Indien
mogelijk dan dient de rijrichting Noord - Zuid te zijn. (Beste
belichting)
Een
snelle hergroei zorgt
ervoor dat de aanplant eerder in volle productie komt.
Adressen waar u rode trosbessen,
kleinfruit en bomen kan bestellen:
 |
'Augustus', 'Detvan', 'Heinemann's Rote Spätlese', 'Jonkheer van
Tets', 'Junifer', 'Prince Albert', |
'Red
Lake', 'Redpoll', 'Rolan', 'Rondom',
'Roodneus', 'Rosetta', 'Rotet', 'Rovada', 'Stanza', 'Tatran', 'Traubenwunder'
-
Rassenkeuze
witte aalbes: Ribes rubrum (white)
 |
'Blanka', 'Gloire des
Sablons' (roze), 'Rosa Sport' (roze), 'Werdavia',
'Witte Hollander', 'Witte Parel', 'Versailles Blanche' (WEISSE
VERSAILLES), 'Zitavia'. |
Snoeien
bij het planten van
trosbessen:
Indien
men 5-takkers gebruikt, om 3-takkers van te maken, dan kiest men vóór
het planten 3 gelijke (evenwaardige) takken uit en knipt de andere weg.
De 3 takken moeten in de lijnrichting geplant worden. (Ze worden niet
ingekort!). Verwijder alle zichtbare wortelknoppen en de knoppen op
de onderste 30-40 cm van de gesteltakken.
Zie ook "Fruit-snoeikalender"
Steunmateriaal
en aanbinden van bessenleivormen:
Direct
na het planten worden de jonge trosbessenplanten aangebonden aan de onderste draad.
(Men heeft 3 draden nodig. De eerste draad komt
op 0,40 m boven de grond. De tweede op 1m en de derde op 1,60 m boven de
grond.). Het zijhout wordt na het uitlopen (ca einde april) op 2-3
bladeren ingenepen, waardoor de topscheut beter zal groeien.
Als
de planten goed groeien, worden de gesteltakken de eerste jaren niet
ingekort. Ze vormen dan mooie kransen fijn vruchthout. Later worden de
gesteltakken ingekort op de gewenste hoogte.
Naargelang
het gekozen teeltsysteem (één-, twee- of drietak) zal men een aantal
gesteltakken vastmaken. De rest wordt weggesnoeid.
Het
aanbinden gebeurt met plastiekband of op maat (18 cm lang) geknipte stukjes
geplastificeerd dun elektriciteitsdraad. De takken niet te strak aan de
draden binden ( 3 vingers opening laten), om ingroeien van het bindmateriaal
te vermijden.
Behalve
het verwijderen van de grondscheuten in de zomer, wordt in het eerste
jaar na het planten niet veel gesnoeid.
Onderhoudszorgen
aan trosbessen de eerste groeiseizoenen:
Het
2 de jaar worden al veel zijtakken en grondscheuten gevormd. Grondscheuten
van bessenhagen worden in mei of in juni weggebroken.
(Men
kan eventueel in de zomer van het 2°
jaar reeds de hoofdscheut innijpen om meer geschikt en zwak vruchthout
te bekomen)
Indien
de planten goed groeien, worden de gesteltakken gedurende de eerste
jaren niet ingesnoeid (winter). Eénmaal boven, worden de gesteltakken
teruggenomen op de gewenste hoogte, tot op een goed ontwikkelde zijtak.
Lager
dan 20-30 cm boven de grond mag er géén zijhout komen.
Het
zware zijhout wordt in de winter weggesnoeid tot op een klein
stompje (0,5 tot 1 cm stomp). Het lichte zijhout wordt uitgedund. Na het
2 de jaar wordt de wintersnoei aan het ras aangepast.
3.
Tijdstip van trosbessensnoei:
Als
men geen last heeft van de vogels die de ogen uitpikken, kan men van
begin december tot februari snoeien.
Doe dit werk bij droog weer. Door bij droog weer vanaf februari te
snoeien heeft men minder last van schimmelinfecties (Eutypa).
Een lichte uitdunningssnoei van
struiken mag eventueel ook in augustus al gebeuren. Snoei daarbij
uithangende takken en te dicht bij elkaar staande grote takken weg. Door
kort na de pluk het oude vruchthout te verwijderen komt er terug lucht
en licht in de plant.
Trosbessen laat snoeien heeft soms voordelen
-
Bij het rode bessenras 'Jonkheer van Tets' heeft men minder last van vuur (Nectria)
-
De rupsen van de bessenglasvlinder (Sesia) zitten in het vroege
voorjaar boven in hun gangen en worden dan met de snoei opgeruimd.
-
Minder schade van vogels (uitpikken ogen/ knoppen)
- Minder kans op schade van
taksterfte. De veroorzaker van deze taksterfte is de schimmel Eutypa
(Probeer daarom te snoeien vanaf februari, en snoei enkel bij droog
weer)
Trosbessen
vroeg snoeien is soms voordelig:
Vroeg snoeien (januari) van Ribes rubrum 'Jonkheer van Tets' geeft een oogstvervroeging van enkele dagen.
4.Werkwijze
bij de snoei van trosbessen aan draad.
Deze
bestaat uit wintersnoei en zomersnoei.
De kop wordt steeds enkelvoudig gehouden en eventuele concurrenten
worden weggesnoeid.
De
vruchthoutssnoei wordt aangepast aan de groeiwijze van het bessenras.
Het ideale vruchthout
bij de korte snoei is 5 - 15 cm lang.
Men
past de korte snoei toe bij rassen die veel vruchten geven op kort
vruchthout.
Alle
twijgen welke langer zijn dan 15 cm worden weggesnoeid tot op 0,5-2 cm
stomp.
De
ideale vruchttakjes zijn 5 tot 15 cm lang. Deze worden niet ingekort.
De
vrij korte snoei en de vrij lange snoei, houden het midden tussen beide
genoemde methodes.
Korte snoei past men toe bij:
Ribes rubrum (red) 'Stanza', 'Maarse's Prominent', 'Mulka', 'Red Lake' en 'Jonkheer van
Tets'. (Vrij
korte snoei: Ribes rubrum 'Jonkheer van Tets', 'Fay's Prolific', 'Laxton
Perfection' en 'Junifer')
Bij de meeste witte trosbessen zoals 'Zitavia' en 'Werdavia' past men
ook een korte snoei toe. (D.w.z. beste vruchthout op heel korte
vruchttwijgjes).
-
Zomersnoei bij trosbessen (zie
afzonderlijk fruitartikel)
Bij een uitvoerige winter- of voorjaarssnoei van het vruchthout aan de
gesteltakken is zomersnoei nodig om een te sterke groeireactie op te
vangen.
 |
 |
| Witte trosbes in bloei (april) |
Witte trosbes (oogstrijp) |
| |
Voor meer teeltinformatie: zie boek "Groente
& Fruit Encyclopedie"
Dit artikel werd samengesteld door
G. De Kinder - www.houtwal.be |