Door
Guy De Kinder
Niet alle fruitsoorten zijn even gemakkelijk te kweken en te snoeien. Sommige
fruitsoorten vragen heel wat onderhoud. Toch zijn er enkele fruitgewassen die erg aan
te raden omdat ze weinig kans op mislukking geven, snel vruchten geven en
zelfbestuivend zijn. Fruitsoorten met naakte wortel worden best in november -december
geplant om een optimale hergroei te krijgen. Fruitsoorten (kleinfruit) in pot kunnen vanaf
september tot april worden geplant. Voor leifruit kan je best op voorhand de
draden reeds spannen.
Het beste is met houtig kleinfruit zoals trosbessen, kruisbessen, frambozen,
bramen en taybessen te starten. De snoei is eenvoudig uit te voeren en de
bessenproductie start zeer vroeg. Van elke fruitsoort zijn er enkele
ziektetolerante rassen te bekomen.
Snoeitijdstip: zie "Fruit-snoeikalender"
Het meeste fruit kan best in november of december geplant worden, zodat de
hergroei optimaal is. In januari,
februari en maart kan ook geplant worden maar de hergroei is soms minder goed.
Planten in pot, zoals houtig kleinfruit, druiven en kiwibessen kunnen vanaf september tot
april worden geplant.
Voor het planten moet de grond onkruidvrij zijn. Zorg dat er geen bouwafval in de grond zit en maak de grond los tot ca 30 cm diepte. Op de losgemaakte grond leg je bovenaan ongeveer 1 cm GFT-compost om het bodemleven te verbeteren.
De meeste fruitsoorten
houden niet van te natte grond. Een normaal vochtige grond wordt meest
aanbevolen.
Sommige kleinfruitsoorten kunnen geleid worden aan draad. Het is handig voor het
planten die draden al te spannen. Eén draad op ca 60 cm en de volgende op 120 en
de derde op ca 180 cm. Het leiden is niet nodig voor zwarte bessen en blauwe
bessen.
Boompalen voor fruitbomen worden ca 50 cm diep gezet en zijn ca 180 m lang. De boom komt op ongeveer 10 cm van die paal.
Het witkalken van bomen kan rond de eerste vorstperiode toegepast worden om
het barsten van de stam te voorkomen.
Tijdens een vorstperiode in de winter kan de zon schijnen waardoor langs de
zonnekant (zuidkant), de temperatuur plots stijgt. De schaduwzijde (noord)
blijft bevroren. Hierdoor kunnen zodanige spanningen in de schors ontstaan, dat
de schors/ stam gaat barsten. Om dit te voorkomen kan met een soort witkalk de
zonnekant van de stam ingesmeerd worden, om de zon te weerkaatsen, zodat de
temperatuur toch niet te hoog stijgt.
Ontstaan er toch barsten in de schors dan kunnen deze opgevuld worden met entwas.
Ook het aanbrengen van een zgn. boombeschermer (spiraal) voorkomt te grote temperatuurschommelingen in de stam en voorkomt wildschade.
Frambozen vragen weinig snoei. Enkel de dode takken moeten verwijderd worden
na de oogst.
Het minste werk vragen de herfstframbozen: in februari worden ze volledig tot
tegen de grond weggesnoeid.
Herfstframbozen zijn ook geschikt voor de teelt in potten en kuipen.
Oogsttijd: juni-juli (zomerframbozen) of september -oktober (herfstframbozen)
Meer info over frambozen
snoeien en aanbinden.
Rode en witte trosbessen of aalbessen zijn eenvoudig te kweken. Ze kunnen als
struiken gekweekt worden, maar ze kunnen ook geleid worden aan draden, zodat ze
minder plaats innemen.
Struiken kunnen jaarlijks iets uitgedund worden, waarbij de oudste takken met
een takkenschaar weggeknipt worden. Te laag hangende takken kunnen ook
weggesnoeid worden.
Oogsttijd: juni-juli
Zwarte trosbessen worden enkel als struik opgekweekt. Jaarlijks na de oogst
de takken die trossen hebben gegeven wegsnoeien.
Oogsttijd: juli
Deze kruising van zwarte bes x kruisbes wordt enkel als struik opgekweekt. De
struik wordt ca 1,5 m hoog. Best niet of heel beperkt snoeien. De opvallend
grote bessen gelijken uiterlijk op zwarte bessen en smaken naar kruisbessen.
Deze kleinfruitsoort groeit bijzonder gezond en is geschikt voor alle gronden.
Teelt is mogelijk als struik, maar kan beter als spil (miniboompje) gebeuren.
Jaarlijks de wildopslag wegsnoeien en de vruchttakken wat terugsnoeien.
Kies meeldauwtolerante rassen uit, zodat bespuitingen overbodig worden.
Oogsttijd: begin juli
Teelt enkel als leivorm aan draden of aan palen. Jaarlijks na de oogst de
takken die bessen hebben gedragen tegen de grond wegsnoeien. De nieuwe scheuten
waaiervormig aanbinden aan draad.
Aanbevolen rassen: 'Chester Thornless', 'Loch Ness' en 'Thornless Evergreen'
Oogsttijd: augustus-september
Meer info
over de bramensnoei
Zure kersen zijn gemakkelijk te kweken en vragen weinig snoeiwerk. Af en toe
tijdens de zomer steile
rugtwijgen wegsnoeien.
De meeste zure kersen zijn zelfbestuivend zodat het aanplanten van slechts 1
boom voldoende is. De oudere rassen zijn erg vatbar voor de schimmelziekte
bloesemmonilia.
Aanbevolen rassen: Prunus cerasus 'Birgitte', 'Gerema', 'Karneol', 'Kelleriis 16'
en 'Morina'
Oogsttijd: juli
Moeten niet gesnoeid worden. Enkel wildopslag wegsnoeien.
Ook zeer mooie en gezonde boom die bloeit in maart. Wisselvallige
vruchtenproductie door de vroege bloei en nachtvorstschade. Plant eens een
abrikoos in uw siertuin. De opvallende bloemen en bladeren zijn een sierraad
voor uw tuin!
Zelfbestuivend, maar het aanplanten van meerdere rassen kan de vruchtzetting
verbeteren.
Oogsttijd: augustus
Prunus armeniaca - abrikozen
De bomen worden redelijk groot en hebben wat meer ruimte nodig. Weinig of
geen snoeiwerk.Teveel snoeien is nadelig voor de levensduur.
Plant een zelfbestuivend ras zodat één boom voldoende is. Zelfbestuivende
pruimenrassen zijn: De verschillende 'Altesse Simple'-types (o.a. 'Elena',
'Hanita', 'Top', 'Jojo'), 'Opal', 'Mirabel', 'Victoria', 'Sanctus Hubertus' en
'Warwickshire Drooper'.
Plant eens een Japanse pruim (Prunus salicina 'June Blood', 'Kaapse') in uw siertuin. Een zeer mooie, lang bloeiende en gezonde Japanse pruim is 'June Blood' (syn. 'Kaapse'). De bloedrode vruchten rijpen rond half juli en smaken lekker en verfrissend.
Prunus domestica
'Altesse Simple' (Zelfbestuivend, zeer vruchtbaar, rijptijd september)
Oogsttijd: juli-augustus-september (Afhankelijk van het ras)
De bomen worden redelijk groot en hebben voldoende ruimte nodig. Eenvoudig te
snoeien tijdens of na de bloei.
Perziken zijn zelfbestuivend. Toch kan het aanplanten van 2 verschillende rassen
de vruchtzetting verbeteren.
Kies rassen die tolerant zijn aan de krulziekteschimmel. De groenwitvlezige rassen groeien meestal gezonder dan de geelvlezige rassen. Groenvlezig zijn o.a. Benedicte, Charles Ingouf, Fertile de Septembre, Kernechter von Vorgebirge (Wassenberger), Peregrine, 'Reine de Vergers' en Revita.
Oogsttijd: juli, augustus en september.
Zijn bijzonder geschikt om te leiden langs muren en draden. Druiven vragen wat meer
snoeiwerk in winter en zomer. Het snoeien zelf vraagt ook wat inzicht.
Jaarlijkse wintersnoei in december-januari. Per draagspoor slechts één stevige
twijg behouden en deze twijg wordt op ca 3 -8 ogen/ knoppen ingesnoeid.
Kies rassen die tolerant zijn aan echte meeldauw en die geen extra
gewasbehandelingen nodig hebben. Aanbevolen zijn tafeldruivenrassen die weinig
ziektegevoelig zijn. Ziektetolerante tafeldruiven voor openluchtteelt: Muscat Bleu,
Phoenix, Rondo, Sophie, Evita, Katharina, Franziska, Philipp en Sirius.
Boskoops Glory is ook geschikt als tafeldruif, maar geeft slechts kleine blauwe
bessen, in tegenstelling tot de andere vernoemde druivenrassen.
Rijptijd: september - oktober.
Druiven kunnen in november (december) en in maart-april geplant worden. Plant
enkel bij vorstvrij weer.
Voor een goede bestuiving moeten er twee verschillende gelijkbloeiende appels
geplant worden. Probeer rassen te kiezen die tolerant zijn aan de belangrijkste
schimmelziekten schurft en meeldauw.
Zelfbestuivende appelrassen: Allington Pippin, Brabant Bellefleur, Benoni,
Bloemeezoet, Early Victoria, Groninger Kroon, Idared, Mantet, Sampion (Szampion)
en Zoete Kroon. Vermoedelijk zijn de meeste vernoemde zelfbestuivende rassen
niet of nauwelijks te vinden in tuincentra.
Aanbevolen zomerrassen: 'Discovery', 'James Grieve', 'Alkmene' en 'Lena'.
Rijptijd van deze zomerrassen: juli-augustus.
Meer informatie over de pluk en het bewaren
van appels en peren
Jaarlijks in de winter het vruchthout wat uitdunnen en inkorten.
Lichtverstorende en zieke takken wegsnoeien.
Deze zijn enkel geschikt voor middelgrote en grote tuinen!
Snoeien is meestal overbodig.
Zelfbestuivende en gezond groeiende rassen zijn Juglans regia 'Buccaneer', 'Broadview',
'Hansen', No 16 en 'Rita'.
De zwakste groei en de meeste noten geven 'Hansen' en 'Rita'.
Rijptijd: september-oktober.
Walnoten zijn lekker en
gezond!
Bronnen:
Vaktaal tuin
Fruit ABC - Encyclopedie
ABC van het
plantenlatijn. Betekenis van botanische namen.
Voor meer teeltinformatie:
Zie
Groente & Fruit Encyclopedie!
