Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Houtig kleinfruit (Vaccinium) -->Blauwe bes -plantenziekten en plagen (Vaccinium corymbosum)

Plantenziekten, plagen en gebreksziekten bij de teelt van  blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).

Bij de blauwe bes (Vaccinium corymbosum) komen meestal weinig schimmelziekten en plagen voor. Een biologische teelt (zonder bespuitingen) is meestal goed mogelijk. In uitzonderlijke gevallen kunnen toch schimmels of plagen optreden. Meestal is behandeling hiertegen overbodig.
Soms sterven de scheuten af omdat de grond niet aangepast is aan de eisen van de plant. (Niet zuur genoeg, te weinig organisch materiaal of te veel voedingsstoffen). Afsterven van scheuten en planten door slechte groeiomstandigheden: te nat, te droog, te kalkrijk, te weinig humus, te veel voedingsstoffen/ meststoffen. De larve van de taxuskever/ lapsnuitkever die ook op aardbeien schadelijk is, kan ondergronds schade toebrengen. Bladvergeling of chlorose door een te kalkrijke grond (te hoge pH). Vaccinium corymbosum is een zuurminnende en kalkhatende plant.

Weblinks plantenziekten

1. Schimmels bij blauwe bes - Vaccinium corymbosum

• Taksterfteschimmel bij blauwe (bos)bessen 

(Godronia cassandrae of Fusicoccum putrefaciens). Een schimmel die de bosbes-takken doet afsterven.
Symptomen:
- Ovale, bruinpaarse vlekken op de takken.
- Infectie geeft later verwelkte scheuten
- Bij zeer ernstige aantasting sterft de struik af.

Taksterfte treedt vooral op in het voorjaar. Is de bodem in orde en bemest je met mate, dan is er meestal niet veel schade.
Bij zeer zware aantasting kunnen de blauwe bosbessenstruiken afsterven. 
Bestrijding: 
Men moet de infectiebronnen verwijderen en verbranden.
De cv  'Ivanho' is erg gevoelig voor taksterfte. Andere gevoelige blauwe bessenrassen zijn 'Bluetta', 'Berkeley', 'Herbert' en 'Dixi'. De Amerikaanse rassen zijn meestal gevoeliger voor taksterfte dan de Duitse rassen. Amerikaanse bessenrassen geven meestal grotere bessen. (Duitse rassen zijn o.a.  'Bluecrop', 'Coville', 'Collins', 'Goldtraube 71' , 'Heerma' en 'Weymouth')

• Grauwe schimmel/ Botrytis bij blauwe bes 

(Botrytis cinerea). Bloesem kan soms aangetast worden door deze schimmel. 
Infectie kan men krijgen bij vochtig weer tijdens de bloei van de blauwe bessen.
Symptomen:
- Bruine vlekken, nadien bedekt met grijs schimmelpluis.
- Aangetaste bloesem verschrompelt bij droog weer.
Door het verdrogen van de bloemen heeft men later minder blauwbessen.

• Rijp-rot of vruchtrot. (Anthracnose).

 Na de pluk van de blauwbessen komt er een schimmel op de vruchten. Aan de kelkholte ontstaat een ingezonken plek met plakkerige oranje sporen. Vooral de rassen 'Bluecrop' en 'Bluetta' zijn hiervoor gevoelig. De blauwbessenrassen 'Berkeley', 'Elliott' en 'Duke' zijn minder gevoelig.

2. Plagen bij blauwe bessen (Beweeglijke parasieten op Vaccinium corymbosum)

• Bladluizen. 

Deze komen slechts zelden voor op blauwe bessen. Bladluizen geven een groeiremming en soms honingdauw. (Plakkerige bladeren).

• Wintervlinders (Operophtera brumata en Erranis defoliaria). 

Groenachtige spanrupsen kunnen vanaf maart aan bladeren, bloemen en later aan de bessen vreten. (In een laat seizoen pas begin mei schade)
Bestrijding: door een bacteriepreparaat te spuiten. (Bacillius thuringiensis). De temperatuur moet minimum 15° C zijn voor een goed resultaat.

• Blauwebessentopgalmug (Prodiplosis vaccinii). 

De larve van deze mug zuigt aan de bladeren waardoor een bladgal ontstaat. Onder de afgestorven groeitop ontstaan vertakkingen. Als de nieuwe uitloop aangetast wordt, ontstaan bossige, gedrongen planten. 
Uitbreiding voorkomen door de verdorde toppen weg te knippen en te vernietigen.

• Gegroefde lapsnuitkever of taxuskever. (Otiorhynchus sulcatus). 

  De gegroefde lapsnuitkever komt voor op aardbei, bosbes, druif, framboos, kruisbes, roos en zeer veel andere plantensoorten. De kever wordt ook wel taxuskever of druivenhaan genoemd.
  De kever is ongeveer 9 mm groot en donkergrijs van kleur met diepe, fijne groeven en kleine goudgele vlekken (haren) op zijn dekschild. Hij is uitsluitend ‘s nachts actief. Overdag verbergt hij zich vaak in de grond. De kevers kunnen niet vliegen. 
  Er zijn geen mannetjeskevers; de kevers planten zich uitsluitend parthenogenetisch voort. 
  Larven zijn ongeveer 9 mm groot, roomkleurige/ crèmekleurig hebben een bruine kop. Ze hebben geen duidelijke poten. 
  De eieren zijn 0,7 mm groot. Ze zijn eerst wit en verkleuren korte tijd later bruinachtig.
   

  
  Schadebeeld lapsnuitkever/ taxuskever:  

  De larven vreten aan rhizomen (wortelstok) van planten en aan het bastweefsel van de rhizomen. Bij ernstige aantasting sterft de bosbessenstruik af.
  De snuitkevers vreten aan bladeren (bladrand) en vruchten.
   

  Levenscyclus taxuskever:    Bron: "Schadelijke en nuttige insecten en mijten in fruitgewassen",  A.Van Frankenhuyzen, 1996

3. Vogels zijn een groot probleem bij blauwe bessen!

Merels, lijsters en spreeuwen zijn dol op blauwe bosbessen. Netten over de struiken geven het beste resultaat. Zorg dat de vogels niet aan de bosbessen kunnen als ze op de netten zitten.

4. Wildschade

Konijnen en hazen kunnen soms veel schade aanrichten bij een aanplanting.
Het perceel met draad afbakenen is de ideale oplossing. Draad ongeveer 40 cm diep ingraven.

5.Geelverkleuring of bladchlorose bij blauwe bes

• Wordt meestal veroorzaakt door een te hoge pH. Bij een pH van 5 of meer kunnen deze gebreksverschijnselen optreden. De bosbesbladeren kleuren opvallend geel en de groei valt bijna volledig stil.  (Geelverkleuring meestal door ijzergebrek). Voldoende turf inwerken rond de planten. Zuurwerkende meststoffen toedienen. Geen kalk toedienen!!
• Magnesiumgebrek kan soms ook optreden bij blauwe bosbessen. 
• Teveel scheikundige meststoffen kan wortelverbranding en bladverkleuring veroorzaken.
• Te natte of te droge grond is ook nadelig.
  De Vaccinium cv 'Bluecrop' is meer droogteresistent dan andere blauwe bosbesrassen. 
• De cv Heerma I (of 'Ana') verdraagt een iets hogere pH.

5. Vorstschade

Bij strenge vorst kan het dunne, zwakke hout doodvriezen. Een gevoelige blauwbessenras is 'Berkeley'.
Goed winterhard zijn de rassen 'Bluecrop' en 'Patriot'.
Heel zelden kan er ook nachtvorstschade aan de bloemen of scheuten voorkomen. 

Weblinks blauwe bessen

Weblinks i.v.m. plantenziekten en plagen en Fruitblog ABC
Blueberry Diseases Control Guidelines (Oregon State U.)
Bladchlorose/ bladverkleuring en bladval bij blauwe bessen
Weedmanagement (Oregon State University)