Taybes, een Bijzondere fruitsoort!
Plantengroep
Houtig kleinfruit, zachtfruit, leivorm, fruithaag, sierklimplant
Plantenfamilie
Rosaceae – Rozenfamilie (Onderfamilie: roosachtigen)
Wetenschappelijke naam
Rubus 'Tayberry' (MEDANA TAYBES).
Nederlandse naam
Betekenis van de Latijnse naam Rubus 'Tayberry'
Rubus: verwijzing naar rode vruchtenkleur en ook naar de geslachtsnaam van bramen en frambozen.
cv. 'Tayberry': Tay = naam van de langste rivier in Schotland; persoonsnaam en berry = bes (Engels)Informatiebron: "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische (planten)namen".
Herkomst: Schotland, Derek Jennings. (Vanaf 1978 in de handel)
Plantkundige kenmerken
De taybes is een doorlevend houtachtig gewas met samengestelde bladeren.
De bladeren zijn meestal vijftallig, aan de bovenzijde lichtgroen en aan de onderzijde grijs/ witviltig. Aan de stengels en de bladstelen zitten naast zeer veel roodbruine klierhaartjes ook stekels, die bij aanraking in de huid achter kunnen blijven.
De gestekelde twijgen zijn roodgroen, maar kleuren later donkerrood. Elk jaar worden nieuwe stengels uit wortelopslag gevormd.
De bloemen zijn witroze en verschijnen in mei-juni. Ze staan in okselstandige, lange bloempluimen. Alleen de tweejarige stengels dragen vrucht rond half juli, waarna deze soms afsterven.
De vruchten komen niet gemakkelijk los van de vruchtbodem. De vruchten zijn 2-3 keer zo groot als frambozen.
De groeihoogte is 2 tot 3 meter.In strenge winters kan er soms vorstschade voorkomen aan de jonge twijgen.
Gebruik en/ of sierwaarde
Als leiplant aan steundraden of om te leiden langs muren.
De hoogste productie en beste smaak heeft men op een zonnige, vochthoudende standplaats.
Planten van taybessen, tayberry
Planten met naakte wortels kunnen best vanaf november tot februari geplant worden. Planten in pot kunnen tot april geplant worden. Taybessen en braambessen houden van een redelijke vochtige grond. Ze groeien goed in de volle zon en in half schaduw. Schaduw wordt ook verdragen, maar de bessen zijn dan minder zoet.
Kwekerijen waar plantgoed van braambessen, taybessen, kleinfruit en fruitbomen te bestellen is:
Vermeerdering van taybes
Topafleggers tijdens de maanden juli-september.
Zomerstekken (lidstek) onder glas. Soms ook door wortelstekken. Zie
stekkalender fruitsoorten
Bijzonderheden
* Standplaats:
- zon/ halfschaduw. Voorkeur voor zon. Voorkeur voor humusrijke en kalkrijke grond. Plantafstand: 0,5 m.
- Grondwaterstand: hoog tot gemiddeld (Verdampen veel water)
-
Aanpassingsvermogen: zeer goed of slecht
- pH: 6- 7,2
- Bodemtype: goed doorlatende, voedzame grond.
* Pluk: rond half juli (een drietal weken)
* Bewaring: enkele dagen. Zeer goed in te vriezen.
* Geschikt voor: liefhebbers, (Meestal niet bruikbaar voor de beroepsteelt )
* Ziekten en plagen: vruchtrot (Botrytis), vogelschade, honingzwam. Merels lusten heel graag de vruchten.
Er zijn meestal geen problemen met de frambozenkever (larven in de vruchten).
*
Snoei: Meestal in november. De snoei is grotendeels te vergelijken
met deze van bramen.
Zie "Fruit-snoeikalender"
Taybessen zijn braambozen en die zijn ontstaan uit een kruising van een rode framboos met een braam.
Er bestaat ook een stekelloze mutant, de 'Buckingham Taybes' . De groeikracht en productie van deze mutant is kleiner dan deze van de gestekelde 'Tayberry'. Deze doornloze braamboos is daarom vooral bruikbaar op goede en vochthoudende gronden.
