Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Nomenclatuur index --> Regels (2)


Nomenclatuurregels (2)

Normaal zijn er geen of slechts wijzigingen mogelijk bij de wetenschappelijke plantennamen. Toch zijn er om de 5 jaar kleine wijzigingen mogelijk.

.

Enkel belangrijke nomenclatuurregels (Plantennamen).

Regels i.v.m. schrijfwijze en uitspraak. Rules about writing en pronunciation Dutch

i) Botanische plantennamen.

De botanische naam van een plantensoort (botanische soort) bestaat uit 2 namen. (= binaire nomenclatuur)
Bijv. Geslachtsnaam (Genus) - soortaanduiding (species)
  Fagus    sylvatica (= beuk, groene beuk, gewone beuk)
  Cydonia     oblonga
(= kwee, kweepeer)
Genus + species samen noemt men soortnaam .
 

ii) Botanische variatie  (variŽteit/ var.)

De plantennaam van een botanische variatie bestaat uit 3 namen.
Geslachtsnaam (Genus) - soortaanduiding - botanische variŽteitnaam

Bijv.: Berberis  gagnepainii (var.) lanceifolia
   Pinus          mugo  (var.)  mugus
  Pyrus  communis      (var.) sativa
  Ribes   uva-crispa var. sativa
 

iii) CultuurvariŽteiten.

De plantennaam van een cultuurgewas bestaat uit 3 namen.
Geslachtsnaam - soortaanduiding cultivarnaam (of rasnaam)
Phlox    paniculata  'Rembrandt'
Malus   domestica   'Golden Delicious'
Soms laat men de soortaanduiding weg:
bijv. Rhododendron     'Nova Zembla'
 

CultuurvariŽteiten zijn gewassen met een derde naam die op een speciale manier aangeduid worden:
  - met (een) Hoofdletter(s) geschreven.
  - tussen enkelvoudige komma's staan.

Synoniemen van cv's:

In plaats van cultuurvariŽteiten zegt men soms ook rassen, cultivars of cv's (fancynaam).

CultuurvariŽteiten zijn variaties ontstaan in de cultuur (d.m.v. kruisingen of door de cultuur in stand gehouden (selecties)
Bijv. Brassica oleracea var. botrytis 'Selectie School'

Men kan aan de 3 de naam niet steeds zien of een cultivar een kruisingsprodukt is of een selectie uit de soort. Bijv. Rhododendron 'Concorde' is een hybride. Acer pseudoplatanus 'Negenia' is een selectie uit de soort Acer pseudoplatanus.
 
 

iv) Aanduiden van kruisingen bij plantennamen.

Wanneer men 2 planten kruist mag men de gehele nakomelingschap aanduiden met 2 namen. Maar dan moet er wel een X tussen staan. Bijv. Rhododendron x praecox. (= kruising van soorten)
Ribes x culverwelli MACFARLANE en Ribes x nidigrolaria BAUER (kruising van zwarte bes, worcesterbes en kruisbes)
 (Nieuwe naam: Ribes 'Jostaberry')

In de praktijk werd de mooiste plant uit de nakomelingschap aangehouden onder vermelding van de 2 woorden bevattende plantennaam.
Omdat de plant geen soort is, maar een hybride noemt men een dergelijke naam een hybride soortnaam.

Wanneer men een plant uit de nakomelingschap van een kruising aanhoudt, dan is het wenselijk er een derde naam aan toe te voegen. Bijv. Berberis x frikartii 'Amstelveen'

Soms wordt het x-teken tussen haakjes achter de soortnaam geplaatst. Dit is voor het vlot alfabetisch te kunnen ordenen. Je moet dan denken dat het voor de soortnaam staat.

Let op bij de volgende plantennamen!
 Ribes Hybriden
 Ribes x nigrum (R. uva-crispa x R. nigrum)
 Ribes x nidigrolaria BAUER (Nieuwe naam: Ribes 'Jostaberry')
 Ribes nigrum
 Ribes Nigrum-hybriden
 
 Hyacinthus orientalis cv. 'Jan Bos'
 Hyacinthus x orientalis
 Hyacinthus Hybriden
 Hyacinthus Orientalis-hybriden
 Hyacinthus Orientalis Groep

 Pelargonium zonale
 Pelargonium Hybriden
 Pelargonium Zonale - hybriden
 Pelargonium Zonale Groep
 Pelargonium x zonale 

v) Welke taal voor cultivars?

Op eenmaal gegeven rasnamen of cultivarnamen komt men niet terug. De oude rasnamen blijven dus in het Latijn staan. Vanaf 1 januari 1959 af krijgen alle cultuurvariŽteiten (rassen) die nog benoemd worden een fantasienaam (fancynaam) in een gangbare levende taal. (Engels, Frans, Nederlands, ....)

vi) Wanneer zijn nieuwe cultivar-namen wettig?

Om wettig te zijn moeten alle nieuwe rasnamen geldig gepubliceerd of op de juiste wijze geregistreerd worden door een herkenbare, gedateerde plantenbeschrijving met afbeelding (foto)

Zie ook tuin- en plantenboek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".  

 

....

--

Auteur: G. De Kinder - www.houtwal.be     Laatste aanpassing op 06/12/2009