Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Nomenclatuur index --> Uitspraak van plantennamen

Hoe botanische of wetenschappelijke plantennamen uitspreken?

Wetenschappelijke plantennamen worden gevormd door klinkers, medeklinkers en tweeklanken. Over de juiste uitspraak is er soms discussie.

Regels i.v.m. de uitspraak. Rules about pronunciation Dutch

1) Uitspraak van klinkers in plantennamen:

i als ie (nooit als j.)

Bijv. Ilex (hulst)
 Saintpaulia (Kaaps viooltje)
 Gypsophila (gipskruid)
 Vitis (druif)
 

i als i:  

vb. Hibiscus (Chinese roos, septemberroos)

y als i of ie

 vb.  Gypsophila,
  Syringa,
  Cyclamen,
  monophylla
Let op: A-bi-es (Abies),  Va-ri-e-gatus,  o-ri-en-talis,  A-me-lan-chi-er (Amelanchier),
 Pi-e-ris (Pieris).
De klinkers worden gescheiden uitgesproken, evenals bij a-nnu-us, speciosus. De twee klinkers zijn nu geen tweeklanken.

y als j

in Macleaya,  Yucca.
 

u als u in Ulmus.

 Als w in gu + klinker sanguineus = bloedrood.
  qu + klinker Quercus = eik
  su + klinker suecicus = Zweeds
 Afzonderlijk in a-nnu-us,
     de-cidu-us
 Afzonderlijk in (Tagetes) te-nu-i-fo-li-us
 

e als ee in neem en e in lek en u in put.

 bijv. Népénthes,
   Astilbe,
   Ilex
 

o als o in pot en o in poten.

 Bijv. Oxalis,
   Osmanthus,
   odoratus,.
 
 

2) Uitspraak van medeklinkers in plantennamen:

(1) Plantennamen met de medeklinker c:

c als k  - voor a, o, u. 

Bijv. in Callicarpa, Colutea,
   cuspidatus (= spits)
  - voor een medeklinker (geen h):  Cryptomeria,
        Clématis
  - eind van een lettergreep: Vaccinium

c als ts 

-vb.: Acer,   Picea,
  Cercis,   gracilis (=sierlijk),
  Vicia cracca (vogelwikke),    species

c als s 

  in caesius (blauwgrijs), caeruleus (blauwgrijs),
  Cytisus,     arborescens,
  Glaucium flavum (gele hoornpapaver).


c als g

 in Chrysanthemum pulchellus (= fraai)
  Chlorophytum
  Scilla, ook wel c= k. Dus uitspraak "Skilla".
 

(2) Plantennamen met medeklinker ph als f:

bijv. Sphagnum (= veenmos, sfagnum) Delphinium
  maar: Kniphofia (Knip-hofie-a)

(3) Plantennamen met de medeklinker q als K:

qu als kw:
bijv. Quercus Liquidambar quinquefolius (= vijfbladig)
 

(4) Plantennamen met de medeklinker t:

t in ti als tsi, als er nog een klinker volgt.
 Bijv. Gentiana, Impatiens, Tradescantia, Nicotiana, elatior.
Maar aurantiaca = ti, omdat ti de klemtoon heeft.
Als t in Caltha
 

(5) De medeklinker x:

x als ks
 Bijv. in Taxodium (Taksodium),  Buxus, laxa,   Ilex,   Vitex
 

3) Uitspraak van tweeklanken bij plantennamen:

ae als ee in eer.

 Crataegus,  Paeonia
 Aesculus  julianae (= 2 de naamval van Juliana)
 danfordiae (= 2 de naamval van danfordia)
 reginae (= 2de naamval van regina = koningin)
 europaeus (spreek uit als ui-ro-pe-us)
 caeruleus (= hemelsblauw)

Nota:

Volgens sommigen moet de ae als aj uitgesproken worden. Crataegus wordt dan uitgesproken als "kratajgus" en Aesculus als "ajskulus"


oe als eu in keuken:

 Alstroemeria amoenus (= bekoorlijk)
 Daboecia,  Oenothéra
 Koelreuteria (Spreek uit Keulruiteria!)
 maar: Aloe (Aloë)  met 3 lettergrepen  A-lo-e (Aloë)
  Kalanchoe (Kalanchoë) Leucothoe (Leucothoë)

 

eu als ui in huis:

 Deutzia,  Euphorbia
 Koelreuteria, Leucothoe
 europaeus (= uit Europa)

 Maar: eu gescheiden uitspreken in:
  arboreus (= struikachtig)
  giganteus (= reusachtig)
  Coleus

 

ie als ie-ee:

Bijv. Pieris (Pie-ee-ris)

Schematisch overzicht van de uitspraak:

--

Verklarend plantenwoordenboek: ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische plantennamen.
Auteur: G. De Kinder - www.houtwal.be     Laatste aanpassing op 06/12/2009