Ribes divaricatum of worcester(kruis)bes is heel geschikt als leivorm en kan op verschillende manieren vermeerderd worden. De kleine zwartrode kruisbessen zijn erg aromatisch als je ze vers kan afplukken. Deze stekelige kleinfruitsoort is bijzonder weinig vatbaar voor ziekten. Hoog opgroeiend (ca 2 m) en daarom best als boompje op te kweken aan een paal. De plantafstand is ca 1,25 m.

Overzicht 

Plantkundige kenmerken van de Worcesterberry:

Naamgeving:

Wetenschappelijke naam: Ribes 'Worcesterberry' (syn. Ribes divaricatum 'Worcesterberry'): Worcesterbes, Worcesterberry.
Nederlandse naam: Worcesterberry, worcesterbes, worcester-kruisbes
(Nota: Spreek Worcesterberry uit als "woesterberrie")
Familie: Grossulariaceae (Ribesfamilie)
 

Etymologische betekenis van Ribes divaricatum:

Ribes: afgeleid van een zuur smakende rabarbersoort in het Midden-Oosten, later overgedragen op de eveneens zuursmakende kruis- en andere bessen. In Spanje groeiende gelijksmakende bessen kregen dezelfde naam 'ribas' toegewezen.
divaricatum (divaricatus): uitgespreid, wijd vertakt; verwijzend naar de talrijke vertakkingen.
 

Worcesterbessen zijn heel nauw verwant aan kruisbessen (Ribes uva-crispa). Sommigen klasseren ze ook als kruisbessenras.  De groei is meestal sterker dan bij gewone kruisbessen. De planten zijn bijzonder stekelig en kunnen strenge wintervorst overleven.

Vermeerderen van Worcesterbessen

- Meestal worden deze kruisbessen vermeerderd d.m.v. herfststek of winterstek (twijgstek, houtstek). Stektijdstip is vanaf oktober tot december.
Lange houtachtige, eenjarige twijgen worden afgescheurd van meerjarige takken. De hiel/ voet wordt een weinig ingekort. De steklengte is ca 30 cm. Bovenaan wordt de stek net boven een knop afgeknipt.
Om opslag te voorkomen kan je op het onderste gedeelte alle knoppen verwijderen. (Ca 1/2 tot 2/3 van de steklengte) 

- Worcesterkruisbes kan ook vermeerderd worden d.m.v. afleggen of marcotteren. Laag hangende twijgen kunnen boogvormig, in en uit de grond gebogen worden. Na een aantal maanden kan je de bewortelde afleggers verwijderen.

- Veredelen/ enten op onderstammen is voor deze sterkgroeiende fruitsoort meestal niet nodig.

Planttips en de teelt van worcesterbessen.

Grond en standplaats:

- De pH is bijvoorkeur lichtzuur tot neutraal (pH 5,5 tot 6,5). 
Plant deze kleinfruitsoort voldoende ver van elkaar (1 - 1.5 m), zodat de snoei en pluk gemakkelijker kan verlopen.

Bij voorkeur opkweken als rechte haag of als miniboompje. Bij de opkweek als struikvorm is de snoei en pluk te moeilijk.

Plaats om de 4 meter een boompaal in de grond. Maak op 0,60 en 1,70 m een horizontaal gespannen draad vast. Bij een plantafstand van 1 meter kan je om de meter aan de draden een lange bamboe verticaal vastmaken aan de draden. Laat het ondereinde van de bamboe net boven de grondoppervlakte komen, zodat hij niet kan afrotten. Op een afstand van 5-10 cm  van deze bamboe kan je een Worcesterbes planten en op verschillende plaatsen mooi verticaal vastmaken.
 

Zwakker groeiende kruisbessenrassen kan je best op 0,50 m van elkaar planten. Kweek ze op met slechts 1 centrale harttak, zodat de hoogtegroei zo optimaal mogelijk verloopt.

Bestuiving geeft zelden problemen:

Zelfbestuiving geeft meestal een goede productie. De bloemen zijn weinig opvallend.

Snoeien van worcesterberry:

Snoeitijdstip: tussen februari en maart. Bij het planten wordt slechts één gesteltak aangehouden. De overige takken worden weggesnoeid. Voorzie de overblijvende tak van een stevige steunstok en bind hem mooi verticaal omhoog. Opslag en te laag zittende zijtwijgen worden regelmatig verwijderd.

Luchtig gesnoeide planten zijn gemakkelijker te plukken en te beschermen tegen vogelvraat.

Oogsten van worcesterbes:

Deze stekelbessen worden best bij volledige rijpheid geoogst. Bij een te vroege pluk blijven de bessen zuur. Rijptijd half juli - begin augustus. De rijpe, knappende bessen zijn donkerrood tot bijna zwart en hebben een zuurzoete, aromatische druivensmaak. De besgrootte is ca 1 cm.  Rijpe bessen moeten goed beschermd worden tegen vogelvraat!

Gevoeligheid voor schimmelziekten en plagen:

Worcesterberry is een zeer gezond groeiende plant. Deze kleinfruitsoort is opvallend weinig vatbaar (tolerant) aan de kruisbessenmeeldauw. De groei is zeer sterk, waardoor dit ras zeer geschikt is als boompje.

 Voor meer informatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

	Een aantasting van kruisbessenbladwesp en van bladvalziekte is echter wel mogelijk. Rupsen van de kruisbessenbladwesp kunnen op korte tijd alle bladeren opvreten, zodat de bessen niet meer kunnen uitgroeien en zuur blijven.
	Tijdelijk aanbod: Eenjarige kruisbessen 'Worcesterberry'. Hoogte ca 40 cm. (Niet vatbaar voor Amerikaanse meeldauw) Prijs: 1,2 Euro voor twee stuks. Contact opnemen: gdekinderATgmail.com (Vervang AT door @) GSM 0485/ 32 62 59 (Omgeving Gent, Oost-Vlaanderen)

Veel fruitplezier!

Laatste aanpassing: 08/01/10            G. De Kinder