Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Houtig kleinfruit (Vaccinium) -->Blauwe bes -planten en snoei (Vaccinium corymbosum)

Fruit in de tuin: planten en snoei

Auteur:
De Kinder G.
De Houtwal

**Het planten en snoeien van blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).**

Blauwe bessen - Vaccinium corymbosum behoren tot de Ericaceae - heidekruidfamilie. Het zijn zuurminnende planten die houden van vochthoudende gronden met veel organische stof (mulch). Lentebloeiende struiken van ca 1,50 m hoog die zeer oud kunnen worden. Door de snoei zal men de groei in de planten houden en eveneens nieuwe groei stimuleren. Witroze, urnevormige bloemen in april en heerlijke blauwe, gezonde bessen in juli of augustus. Kruisbestuiving geeft dikkere en meer blauwbessen. De blauwbessen zijn bijzonder lekker én zeer gezond! De rijpe blauwe bessen moeten goed beschermd worden tegen vogelvraat.

Overzicht artikel

Gebruik van de bessen

Blauwbessen site: Koningin der bessen

Info bronnen

1. Botanisch:

Wetenschappelijke naam: Vaccinium corymbosum
Nederlandse naam: Blauwe bes, blauwbes, Amerikaanse (tros)blauwbes. (Dikwijls foutief bosbessen genoemd)

Familie: Ericaceae (Heidekruidachtigen)

Betekenis van de wetenschappelijke naam Vaccinium corymbosum:

De geslachtsnaam Vaccinium komt van het Latijn en heeft twee betekenissen: 1) oude plantennaam voor bosbes 2) Van vacca (L.= koe) en baccinium/bacca (= bessen); bessen van de koeien, een soort bes of bessenstruik die de koeien graag eten.
De soortaanduiding corymbosum betekent met tuilen, tuildragend; bloemen in tuilen aan de toppen.

2.Planttips voor blauwe bessen

Plant bijvoorkeur blauwbessen op een tamelijk nat perceel waar bijvoorbeeld de onkruiden Zegge (Carex), Bies (Schoenoplectus) en Zuring (Rumex) groeien.
Blauwe bessen zijn gevoelig voor watertekort en voor wateroverlast.
Op een iets te nat perceel kan je op kleine heuvels planten. Op een droger perceel kan je beter in een komvorm planten.
In de plantvoor doe je best ruwe turf. (Waarbij de nadruk op veel vezels!) Hierin kan je de bosbessen-planten plaatsen. Per plant gebruik je 10 - 20 liter turf.
Aanbevolen pH (zuurheidsgraad) van de grond is 4 - 4.5 (Zuur)
Plantafstand: 1 (2) x 2.5 (3)m .
De grond afdekken met gemalen boomschors van dennenbomen. (Mulchen)
De beste plantperiode is in het vroege voorjaar. Bij het planten in de winter, is er kans op omhoogvriezen van de planten. Als plantmateriaal kan je best 2- of 3-jarige planten gebruiken. Ook 5-jarige planten kunnen nog goed verplant worden.

De bloemkleur is wit-roze. Bestuiving gebeurt door de hommels. Zelfbestuiving is meestal mogelijk, maar het bijplanten van een ander ras, verhoogt de productie (grotere bessen) en geeft een vroegere rijptijd
Bloemen van Vaccinium corymbosum- blauwe (bos)bes
Blauwbessen groeien meestal zeer gezond. Een biologische teelt is zeer goed mogelijk. Enkel een goede vogelafweer d.m.v. netten is bij het rijpen van de bessen noodzakelijk.
De bosbessen kunnen zeer oud worden (30 - 40 jaar).

Kwekerijen waar plantgoed van blauwe bessen, kleinfruit en fruitbomen te bestellen is:

3.Basisbemesting:

Tijdens het planten van de bosbessen zal men geen meststoffen toevoegen. Pas jaar nadat de planten goed in groei zijn, kan men bijmesten. Bijvoorkeur met zuurwerkende meststoffen, welke rijk zijn aan magnesium (Mg).
Vooral bij jonge struiken kan zwaar bemesten nadelig zijn voor wortelverbranding.

4. Rassenkeuze Amerikaanse blauwe (bos)bes - Vaccinium corymbosum:

Grootste bessen: 'Nui', 'Chandler', 'Bonus' (extreem grote bessen + 20 mm)

Zeer productieve bosbessenrassen zijn: 'Duke', 'Bluechip', 'Spartan', 'Bluecrop', 'Toro', 'Nelson', 'Berkeley' en 'Elliot'.

Vroeg rijpende bosbessen: 'Bluetta', 'Duke', 'Earliblue', 'Bluechip', 'Nui', 'Patriot', 'Spartan' en 'Bluehaven'
Middenseizoen rijpend (begin augustus): 'Bluejay', 'Bluecrop', 'Toro', 'Goldtraube 23', 'Nelson', 'Berkeley'
Laatrijpend (2de helft augustus): 'Coville', 'Dixi'

Zeer laatrijpend (sept./okt.): 'Elliot'

Een goede vogelbescherming is noodzakelijk bij het rijpen van de blauwe (bos)bessen!

5. Onderhoudsnoei van blauwe bessen:

In de eerste jaren na het planten wordt weinig gesnoeid en alleen het onderste vruchthout kort boven de grond wordt weggenomen. Later worden regelmatig de oudste gesteltakken aan de grond afgezaagd en vervangen door grondscheuten en wordt het vruchthout wat uitgedund.
Een goede snoei voorkomt dat de bosbessenstruiken te dicht en te hoog worden en de bessen te klein blijven. Door te snoeien is het plukken op een kortere periode mogelijk.
Door de snoei zal men de groei in de planten houden en eveneens nieuwe groei stimuleren. Het snoeien is ook een snelle dunmethode.
Vruchthouttakjes afwisselend op enkele bloemknoppen snoeien (3) en op bladknoppen (basisknoppen). Een stevige zijtwijg mag wat meer bloemknoppen dragen (5) dan een zwakke zijtwijg. Hierdoor bekom je dikke bessen en toch een goed evenwicht tussen groei en productie.
Voor een goede verjonging regelmatig terugsnoeien tot een lagerstaande zijtak. Hierboven laat men een kleine stomp (2-3 cm), anders geneest de snoeiwonde slecht en gaat de zijtak ook afsterven.
Oudere zware takken vervangen door jonge grondscheuten. Steeds op een paar cm boven een zijtak(je) snoeien, om een goede genezing te krijgen.
Te laag zittende zijtakken zal men wegsnoeien.
Indien nodig kunnen de bosbessenplanten volledig tot tegen de grond afgezaagd of afgemaaid worden. In het derde jaar na dit afzetten kan opnieuw geoogst worden.
Vaccinium corymbosum: Twijgen met rijpe blauwbessen

Vaccinium corymbosum: Twijgen met rijpe blauwbessen

6.Gebruik van de blauwe bessen:

De smakelijke blauwe bessen rijpen overwegend in juli en augustus. (Laat rijpende bosbesrassen ook in september- oktober)
In de keuken, als dessert en vooral ook voor vers gebruik. Het is een zeer bijzondere lekkernij!
Tijdens WO-2 gebruikten de piloten de bessen tegen nachtblindheid.

Blauwe bessen bevatten veel suikers, waardoor het een gezonde en rijke energiebron is.
Diabetes-patiënten mogen de blauwe bosbessen meestal probleemloos gebruiken. Soms wordt aangeraden blauwe bessen te combineren met yoghurt of met platte kaas.

Het hoge kaliumgehalte onttrekt vocht (H₂O) aan het lichaam.

In wetenschappelijke publicaties (USA) staat vermeld dat blauwbessen een hoog tot zeer hoog gehalte aan vitamine E en anti-oxydantia (flavonoïde) bevatten. Dit laatste is zeer nuttig voor het menselijk immuniteitsysteem, bij het voorkomen van sommige soorten van kanker.

Ook de bladeren en de wortels zouden geneeskundige eigenschappen hebben.

Meer informatie op de site Blauwbessen. Koningin der bessen in tuin en keuken
Voor meer teeltinformatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

Bronnen - Literatuur - foto's :

"Groente- en Fruitencyclopedie", auteurs Luc Dedeene en Guy De Kinder.
Uitgeverij Groenboekerij (Kosmos Uitgevers, Utrecht)

Blauwbessen: Koningin der bessen in tuin en keuken

Stel uw fruitvragen, lees tips in de fruitblog "Inheems- en uitheemsfruit - FruitABC"