Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Houtig kleinfruit (Ribes) --> Zwarte bes: planten en snoei (Ribes nigrum)


Fruit in de tuin: planten

Het planten en snoeien van zwarte trosbessen 
(Ribes nigrum).

 

 

De zwarte bes/ zwarte aalbes (Ribes nigrum) is bij liefhebbers van houtig kleinfruit zeer gemakkelijk te kweken. De verzorging en snoei is heel eenvoudig. Sommige bessenrassen zijn gevoelig aan Amerikaanse meeldauw. Titania en Ben Adler zijn minder vatbaar voor die meeldauwschimmel. Zwarte trosbessen zijn rijk aan pectine, vitamine c en antioxidantia. Ze zijn zeer goed te verwerken in jam, confituur en op te leggen in alcohol.

Overzicht zwarte bessenteelt 

Algemeenheden i.v.m. de naamgeving van zwarte trosbes:

Wetenschappelijke naam: Ribes nigrum 
Familie: Grossulariaceae (Ribesfamilie)
Nederlands: zwarte bes, zwarte trosbes, zwarte aalbes, (patersbes), (zwarte jeneverbessen)
Frans: Groseille noire, Cassis, Cassisiers, cassis noirs, groseillers noirs 
Duits: Schwarze Johannisbeeren, Cassisbeeren, Schwarze Beeren
Engels: Black Currant

Standplaats:Voorkeur voor een luchtige, zonnige plaats. Plant de zwarte aalbessenstruiken niet tussen de fruitbomen.
Zwarte bessenstruiken kunnen 1-1.5 m hoog worden.

Planten en teeltwijze van zwarte trosbessen:

Voor een optimale groei en productie is de pH van de grond best tussen 6 en 6.9. Zwarte trosbessen houden van een goed bemeste grond.

Planttijdstip: van oktober tot maart. De meest optimale bessengroei krijg je door planten tussen oktober en december.

Plantafstand: 1,5 tot 1.75 m (soms 2 m). Zwarte bessen worden meestal als struik opgekweekt. Je kan ook op zwarte plastic ineens een aantal winterstekken steken, welke terplaatste kunnen uitgroeien tot volwassen planten. Zwarte bessen zijn heel makkelijk te stekken! 
Indien je zwarte bessen toch als haagvorm/ leivorm (aan draad) wil opkweken dan plant je op 1-1.25 m afstand in de rij. Hou slechts 2 gesteltakken per plant en snoei de overige takken tegen de grond weg.

Na het planten van zwarte bessen wordt de grondoppervlakte afgedekt met een dikke laag compost.

Normaal worden stevig ontwikkelde struiken bij het planten niet ingekort. 
Bij laat planten, zwakke planten of bij te verwachten slechte groei, kunnen de zwartebessenstruiken tot op ca 10-15 cm boven de grond afgesnoeid worden om de vegetatieve groei te stimuleren. 

Zwarte trosbessen hebben een voorkeur voor licht vochtige grond. Best voldoende diep planten, zodat er jaarlijks voldoende grondscheuten komen, om de struik te kunnen verjongen.

Vroegbloeiende zwarte trosbessenrassen hebben meer kans op schade door lentenachtvorst dan laat bloeiende rassen. Ook op laaggelegen percelen is er meer kans op schade aan de bloesem. 

Ribes nigrum - zwarte trosbes: jonge bessen Ribes nigrum - zwarte trosbes, zwarte bes De meeste zwarte bessenrassen hebben geen kruisbestuiving nodig.

 Nochtans kan kruisbestuiving sommige jaren meer en dikkere bessen geven.

 

Schimmelziekten en plagen bij zwarte bes:

De meest gevreesde schimmelziekte is Amerikaanse meeldauw (witziekte). Heel wat rassen van zwarte bes en kruisbes zijn hier gevoelig aan. 
Schimmelziekte op zwarte bes (Ribes nigrum): Amerikaanse kruisbessenmeeldauw - witziekte
Sphaerotheca mors uvae

Sommige zwarte trosbessenrassen zijn ook gevoelig aan de roestschimmel.

Rassenkeuze bij zwarte trosbes i.v.m. vatbaarheid voor Amerikaanse Meeldauw:

Tolerante zwarte bessen (Weinig vatbaar):

Tolerant aan Amerikaanse meeldauw zijn o.a. : Ribes nigrum 'Titania', ...

Weinig gevoelig zwarte trosbessen:

Weinig gevoelig aan Amerikaanse meeldauw zijn o.a. 'Ben Alder', ...

Zeer vatbaar zwarte bessenras:

Zeer vatbaar voor Amerikaanse meeldauw: 'Tenah', 'Tsema' en 'Black Reward'.

Rassenkeuze bij zwarte trosbes i.v.m. bladvalziekte, besdikte en bloeitijdstip:

Weinig gevoelig voor bladvalziekte: 'Triton'

De dikste bessen: 'Boskoop Giant' ('Géant de Boskoop') 

Nieuwe rassen:

'Ben Connan', 'Ben Lomond', 'Bona', 'Phoenix'

Snoeien van zwarte trosbes:

Tijdstip van snoei.

Bij voorkeur tijdens of na de bessenoogst snoeien. Je kan zwarte bessen ook snoeien tijdens de maanden juli - februari.
Zie ook "Fruit-snoeikalender"

Werkwijze bij de snoei als struik:

Terugsnoeien tot op stevige jonge scheuten/ eenjarige twijgen, welke zo laag mogelijk ingeplant staan. Per bessenstruik kan je ongeveer 8-10 stevige twijgen laten staan (Afhankelijk van de plantafstand). De zwakste twijgen worden zo laag mogelijk weggesnoeid.
Eenjarige twijgen zijn te herkennen aan de opvallende bleke kleur. 
Op het ouder hout (donker van kleur) en op zwakke, korte eenjarige twijgjes zijn de bessen en de trossen kleiner.

Dun tijdens de zomer het teveel aan nieuwe grondscheuten tijdig uit. Hiermee wordt topsterfte voorkomen en het uitlopen van de onderste ogen bevorderd. Het aantal te behouden scheuten per plant hangt af van de plantafstand. (Bij een plantafstand van 1,2 m behoudt men maximaal 12 stevige jonge scheuten, gelijkmatig verdeeld over gans de struik.)

Werkwijze bij de snoei als leivorm aan draad (haagvorm):

De verlengenissen van de 2 gesteltakken worden regelmatig aangebonden, tot de gewenste hoogte is bereikt. 
Bij zwarte bes is het nodig van regelmatig de verlengenis (jonge uiteinde gesteltak) te laten verspringen tot op een lager ingeplante, sterke eenjarige twijg. Het doel is de gesteltakken over de hele lengte bezet te houden met goed ontwikkelde eenjarige twijgen. Verwijder bij de snoei de zwakke zijtwijgjes en dun de  overtollige twijgen voldoende uit. 

Neem de afgedragen twijgen zoveel mogelijk op stomp weg, dan wordt het volgende jaar een betere bezetting van de gesteltakken verkregen. 

Jonge opslagscheuten worden jaarlijks weggesnoeid, tenzij ze nodig zijn voor de vervanging van een gesteltak.

De snoei van zwarte bessen aan draad (leivorm) lijkt erg op de lange/ halflange snoei bij rode trosbessen. Deze snoeiwijze is wel moeilijker aan te leren dan de snoei als struik.

 

Geneeskundig en keukengebruik van de zwarte aalbessen

Meestal worden deze zwarte trosbessen verwerkt in de keuken tot gelei of opgelegd in alcohol (bessenjenever/ cassis drank).

Ribes nigrum: zwarte trosbes, zwarte aalbes De zwarte bessen zijn bijzonder gezond omdat ze rijk zijn aan pectine, vitamine-C en anti-oxidanten.

 

Blad van Ribes nigrum - zwarte trosbes of patersbes (zwarte jeneverbes) Zwarte bes: blad, bloemen en bessen Oogsten en snoeien van zwarte aalbes. Afgeknipte takken met te plukken zwarte bessen (Ribes nigrum).

 Voor meer informatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

plaatje index

 

Veel fruitplezier!
Laatste aanpassing 11/11/13

De Kinder G. https://twitter.com/gdekinder

 

Bronnen - Literatuur - foto's :
 

Weblinks fruitteelt 
 
 

Vragen? 

Stel uw fruitvragen, lees tips in de fruitblog "Inheems- en uitheemsfruit - FruitABC"