Ribes 'Josta'
(JOSTABERRY) of jostabes is heel geschikt als
vrijgroeiende struikvorm {solitair}. De zwarte bessen zijn erg aromatisch als je ze vers kan afplukken. Deze
ongestekelde kleinfruitsoort is weinig vatbaar voor schimmelziekten. Josta
is in Duitsland ontstaan uit een complexe kruising van zwarte bes en kruisbes.
Overzicht
Plantkundige kenmerken
van de Jostabes:
Oorsprong van de wetenschappelijke naam Ribes 'Josta'
-
Ribes 'Josta' (JOSTABERRY), Ribes x culverwellii
Macfarlane 'Jostaberry' (= R. nigrum x uva-crispa). Deze
hybride is dus ontstaan uit een kruising
van kruisbessen (Ribes uva-crispa) met zwarte bessen (Ribes
nigrum).
-
Ribes x nidigrolaria R. Bauer & A. Bauer
'Jostaberry' (= R. nigrum x divaricatum x uva-crispa; zwarte bes x worcesterbes x kruisbes).
De laatste is dus het kruisingsproduct uit 3 verschillende Ribes-soorten.
-
Familie: Grossulariaceae (Ribesfamilie, kruisbesfamilie)
-
Fr: Casseille. Hybride du cassis et groseille à maquereaux.
Etymologische betekenis van
de plantennaam Ribes josta:
Ribes: afgeleid van een zuur smakende
rabarbersoort in het Midden-Oosten, later overgedragen op de
eveneens zuursmakende kruis- en andere bessen. In Spanje groeiende
gelijksmakende bessen kregen dezelfde naam 'ribas' toegewezen.
josta: Een kruising uit Duitsland van Schwarze JOhannisbeer
(zwarte trosbes) en STAchelbeer (kruisbes).
 |
Jostabessen zijn heel nauw verwant aan kruisbessen en zwarte
bessen.
De groei is veelal sterker dan bij zwarte bessen. De
planten zijn ongestekeld en zijn zeer winterhard. |
Zeer gemakkelijk vermeerderen van Jostabes
De Jostabes is kwekersrechterlijk beschermd zodat vrije
vermeerdering voor handelsgebruik niet toegestaan is.
- Voor eigen gebruik kan je deze bessen vermeerderen
d.m.v. winterstek
(twijgstek/ houtstek). Stektijdstip van december tot februari.
Gebruik voor de gewone stekken bij voorkeur stevige, lange houtachtige, eenjarige twijgen
De steklengte is ca 30 cm. Bovenaan wordt de stek net
boven een knop afgeknipt.
De stekken wortelen meestal zeer gemakkelijk.
Zie ook "Stekkalender
fruitsoorten"
- Voor eigen gebruik kan de Jostabes kan ook vermeerderd worden d.m.v.
afleggen of marcotteren. Laag hangende twijgen kunnen boogvormig, in
en uit de grond gebogen worden. Na een aantal maanden kan je de gewortelde afleggers verwijderen.
- Veredelen/ enten op onderstammen is voor deze
fruitsoort meestal niet nodig. Wel kan de jostabes gebruikt worden als
onderstam voor stamvormen van kruisbes, rode- en witte trosbes.
Planttips en de
teelt van jostabessen.
Grond en standplaats:
- De pH van de grond is bijvoorkeur lichtzuur tot neutraal (pH 5,5
tot 6,5). Een te hoge grondwaterstand in de winter wordt niet
goed verdragen.
Plant deze kleinfruitsoort voldoende ver van elkaar (1,5 tot 2m), zodat
de snoei en pluk gemakkelijker kan verlopen.
Meestal is de Jostabes een grote heester (ca 2 meter hoog), maar hij kan
ook als boompje opgesnoeid worden.
Jostabes is zelfbestuivend:
 |
Zelfbestuiving geeft meestal een goede productie. De bloemen
zijn klein en weinig opvallend.
Bloeitijdstip: april.
Late nachtvorst tijdens de bloei is soms nadelig voor de
vruchtzetting. Plant niet op een laaggelegen, vorstgevoelige
plaats. |
Snoeien van Jostaberry zoveel
mogelijk beperken:
 |
Snoeitijdstip: tussen februari en maart. Zie ook
"Fruit-snoeikalender"
Tracht de eerste jaren zo weinig mogelijk te snoeien.
Verwijder enkel te laag zittende zijtwijgen en dode
takken.
Een te sterke snoei is nadelig voor de vruchtzetting, daar
jostabessen vooral op korte twijgjes vruchten geven.
Luchtig gesnoeide planten zijn gemakkelijker te plukken en te
beschermen tegen vogelvraat.
Jostabessen geven vruchten op kort vruchthout. Hoe minder je
snoeit in de winter hoe beter!
Een beperkte zomersnoei waarbij jonge scheuten regelmatig worden
ingetopt op 10-15 cm mag gebeuren. In vergelijking met andere
bessensoorten is de productie dikwijls lager en worden de
struiken groter in omvang. |
Oogsten van Jostabes:
 |
De bessen worden best bij volledige rijpheid geoogst. Bij
een te vroege pluk of vroegtijdige bladval blijven de bessen
te zuur. Rijptijd begin juli - half juli.
De rijpe bessen zijn glimmend zwart en hebben een aromatische
kruisbessensmaak. De besgrootte is ca 1,5 cm.
De rijpe bessen nodigen je uit tot proeven! De bessen hangen
in trosjes van 3 tot 5 stuks.
Bescherm de rijpe bessen tegen vogelvraat!
De bladeren en bessen zijn reukloos, in tegenstelling tot de
opvallend geurende zwarte trosbessen waarop ze gelijken. |
Jostabessen zijn weinig gevoelig voor schimmelziekten en plagen:
De jostabes is een zeer gezond tamelijk hoog opgroeiende plant.
Niet vatbaar voor de Amerikaanse kruisbessenmeeldauw (Oïdium). Soms
licht vatbaar voor bladvalziekte.
 |
De rijpe jostabessen nodigen je uit tot proeven! De
aantrekkelijke bessen hangen
in trosjes van 3 tot 5 stuks.
Bescherm de rijpe bessen tegen vogelvraat! |
Aanbevolen rassen van Jostabes:
'Caseille', 'Jochina', 'Jogranda’, ‘Jostine’, ‘Jocheline’ en 'Josta'.
Voor meer informatie: zie boek "Groente
& Fruit Encyclopedie"
Veel fruitplezier!
| Adressen waar planten van jostabessen/ jostaberry en ander kleinfruit en bomen te bestellen zijn:
|
Laatste aanpassing:
22/01/10
G. De
Kinder |
