Fruit in de tuin: snoeien kleinfruit

Auteur:
Guy De Kinder
 

Het snoeien en leiden van braambessenstruiken/ bramenstruiken.
(Rubus fruticosus).

Bij het telen van braambessen (bramen)- Rubus fruticosus is een regelmatige snoei belangrijk. Regelmatig snoeien voorkomt de uitbreiding van ziekten. Snoeien kan in het najaar (oktober/november) of in het voorjaar (maart) gebeuren. Al de oude bramentakken verwijderen. Bramen geven vooral vruchten op jonge stengels die het vorige jaar gevormd zijn. Na de snoei de overige bramentakken waaiervormig omhoogleiden en losjes vastmaken. Eventuele zijtakken worden op 2-3 knoppen ingekort. In een goed gesnoeide Rubus fruticosus worden de bramenvruchten groter en zoeter en zijn minder vatbaar voor vruchtrot & bramengalmijt. Taybessen (Tayberry) worden op dezelfde wijze als bramen gesnoeid.

Betekenis van Rubus fruticosus (=wetenschappelijke naam: )
De geslachtsnaam Rubus is afgeleid van een verwijzing naar de rode vruchtkleur en ook naar de geslachtsnaam van bramen en frambozen. (Bramen en frambozen zijn nauw verwant aan elkaar).
De soortaanduiding fruticosus (fruticosa) komt van het Latijn frutex (= struik) en betekent heesterachtig, dicht begroeid.
Infobron verklaring wetenschappelijke plantennaam: "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen"

1. Waarom braambessenstruiken snoeien?

Bij het telen van braambessen is het belangrijk van regelmatig en goed te snoeien. Een jaarlijkse snoei voorkomt het uitbreiden van een aantal schimmelziekten en mijten. Het snoeien kan in het voorjaar of in het najaar gebeuren. Meestal sterven de oude takken, na vruchtdracht niet af.
Een gesnoeide en goed uitgedunde bramenstruik geeft meestal zoetere en grotere vruchten. De rijping kan ook sneller gebeuren.

2. Snoei bij het planten van bramen:

De takken na het planten tot op 30-40 cm terug te snoeien. Zodra de nieuwe scheuten 25 cm lang zijn, worden de oude takken verwijderd. Door deze snoei is de hergroei meestal veel beter.
Planten met naakte wortels kunnen best vanaf november tot februari geplant worden. Planten in pot kunnen tot april geplant worden. Braambessen houden van een redelijke vochtige grond. Ze groeien goed in de volle zon en in half schaduw. Schaduw wordt ook verdragen, maar de bessen zijn dan minder zoet.
Kwekerijen waar plantgoed van braambessen, taybessen, kleinfruit en fruitbomen te bestellen is:

4.Onderhoudsnoei van braambessenstruiken

Meestal snoeit men braambessen in het voorjaar ( half maart). Bij rassen die weinig of niet vorstgevoelig zijn, kan men deze onderhoudsnoei ook in het najaar, de winter of tijdens de zomer (na de oogst) toepassen. Zie ook "Fruit-snoeikalender"

4.1 Voordelen van een voorjaarsnoei:  

- Bij vorstgevoelige bramenrassen zal men minder vorstschade aan de jonge takken hebben. (Het oude hout geeft beschutting aan de jonge takken). 'Tayberry' is o.a. gevoelig voor vorstschade.

- Fruittelers hebben in het voorjaar meestal meer tijd dan in het najaar.

4.2 Methode van snoeien bij bramenstruiken:

Men snoeit het afgedragen (tweejarige hout) en de zwakke en beschadigde nieuwe takken weg.  Het afgedragen hout is meestal goed te herkennen aan de verdorde/ ziekelijke toestand.

De vingerdikke eenjarige takken geven de grootste en mooiste vruchten. Men zal dus de overbodige dunnere/ beschadigde takken verwijderen.

Men houdt dus 6 - 8 dikke eenjarige takken aan per lopende meter en de overige snoeit men tot tegen de grond weg.

Door een goede uitdunningsnoei toe te passen, zullen de vruchten groter en zoeter worden. Ook zijn de vruchten dan minder vatbaar voor vruchtrot.

Bij de gestekelde bramenrassen is deze uitdunningsnoei erg belangrijk, om vlot te kunnen oogsten. De gestekelde twijgen kunnen ook de rijpende bramen beschadigen.

Zijtakken worden tot op 2-3 goede knoppen teruggesnoeid.

Het uiteinde van de aangebonden tak wordt boven een goede knop, 10 - 15 cm boven de bovenste draad weggesnoeid. Op deze manier kan men bij de oogst alles vlot van op de grond oogsten.
Onderaan kan men tot op een hoogte van 40 cm alle zijhout verwijderen. De vruchten hiervan gaan meestal toch op de grond hangen en zijn meer vatbaar voor vruchtrot.

5. Het leiden van de bramenscheuten/ takken

Vanaf het 2de jaar na het planten moeten ieder voorjaar nieuwe takken worden aangebonden en gesnoeid. Het aanbinden gebeurt waaiervormig.

Na de oogst van de braambessen kan men de overblijvende twijgen/ takken mooi aanbinden aan een leidraad. Dit aanbinden kan gebeuren met touw, elektriciteitdraadjes of met speciale klemmetjes.

Tijdens de zomer kan men de nieuwe scheuten tussen de vruchtdragende takken leiden ofwel kan men de nieuwe scheuten over de grond leiden, zodat ze de oogst niet belemmeren.  

Er worden 5-7 stengels aangebonden per strekkende meter, rekening houdend met de cultuurvariëteit en de groeikracht van het gewas. 

Bij onvoldoende takken in de bramenstruik worden ook de zijtakken aangebonden.

Braam 'Black Satin' einde juli	Braam Hybride 'Tayberry' (braamboos) half augustus (na oogst)
'Black Satin'	Rubus Hybride 'Tayberry' na de snoei (eind aug.)

6. Enkele rassen van bramen en braamachtigen:

'Adrienne' (R), 'Arapaho', 'Bedford Giant', 'Black Satin', 'Boysenbes', 'Buckingham Taybes', 'Chester Thornless', 'Fantasia', 'Helen' (R), 'Himalaya', 'Hull Thornless', 'Japanse wijnbes' (= Rubus phoenicolasius), 'Jumbo', 'Kotata', 'Loch Ness' (NESSY), 'Logan' (LOGANBERRY), 'Navaho', 'Silvan', 'Thornfree', 'Thornless Evergreen', 'Triple Crown' (R.), 'Tummelberry', 'Waldo'

7.Ongestekelde braamboos Rubus 'Medana Tayberry' en gestekelde 'Tayberry'

Dit is een kruising van framboos (Rubus idaeus) en bramen (Rubus fruticosus). De 'Medana Tayberry' zou gegarandeerd virusvrij zijn. 
De vruchten kunnen 3,5 tot 4 cm lang zijn. Ze zijn conisch gevormd en hebben een krachtige, aromatische smaak.
Dit ras heeft als massadrager (4 kg/ plant in veld of tot 10 kg bij alleenstaande planten) met zijn buitengewone grote vruchten een hoge aanplantingswaarde.

Bij 'Tayberry' zijn de lange twijgen zijn gestekeld, terwijl de 'Medana Tayberry' ongestekeld is. Zie Rubus 'Tayberrry' - taybessen

Voor meer teeltinformatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

Dit artikel werd samengesteld door G. De Kinder
Laatste aanpassingen op 22/01/10