Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Notengroep --> Hazelnoot (Corylus avellana)


Fruit in middelgrote en grote tuinen: planten en rassenkeuze bij hazelaars

Een goede bestuiving van hazelaars geeft meer hazelnoten! (Corylus avellana).

 

Planten van zoete kersen (Prunus avium)

Overzicht 

Hazelaars zijn heel gemakkelijke struiken. Ze passen vooral in grotere tuinen. 
Ze zijn bruikbaar als breed en hoog uitgroeiende afsluiting. 
Door meerdere hazelnotenrassen aan te planten zal de bestuiving en vruchtzetting verbeteren. Vanaf september kunnen de nootjes verzameld (opgeraapt) worden. Vermeerdering door afleggen en door enten op de boomhazelaar die geen wildopslag geeft.

Overzicht onderwerpen: 
Inleiding
Planttips voor hazelnoten
Snoeitips
R a s s e nkeuze bij hazelaars
Z i e k t en en plagen bij Corylus 
Vertalingen
Corylus avellana- hazelnoten of hazelaarstruik

Hazelaars plantkundig

- Hazelnoten/ bosnoten (Corylus avellana, Corylus maxima) behoren tot de familie Corylaceae (Betulaceae).

- Corylus is een geslacht met 15 soorten winterharde, bladverliezende, notendragende bomen en heesters. Verschillende soorten die om hun noten worden gekweekt, brengen ook siervormen voort. De mannelijke katjes geven in het voorjaar een sierlijk effect; ze zijn cilindervormig en hangend, en bewegen heen en weer in de wind. De planten zijn eenhuizig en de kleine, onopvallende, vrouwelijke bloemen bloeien in dezelfde tijd.

Corylus avellana (hazelaar): mannelijke bloemen (katjes) en vrouwelijke bloem (rode kleur)

De bloemen worden gevolgd door de hazelnoten, die in september en oktober rijpen. In 2007 zijn de nootjes reeds vanaf begin september te verzamelen.
De bladeren zijn  7-14 cm groot, breed ovaal en de onderzijde is ruw.
- Hoogte: 3-6 m; bloei januari - februari. Vooral in grote tuinen zijn ze bruikbaar.
- In het algemeen zijn bepaalde (gekende) hazelnootrassen sterk aan te raden. Deze rassen kunnen  vermeerderd zijn door enten, maar eveneens door afleggen (marcoteren). Het enten van hazelnoten kan gebeuren op de onderstam Corylus colurna (boomhazelaar of kurkhazelaar). Deze onderstam heeft het voordeel dat er geen hinderlijke opslag komt van grondscheuten. De hazelnootjes kunnen wel kleiner zijn op deze hazelnotenonderstam.
Hazelaars zijn w
indbestuivers. Sommige mensen zijn allergisch voor de stuifmeelpollen. (Hooikoorts veroorzakend)

Struik, blad en hazelnoten- Corylus avellana

Tips bij het planten van hazelnotenstruiken

- De aanbevolen plantafstand is 5 x 3,5 m (4 x 2.5m) (In een haag planten op 2 m). Deze afstand is o.a. afhankelijk van de grondsoort en van het ras. 
- Een zeer goed hazelnotenras is Corylus 'Webb's Prize Cob' .
- Om de hoogste productie te bekomen kan men planten op een diepe, vochthoudende, luchtige grond.
Grond pH: 5 tot 7.5 (neutraal tot kalkrijk). Hazelaars kunnen op bijna alle gronden groeien, maar waterzieke gronden zijn af te raden. 
Licht: zon of halfschaduw.
- Kruisbestuiving wordt meestal aangeraden (Windbestuiver)  
- Bij voorkeur plant men struiken met 3-5 takken. 
- Snoeitijd: februari of juni. 
- Snoeitips: weinig of niet snoeien, (lichte uitdunningssnoei); 
- Groeivorm: struikvorm (of vaasvorm op stam) 
- Vermeerdering kan door afleggen en door enten. (Zaaien wordt niet aangeraden) 
Enten kan in het voorjaar op (hazelnoten)onderstammen welke in groei getrokken zijn, tijdens de maanden januari tot april. Als onderstam kan men Corylus colurna (boomhazelaar/ Turkse hazelaar/ kurkhazelaar) gebruiken, welke geen opslag geeft. 
 

Snoeitips voor hazelaars

- De beste snoeitijd is eind februari of in juni. Zie snoeikalender fruitsoorten
- Snoeitips: hazelaars moeten weinig of niet gesnoeid worden.  Enkel gebroken takken en schurende takken verwijderen. Uitdunningssnoei.
Indien nodig kunnen hazelaars ook na enkele jaren tot tegen de grond afgezaagd worden. Dit gaat ten koste van de productie gedurende enkele jaren.

Overzicht hazelnootrassen: 

(Een knipsel uit de "tuinkalender-database")

Gebruik: in grote tuinen. 
Kruisbestuiving is meestal nuttig!
Belangrijke cultivars van hazelnoten zijn: 'Fertile de Nottingham', 'Géante de Halle', 'Rode Zeller',

Hazelnotenras

Bestuivers

Vruchthazelnoten zijn rijk aan eiwitten (Corylus avellana)

Plantkenmerken

'Louis Berger' (syn. 'Bergeri')

Zie groente & Fruit Encyclopedie    Zie groente & Fruit Encyclopedie

'Butler'

  Kernen ontvliezen slecht. 

'Corabel'

   

'Cosford'

Een van de best smakende rassen.

'Ennis'

Zeer opvallende grote, ronde noten.

'Fertile de Coutard' (syn. Barcelona)

 

'Fertile de Nottingham'

 

'Frühe Nottingham'

   

'Gunslebert'

  middelmatig grote noten

'Gustav's Zeller'

 Groot; langwerpig.

'Halle'sche Riesen' (syn.'Géante de Halle', 'Merveille de Bollwiller'))

Opvallend lange noten.

'Impératrice Eugénie'

   

'Impériale de Trébizonde'

   

'Lang Tidlig Zeller'

 

'Kentish Cob' (syn. 'Lange Spaanse')

Zeer goede smaak.

'Mortarella'

 

'Négret'

   Klein, ovaal, iets plat aan beide zijkanten.

'Pauetet'

Klein, ovaal, unifrom, schaal gestreept bruin. 

'Riccia di Talanico'

   

'Rode Zellernoot'

 

'Tonda di Giffoni'

  Vrij groot, platronde vorm met een diepe overlangse groef. 

'Webb's Prize Cob'

   

'Willamette'

 

Corylus colurna 

 

Corylus maxima 

 

Corylus maxima 'Purpurea'

 

Corylus oblonga 'Zucker'

   
 

Ziekten en plagen bij hazelaars (Corylus).

Beschadiger (Ned) (Syn.)

Beschadiger
 (Latin)

Ziektebeeld

Beschadigings-

plaats

Tijdstip schade

Voorkoming
 schade

Tolerante rassen

Gevoelige rassen

Hazelnoot-

knopmijt

(Rondknopmijt)

Eriophyes (Phytoptus) avellanae.
Phytocoptella avellanae
Meerdere knoppen op de twijgen zijn ongewoon dik gezwollen (B). Vooral tijdens de winter goed zichtbaar. Besmette knoppen sterven af. Knoppen Begin mei. Zie groente & Fruit Encyclopedie

Hazelnootboorder
(hazelnootmade)

Balaninus (Curculio) nucum
Curculio nucum
De kever zet een eitje af in de jonge hazelnoten (half mei - juni) De witte bruinkoppige larven vreten de vruchten hol. Wormstekige noten vallen af. Vruchten (nootjes) half mei en juni

Bladluizen (o.a. grote hazelaarsluis)

o.a.
Corylobium avellanae
Op de bladonderzijde van de veredelde hazelnoten kan een sterke luisaantasting zijn. Vanaf vroege lente tot in de zomer.

Bladsnuitkevers

Rhynchites- en Phyllobius-bladsnuitkevers De bladeren en de scheuten worden aangevreten, ook wordt een deel van de bladschijf aangestoken en opgerold. De bladeren en de scheuten worden aangevreten. april - mei

Nomenclatuur: hazelaars in diverse talen

WETENSCHAPPELIJKE NAAM

Corylus avellana L.

AFRIKAANS

haselneute

ALBANIAN

lajthi

BULGARIJE

(leschnik),obyknovena leska

DEENS

Hasselnod, Hasselnöd,

DUITS (German)

Die Haselnuss, Gemeine Hasel(nuB), Wald-Hasel, ZellernuB, LambertsnuB, Haselstrauch

ENGLISH

Hazelnut, Nut, hazel commun, cob-nut tree, hazelnut tree, filbert crazy, European Filbert

ESPERANTO

 avelo (hazelnoot), avelarbo (hazelaar)

FINS

pähkinä, pähkinäpensas

FRANCAIS-France (French)

La Noisette, noisetier commun, coudrier; aveline (vrucht), (noisetier des bois)

FRANCAIS-WALLON Belgique 

neujhe (vrucht) "neujhtî" of "côrî" (boom).

FRANCAIS-WALLON Dialecte (Belgique)

neuhe / neűhî; noűjčte, noűjčtî, côrîye

GRIEKS (Greek)

foundouki, (to funduki)

HONGAR (Hungarian)

mogyoró, közönséges mogyoró, mogyoró(fa)

ITALIAANS

Nocciuolo, avellano; avellana, nocciola (vrucht); nocella

KROATISCH (Croatian)

ljesnjak

NEDERLANDSE NAAM (Dutch)

Hazelnoot, hazelaars, hazelnotenstruik, Gewone hazelaar, (Bosnoot)

NOORWEGEN (Norwegian)

haselnött, hassel

POOLS (Polish)

orzech laskowy, leszczyna, leszczyna pospolita; orzech laskowy (vrucht)

PORTUGEES (Portugese)

avelaeira; Aveleira; Avellâ (vrucht), avelă, a

ROEMEENS (Romanian)

alun comun; aluna (vrucht)

RUSSISCH (Russian)

leshhina obyknovennaja, oreshnik-leshhina, oreshnik lesnojj, (mmjelkij arjeschek)

Serbokroatisch

leska

SERVISCH (Serbian)

(leschnjak)

SLOVAK

lieska; lieskový orech (vrucht)

SLOVEENS (SlOVENIAN)

lieskový, oriesok

SPAANS (Spanish)

Avellano, avellano europeo; nochizo; avellana (vrucht)

TSCHECHISCH

liskový orech, liska obecná

TURKS (Turkish)

findik, findik a`gaci;

UKR (Ukrainian)

(liBkowyj horich)

ZWEEDS (Swedish)

Hasselnöt, hasselnöt-en, hassel

??

??

Betekenis wetenschappelijke naam:

De geslachtsnaam Corylus komt van het Griekse 'korulos' of 'krylos', een hazelaar.
De soortaanduiding avellana betekent afkomstig van Avella/ avellino (Zuid-Italië).

--

Infobronnen:

Hazelaar-Corylus avellana in bloei

 

- Plantenziekten: bescherming van cultuurgewassen en openbaar groen, door A. Hallemans. (6de uitgave - 1993)
- 19de Rassenlijst voor groot-fruitgewassen (1999) ISSN 0169-6750 Correspondentieadres: Centrum voor Plantenveredelings- en Reproduktieonderzoek (CPRO-DLO), 
Postbus 16 te 6700 AA Wageningen. (Nederland)
Telefoon 0217-477001, fax 0317-418094, E-mail: j.j.bakker(AT)cpro.dlo.nl
Internetadres CPRO website: http://www.pri.wur.nl/
Bestelwijze rassenlijst GROOTFRUITdoor f 43,50 over te maken op Rabobanknr. 2003.01.357 van de NFO 
onder vermelding "Rassenlijst Grootfruit"
 (Hazelaar in bloei.Afb. van mbleeker@euronet.nl)

Nog meer informatie over hazelnotenrassen, snoei en verzorgingstips nodig?

Zie "Groente & Fruit Encyclopedie" . Auteurs Luc Dedeene en Guy De Kinder. Uitgeverij Groenboekerij (Kosmos). Nur 423; formaat 21 x 29,7 cm; ruim 600 illustraties; omvang 408 pagina's. Verschenen februari 2004 (1ste druk) .

Internetlinks: (10/2013)

Noisetier et noisettes

Mark Riegers's Fruit crop page 

Hazelaars vermeerderen door afleggen.

 

Kan je Corylus avellana in nog andere talen vertalen? Graag een berichtje!

plaatje index

 Laatste aanpassing op 11/11/13

De Kinder G. - www.houtwal.be

 
Vragen?

Stel uw fruitvragen, lees tips op twitter https://twitter.com/gdekinder en in de fruitblog "Inheems- en uitheemsfruit - FruitABC"