Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Index "Gezond fruit" --> preventie ziekten en plagen


Ontbreekt het linkerframe?
Klik hier voor herladen

Klik in de menu links een onderwerp aan.

Fruit in de fruittuin: Preventie van schimmelziekten en plagen op fruitgewassen

Hoe schadelijke schimmels en insecten op fruitbomen en kleinfruit voorkomen of op een natuurlijke manier bestrijden?


 Door Guy De Kinder - www.houtwal.be

Sommige insecten en schimmels kunnen jaarlijks heel wat schade veroorzaken op fruitbomen. Sommige appelrassen zijn vatbaar voor appelbloedluis, meeldauw, spint en schurft. Peren zijn soms vatbaar voor perenroest, schurft en perenbladvlo. Door een aantal preventieve cultuurmaatregelen kan men op een natuurlijke manier schade voorkomen. Cultuurmaatregelen zijn schuilplaatsen voor oorwormen maken, aantastingen regelmatig wegsnoeien, zieke waardplanten opruimen en schuilplaatsen maken waar nuttige insecten kunnen overleven. Bijzonder vatbare fruitrassen worden beter niet aangeplant maar vervangen door ziektetolerante fruitrassen.
 

Appelbloedluis op allerlei verwondingen van twijgen, takken en appelboomstammen. (Eriosoma lanigerum)

Kan schadelijk zijn op appel (Malus), Chaenomeles, Cotoneaster, Pyracantha en Crataegus.

Wollige bloedluis op appelbomen. (Eriosoma lanigerum)

De opslag onderaan de bomen in het voorjaar wegsnoeien. Aangetaste plekken in de boom insmeren met een wondafdekmiddel en zorgen voor veel oorwormen in de boom. Oorwormen vreten veel bladluizen en appelbloedluizen.
Schuilplaatsen voor oorwormen zijn te maken met omgekeerde stenen bloempotten gevuld met stro of houtafval, zwarte geperforeerde plastiek-plantzakjes en met holle bindbuis. In de handel zijn er ook isomobekertjes gevuld met ribkarton welke in de boom kunnen worden gehangen.
Oorwormen zijn heel vraatzuchtig en kunnen vele bladluizen opruimen.
Oorwormen zijn heel nuttig om diverse soorten bladluizen op te ruimen!
Lees meer over nestplaatsen maken voor oorwormen.

Zwarte geperforeerde zakjes gevuld met stro geven de oorwormen een goede schuilplaats.

Zwarte plastieken zakjes gevuld met stro of houtafval geven de oorwormen een goede schuilplaats in de omgeving van hun voedsel.

Omgekeerde stenen potten gevuld met stro geven de oorwormen een goede nestplaats.

Met een omgekeerde stenen pot, gevuld met stro is snel een schuilplaats voor oorwormen te maken.
Opgelet! In een perzikboom met rijpende vruchten kunnen oorwormen vreten aan de vruchten! Best de oorwormen daar wegvangen en daarna ergens anders uitzetten.

Echte meeldauw op jonge appelscheuten en vruchten: (Podosphaera leucotricha)

Controleer vanaf april tot begin juli wekelijks uw appelbomen! Verwijder en vernietig telkens de aangetaste scheuten.

Bij tamelijk warm weer met een beetje vocht ('s morgens) is er meer aantasting mogelijk. Indien er vorig jaar een zware aantasting van echte meeldauw (witziekte) was, dan kan u dit jaar opnieuw vroeg aantastingen verwachten.

Erg vatbare appelrassen zijn o.a. 'Jonathan', 'Jonagold', 'Idared', 'Santana' en 'Summerred'.

Tamelijk vatbaar zijn o.a.: 'Schone van Boskoop', 'Braeburn' , ('Topaz')en 'Svatava'.

Weinig vatbaar zijn 'Colapuis', 'Discovery' , 'Rewena', 'Relinda', 'Reka' en 'Président Roulin'.

Aangetaste twijgtoppen kunnen ook bij de wintersnoei verwijderd worden.

Verzamel de aangetaste scheuten in een emmer en vernietig ze. De aantastingen kunnen met de hand weggebroken worden, zodat een snoeischaar hierbij niet nodig is.

Laat de aangetaste scheuten niet liggen in de nabijheid van de boom, want dan is een nieuwe infectie mogelijk.

Echte meeldauw of witziekte op appel. (Podosphaera leucotricha)


Fruitspint, Rode spin aan de onderzijde van de bladeren (Panonychus ulmi)

Kan schadelijk zijn op appel, peer, pruim, kers bessen, frambozen en braambessen. Sommige rassen zijn gevoeliger voor schade.
Probeer een biologisch evenwicht te krijgen en te houden. Haal eind juli- begin augustus scheuten met roofmijten bij een fruitteler. Hang per laagstamboom 2-3 scheuten met roofmijten op. Deze roofmijten zullen de meeste rode spin opruimen en zo het evenwicht herstellen.

Rode spin, rode spintmijt, fruitspint. (Panonychys ulmi)


Perenroest op perenbladeren: (Gymnosporangium fuscum)

De veroorzaker is een schimmel die perenroest wordt genoemd. Deze roest gebruikt de Juniperus conifeer als winterwaardplant en de peer als zomergast. Aangetaste Juniperus bomen verwijderen. Deze Juniperus-coniferen kunnen ook bij de buren staan en vandaar uw perenbomen besmetten. De vruchten van aangetaste perenbomen zijn zonder problemen geschikt voor consumptie.

Gymnosporangium fuscum- Perenroest heeft als waardplant Juniperus in de omgeving nodig.

Bacterievuur, perenvuur op sommige perenrassen: (Erwinia amylovora)

Sommige perenrassen zijn erg vatbaar via de nabloei. De meeste appelrassen worden niet aangetast. Erg vatbare rassen zijn 'Triomphe de Vienne' en 'Clapp's Favourite'. De ziekte wordt overbebracht door insecten, vogels, wind en snoeimateriaal.
Knip regelmatig de aantastingen weg en vernietig de afgesnoeide delen. Snoeimateriaal ontsmetten na gebruik  met bijvoorbeeld spiritus (brandalcohol).

Bloeiende witte- of eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna) kan een bron van infectie zijn voor gevoelige perenbomen in de omgeving. Ook sommige Cotoneaster-soorten zijn waardplanten.

Bacterievuur op peren geeft "verbrande scheuten". (Erwinia amylovora)


Schurft op bladeren en vruchten van appel- en perenbomen: (Venturia inaequalis - appelschurft, Venturia pirina - perenschurft)

Kan erg schadelijk zijn op de bladeren en vruchten van appel en peer. Regenachtig en warm weer bevordert een snelle uitbreiding.
De appelrassen 'Delcorf', 'Golden Delicious', 'Jonagold' en 'Summerred' zijn bijzonder vatbaar.
Tolerante rassen zijn 'Radoux', 'Reinette de France', 'Rayka' en 'Vanda'.

Schurftschimmel komt vaak voor op appel. Venturia
Dit is één van de lastigste aantastingen en nat weer kan voor veel problemen zorgen. Beperken van de schade kan op drie manieren:
- Door het aanplanten van minder gevoelige rassen zoals. 'Discovery', 'Alkmene', 'James Grieve' en 'Topaz'
- Snoei veel open ruimte in de boom, zodat de bomen sneller opdrogen. Zomersnoei kan de wintersnoei hierbij goed aanvullen.
- Verwijder regelmatig de aangetaste vruchten, zodat er minder uitbreidingsgevaar is.
Plant tolerante fruitrassen aan zoals de zomerappel 'Discovery'

De zomerappel 'Discovery' wordt weinig aangetast door schurft!


-
Perenbladvlo op jonge scheuten van perenbomen: (Psylla pyri)

Het aanplanten van een haag of houtwal rond de perenbomen zorgt voor talrijke natuurlijke vijanden zoals gaasvliegen, roofwantsen en oorwormen. Bruikbaar zijn o.a. Fraxinus (es), Alnus (els), Prunus spinosa (sleedoorn), Cornus mas (gele kornoelje), Hedera (klimop).
Zeer vatbaar is het herfstras 'Beurré Hardy'.

Prunus spinosa - sleedoorn is erg geschikt voor een houtwal waarin nuttige insecten kunnen nestelen.

 

- Korstmossen: (o.a. Xanthoria parietina)

Op de takken kunnen soms korstmossen groeien. Een korstmos bestaat uit een wier en een schimmel die nauw in elkaar verstrengeld groeien. Ze leven in symbiose met elkaar. Meestal zijn korstmossen grijs, maar soms kunnen ze ook geel, oranje, bruin, zwart of rood gekleurd zijn.
Zorg voor luchtig groeiende bomen door de fruitboom goed te snoeien. Verwijder of snoei nabij groeiende bomen en coniferen, die voorkomen dat de fruitboom snel opdroogt na regen.

Korstmossen komen vaak voor op verwaarloosde bomen, waar weinig lichttoetreding is.

Breng wat extra compost op de boomspiegel die de boom wat extra laat groeien, zodat de aanwezige kostmossen scheuren. Veel zonlicht op de takken wordt meestal niet verdragen, zodat een goede uitdunningssnoei nuttig kan zijn.
Korstmossen zijn heel gevoelig voor de uitstoot van zwaveldioxide en ammoniak, zodat ze in industriegebieden en vervuilde steden nauwelijks voorkomen.
Sommige soorten korstmossen zijn beschermd en mogen niet vernietigd worden!

 

Bronnen

Schadelijke en nuttige insecten en mijten in fruitgewassen,
door A. van Frankenhuyzen. (ISBN 90 9002 362 1)

Tuintaal - verklaring moeilijke woorden

Voor meer teeltinformatie: 

Zie Groente & Fruit Encyclopedie! en https://twitter.com/gdekinder


 
 

Terug naar index