Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Houtig kleinfruit (Rubus) -->Frambozensnoei (Rubus idaeus)

Auteur: 
G. de Kinder
 - www.houtwal.be

Fruit in de fruittuin: snoeien van kleinfruit.

Snoeien van frambozen (Rubus idaeus)

 

Het snoeien van zomer- en herfstframbozen  

Snoei zomerframbozen na de oogst in juli ofwel in de winter. Verwijder de dunne scheuten en bind ca 8 dikke scheuten aan per m. Herfstframbozen (vruchten augustus - oktober) worden in januari tot tegen de grond weggesnoeid en de jonge scheuten worden uitgedund in het voorjaar. Rubus idaeus-frambozelaar is bijzonder houtig kleinfruit dat gemakkelijk te kweken is en weinig plaats vraagt. Ook in grote potten kunnen herfstframbozen gekweekt worden. Frambozen vrezen te natte gronden of gronden met een slechte structuur.

Overzicht artikel:
Naamgeving en plantkundig.
Snoei na het planten.
Wat verstaat men onder zomerframbozen?
Onderhoudssnoei bij  zomerframbozen
Aanbinden en opkuis van zomerframbozen. (voorjaar)
Tijdstip en snoei van herfstframbozen.
Vragen of suggesties/ links?

Naamgeving van frambozen en botanische kenmerken:

Wetenschappelijke naam: Rubus idaeus 
Nederlandse namen: frambozen, frambozelaar, zomerframbozen, herfstframbozen, tweemaaldragende frambozen
Familie: Rosaceae - Rozenfamilie
Onderfamilie: Rosoidae - Roosachtigen
(Frambozen zijn nauw verwant aan braambessen en aan rozen) 

Betekenis van Rubus idaeus (wetenschappelijke naam):

De geslachtsnaam Rubus is afgeleid van een verwijzing naar rode kleur en ook naar de geslachtsnaam van bramen en frambozen. (Bramen en frambozen zijn nauw verwant aan elkaar).
De soortaanduiding idaeus is afgeleid van de berg Ida op Kreta
Infobron: "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische/ wetenschappelijke plantennamen."

Rubus idaeus. Rijpe frambozenvruchten

Frambozen plantkundig:

De frambozelaar is een doorlevend houtachtig gewas, waarvan bij zomerframbozen (eenmaaldragende frambozen) de tweejarige stengels na de vruchtdracht afsterven. 
De tweemaaldragende frambozenrassen geven een eerste maal vruchten in de maanden juni- juli en een tweede maal op het hout van het jaar zelf, in de maand september. 
 

Snoei na het planten van frambozen:

Men kan frambozen planten van november tot februari. Frambozenplanten in pot kunnen tot april geplant worden.

Houtige planten worden direct na het planten ingekort tot op 40-50 cm lengte. Dit voorkomt het bewegen door de wind en bevordert het uitlopen van de knoppen op de wortels. Zodra de grondscheuten 20 - 25 cm lang zijn, wordt de oude twijg tot aan de grond weggesnoeid.

Het eerste jaar moet men de grondscheuten niet uitdunnen (te gering aantal). Zomerframbozen geven  vruchten op houtige, eenjarige twijgen van ongeveer 2 m lang. In het tweede jaar geven de knoppen korte zijstengels van 20-25 cm, waarop de vruchten komen.
Frambozenkwekerijen & adressen waar plantgoed van frambozen, kleinfruit en bomen te bestellen is:

Wat verstaat men onder zomerframbozen?

Dit zijn de frambozenrassen welke men vanaf half juni tot ongeveer half juli kan oogsten. (Erg afhankelijk van het ras). Zomerframbozen geven vruchten op eenjarig hout. (Houtachtige twijgen). De vruchten groeien aan het overjarige hout, dat afsterft, nadat het vruchten heeft gegeven. (Tweejarig hout sterft af) 
Rubus idaeus: frambozen Er bestaan ook herfstframbozen. Normaal geven deze planten vruchten vanaf half augustus tot oktober op het "ditjarige hout" (Kruidachtige scheuten) 

Planten waarvan men zowel in juni als in september kan oogsten, noemt men tweemaaldragende frambozen. Eerst geven deze vruchten op de oudere twijgen. Later geven ze vruchten op de jonge ditjarige scheuten. 

  • Rassen van zomerframbozen:

'Augusta', 'Blondy' (geel), 'Glen Ample', 'Glen Rosa', 'Golden Everest' (geel), Julia, Malling Exploit, Malling Leo, Malling Promise, Marwé (R), Meeker, Norfolk Giant, Schönemann, Tulameen, Brandywine (paars), Bristol (Zwart), Black Knight (Zwart)

  • Rassen van herfstframbozen:

'Autumn Bliss' (BLIZZY)(R.), 'Dinkum', 'Fallgold' (geel), 'Joan Squir', 'Marosa', 'Medway Yellow', 'Polka', 'Zefa Herbsternte'

Onderhoudssnoei bij zomerframbozen (wintersnoei):

In oudere aanplantingen bestaat de frambozensnoei uit de volgende 5 onderdelen: 

- Het verwijderen van de wortel-opslag tussen de rijen. 
- Het verwijderen van de wortel-opslag in de rij eind april of begin mei. 
- Het uitdunnen van de wortel-opslag op de rij begin juni. 
- Het verwijderen van het afgedragen hout na de oogst. 
- Het verwijderen van de overtollige takken bij het aanbinden in het voorjaar. 

a. Wortelopslag tussen de rijen verwijderen:

Men kan deze scheuten niet aanbinden omdat ze te ver af groeien. Ze belemmeren de werkzaamheden in het perceel. 

Wortelopslag tussen de rijen is te voorkomen door te planten op antiworteldoek, waarin grote gaten zijn geknipt. (Zie foto)

b. Het tijdelijk verwijderen van de wortelopslag in de frambozenrij: 

Men heeft hier dikwijls te veel grondscheuten. In dat geval worden tot eind april (of begin mei) alle scheuten verwijderd. Bij frambozenrassen met weinig grondscheuten en matige groei, moet men deze grondscheuten vroeger verwijderen. (half april ) 
Men bekomt hierdoor niet alleen minder grondscheuten, maar ook een luchtiger gewas. (Voordeel: minder vruchtrot bij de rijpende vruchten.) 


c. Uitdunnen van de overtollige grondscheuten begin juni:

Men dunt de grondscheuten bij frambozen uit tot ongeveer 12 per lopende meter. De zwaarste/ sterkste scheuten worden daarbij aangehouden. Dit is een eerste selectie. Er kan later immers nog uitval zijn t.g.v. stengelziekten. 

d. Het verwijderen van het afgedragen hout na de oogst van de frambozen:

Na de frambozenoogst, vanaf half juli, zodra het blad aan het oude hout is afgestorven is, wordt het oude hout weggesnoeid. Bij voorkeur zo vlug mogelijk na de oogst. Normaal kan men oogsten, afhankelijk van het ras (cv) vanaf half juni tot half juli.  Omwille van het oogsttijdstip worden deze frambozen ook zomerframbozen genoemd. 

e. Het verwijderen van de overtollige takken bij het aanbinden in het voorjaar. 

De frambozentakken die men teveel heeft kan men in het voorjaar nog steeds verwijderen. Een luchtig gewas is minder vatbaar voor schimmelaantastingen.


Aanbinden  en opkuissnoei van zomerframbozen.

In het voorjaar (februari - maart) worden per lopende meter ongeveer 6-8 (10)  nieuwe takken  aangebonden. De zieke/ dode takken zal men eerst verwijderen. Men zal dan bij voorkeur de zwaarste takken aanbinden en dan de overtollige, lichtere wegsnoeien. De zwaarste takken geven de hoogste productie.  De aangebonden takken worden  10-15 cm boven de hoogste draad afgeknipt. 
Eventuele zijtwijgen kan men inkorten op 1 of 2 knoppen. 
Frambozen hebben te slappe takken om zonder steun te worden opgekweekt. Men kan ze vastmaken aan 2 draden. De eerste draad  komt op 0.80 m en de 2de draad komt op 1.70 m boven de grond.  Tekening van een klemmetje om de twijgen vast te maken aan de draden: 
Klemmetje om frambozentwijgen aan de draden vast te maken

Tijdstip en snoei van "herfstframbozen".

Oogsttijd van frambozen:

Deze planten dragen vruchten in het najaar (half augustus - oktober) op de in de zomer gegroeide scheuten. ("Ditjarige hout") 
In een vroeg oogstjaar (vb. 2007) kunnen herfstframbozen op zandgrond al te plukken zijn vanaf 19 juli!
 

Snoeitijd en snoei van de frambozen:

Herfstframbozen worden in de winter (februari- maart) ofwel na de oogst en bladval (december) gesnoeid. 
Men snoeit alles tot tegen de grond weg. In het voorjaar kan men de talrijke grondscheuten lichtjes uitdunnen, zodat men een luchtiger en gezonder gewas bekomt. Men streeft naar 6 tot 10 mooie scheuten per lopende meter over te houden.

Indien men deze herfstframbozen niet tot tegen de grond wegsnoeit, dan gaan deze nog een 2de maal vruchten geven. (Op het middengedeelte van de twijgen)Hierdoor krijgt men een kleinere oogst in het najaar. Om tweemaal te kunnen oogsten laat je 4 scheuten per meter staan en snoei deze terug tot 4 knoppen onder het afgestorven deel. Tot einde mei worden de nieuwe scheuten verwijderd en daarna laat men 6-10 scheuten staan voor de najaarsoogst.
 

Meestal is het beter door een aangepaste snoei ervoor te zorgen, dat ze enkel in september vruchten geven. (Gezonder gewas)  

Zie ook "herfstframbozen snoeien is eenvoudig" en  "Fruit-snoeikalender". 

 

Oogstverlating nodig omdat u geen tijd hebt om in augustus frambozen te plukken?

Om geen oogst in augustus te bekomen, kan men de jonge scheuten in mei-juni de helft inkorten. De top van de frambozenoogst wordt dan verschoven naar september of oktober.

Foto: Herfstframbozen 'Polka'. Deze zijn zeer productief, sterk groeiend en geven opvallend grote, lekkere bessen.

Nog meer informatie over kleinfruit, snoei en verzorgingstips nodig?

Zie "Groente & Fruit Encyclopedie" . Auteurs Luc Dedeene en Guy De Kinder. Uitgeverij Groenboekerij (Kosmos). Nur 423; formaat 21 x 29,7 cm; ruim 600 illustraties; omvang 408 pagina's. Eerste druk februari 2004, 5de druk oktober 2012..
Voor meer teeltinformatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

Vragen of suggesties?

Stel uw fruitvragen, lees tips op twitter https://twitter.com/gdekinder en in de fruitblog "Inheems- en uitheemsfruit - FruitABC"

 


 


Laatste aanpassingen op 11/11/13