Overzicht
kweepeer:
Teelt- en plantinformatie
Vermeerdering van kweepeer
Schimmelziekten bij kweepeer
Infobronnen
Internetlinks
Overzicht plantfiche kweepeer/ kweeappel
-

Kwee/ kweepeer plant- en teeltinformatie
De gewone kwee of kweepeer (Cydonia oblonga) komt voor als struik en als boom, wordt
tot ca 6 m
hoog en wordt tamelijk breed. Er zijn ook lei- en stamvormen te koop.
Fruitsoorten zoals kwee en mispel zijn al eeuwenlang in cultuur. Ze horen
van oorsprong thuis in het Middellandse Zeegebied en in Klein-Azië. De
Grieken en Romeinen brachten ze naar West Europa. Sindsdien komen ze
plaatselijk ook verwilderd voor.
De Chaenomeles 'Cido' (= dwergkwee/sierkwee) is verwant aan de gewone
kwee. De vruchten van deze dwergkwee zijn ook bruikbaar voor
verwerking. Als bestuiver voor de 'Cido' is Chaenomeles japonica
geschikt. Andere rassen van Chaenomeles zijn 'Ballerina', 'Crimson
and Gold' en 'Fusion'
Sommige mensen zijn allergisch voor de
stuifmeelpollen van de Chaenomeles. De pollen kunnen hooikoorts
veroorzaken.
Vermeerdering van
kweepeer/ kweeappel - Cydonia oblonga.
- Veredelen/ enten van kwee
Als onderstam en stamvormer voor kweepeer kan men gebruiken Sorbus aucuparia
(lijsterbes), Crataegus (meidoorn) en Pyrus communis (peren). Men kan ze
ook enten op de kweeonderstammen Cydonia oblonga 'Kwee A' en 'Kwee
Adams'. De
kweeonderstam 'Kwee C' is meestal te zwak groeiend.
Het oculeren kan gebeuren tijdens de maanden augustus-september. Het enten
gebeurt meestal in het voorjaar (maart - mei). Winter- en
voorjaarsentingen worden ook veel toegepast.
- Kwee vermeerderen d.m.v. winterstek/ houtstek
Sommige kweerassen kan men ook vermeerderen d.m.v. winterstek. Bijvoorkeur zal
men hielstekken nemen tijdens de maanden november - december.
De onderstammen 'Kwee A', 'Kwee Adams' en 'Kwee C' zijn tamelijk
gemakkelijk te vermeerderen d.m.v. een vroeg genomen winterstek.
(December).
Zie ook "Stekkalender
fruitsoorten"
Plantkenmerken van de kweeboom of -struik:
In april-mei sieren grote witte bloemen de kweeboom/struik. De vruchten zijn donzig
behaard, groenig of geel en peer- of appelvormig. Ze geuren sterk en zijn
keihard. Door te wassen verdwijnt de beharing en na koken kan het witte
vruchtvlees soms roze of rood verkleuren, afhankelijk van de cv. en van de
kooktijd. De vruchten zijn tamelijk rijk aan provitamine A, rijk aan
organische zuren en mineralen.
Typische raskenmerken van enkele kwee cv's:
- De kweerassen 'Champion' en Le Bourgeaut' zijn vroeg oogstbaar.
- Van de appelvormige 'Leskovacz' blijft het vruchtvlees wit na het koken.
Dit ras maakt tot 1 kg zware vruchten, evenals 'Vranja' en 'Reas Mammoth'.
- Het kweeras 'Ludovic' is kleinvruchtig en ook als sierplant nuttig, omwille van
zijn zeer fraaie groeiwijze en bladstand.
Tips bij het planten van kweeën:
- De kwee houdt van luwte en zon, lichte tot kleiige grond en wortelt
oppervlakkig. Hij heeft graag licht vochtige grond.
- Sommige kweerassen hebben kruisbestuiving nodig. Als plantafstand kan je 3- 4
meter nemen. Indien mogelijk zal men voor de winter in gunstige
omstandigheden planten. Na het planten aanbinden aan een steunpaal.
- Het vroeg planten en aanbinden aan een steunpaal zal meestal de hergroei
sterk bevorderen. Na het planten zal men de grondoppervlakte afdekken met
ruwe mest/ compost/ bladeren. Dit voorkomt het uitdrogen van de grond en
beschermt de onderstam tegen het bevriezen.
- Op droge gronden zal men de voorkeur geven aan kwee geënt op
meidoorn-onderstam.
Onderhoudszorgen voor een optimale kweegroei en
gezonde groei:
- Jaarlijks (na de bloei) kan men de boomspiegel afdekken met organische
mest. Bij voorkeur geen onderbegroeiing toelaten.
- Te veel stikstofmeststoffen kunnen bepaalde schimmelziekten bevorderen.
(Meeldauw, ...)
- De kweeboom/ kweestruik verdraagt snoei uitstekend, hoewel die niet noodzakelijk is. Het
verwijderen van ouder hout en het daardoor verschaffen van licht en lucht
is altijd nuttig. Laag hangende takken zal men tijdig verwijderen. Bij
geënte kweeën zal men regelmatig de grondscheuten (opslag) verwijderen.
De kweevruchten lenen zicht bijzonder goed voor gelei, jam of compote. Vier
weken invriezen verkort de kooktijd. Koken in een hogedrukpan verkort ook
sterk de kooktijd.
De afbeelding (Cydonia 'Agvambari') is afkomstig uit
de "19 de Rassenlijst voor groot-fruitgewassen"
Overzicht kweerassen (appel- en
peervormig)
Cydonia oblonga cv's:
|
'Agvambari'
'Apfelquitte von Angers'
'Aromate' (Ro)
'Balady Awad'
'Bereczki' (peervorm)
'Bourgeault (peervorm)
'Champion' (peervorm)
'Cooke's Jumbo'
'Cydopom'
'Cydora Robusta'
'Ekmek'
'Isfahan'
'Konda'
''Konstantinopeler'(appelvorm)
'Le Bourgeaut'
'Leskovacka' (Lescovacz) (appelvorm)
'Limon' |
'Ludovic'
'Lusitanica'
'Maliformis' (appelvorm)
'Mammouth'
'Matador'
'Moldovanesc' (Ro) (appelvorm)
'Pyriformis' (peervorm)
'Portugal' (peervorm) (Cydonia lusitanica)
'Radonia'
'Rea's Mammoth'
'Ronda' (peervorm)
'Shams'
'Serbian'
'Sobu' (Nieuw ras)
'Van Deman' (peervorm)
'Vranja' (peervorm)
'Wudonia' |
Ziekten en plagen bij kweeperenbomen of kweestruiken (Cydonia
oblonga)
De kweepeer is niet speciaal onderhevig aan bepaalde ziekten; soms heeft hij
wel eens last van rupsen, moniliaziekten, meeldauw, bladvalziekte en
bacterievuur. De vatbaarheid voor deze ziekten is erg afhankelijk van het
ras en de standplaats.
Gescheurde kweevruchten (kort voor de pluk) zijn erg vatbaar voor
schimmelaantasting.
Voor meer informatie over ziektegevoeligheid van de diverse rassen: zie
Groente & Fruit Encyclopedie.
Sommige kweerassen zijn soms gevoelig voor strenge wintervorst. Weinig
gevoelig voor wintervorst zijn de rassen 'Ekmek', 'Lescovacka' en 'Balady
Awad'.
Beschadiger (Ned)
|
Beschadiger
(Latin)
|
Ziektebeeld
|
Beschadigings-
plaats
|
Voorkoming
schade
|
Tolerante
rassen
|
Gevoelige
rassen
|
Bacterievuur (perenvuur)
|
Erwinia amylovora (Bacillius) |
De toppen van scheuten en de
bloemtrossen verwelken en verdrogen plotseling (bruin-
zwartverkleuring). Plaatselijk op de schors van de stam en takken
omzoomde dode plekken. |
Scheuten, bloemtrossen |
Snoeimateriaal ontsmetten.
Besmettingen zo vlug mogelijk opruimen. Geen Crataegus monogyna of
andere waardplanten in de buurt planten. |
Zie
groente & Fruitencyclopedie |
Blad- en
vruchtenvlekken- ziekte,
bladvalziekte
|
Diplocarpon maculatum of
Entomosporium m., |
Op bladeren donkere roodbruine
ronde vlekjes, die samenvloeien tot grote onregelmatige vlekken.
Zieke, bruine bladeren krullen en vallen af. Deze bladval kan
overvloedig zijn. |
Bladeren en vruchten. (Soms ook
op jonge scheuten) |
De schimmel overwintert op
afgevallen bladeren. Bladeren opruimen. Gesnoeide bomen drogen
sneller op. Zonnige standplaats uitkiezen. |
|
|
Meeldauw, echte meeldauw (echte
witziekte)
|
Podosphaera leucotricha, P.oxyacanthae,
P. leucotricha |
De scheuten en het blad worden
wit bepoederd en misvormen. |
Jonge bladeren en scheuten. |
|
|
|
Moniliaziekten
|
Monilia fructigena |
De vruchten rotten weg.
Cirkelvormige plekjes (sporenhoopjes). |
Vruchten |
|
|
|
Schurft
|
Venturia .. |
|
Bladeren en vruchten. |
Zorgen dat de boom na een
regenperiode tijdig kan opdrogen. (Zonnige plaats uitkiezen) |
|
|
Tak- en bloesemsterfte,
bloesemmonilia
|
Monilia linhartiana |
Infectie van de jonge bladeren
en via de takken kunnen de niet-geopende bloemen aangetast worden.
Besmette bloemen geven vruchten die na enkele weken afsterven. |
Jonge bladeren, scheuten en
bloesems |
Bij de snoei mummies en dode
twijgen verwijderen. |
|
|
Overzicht plantfiche kwee
Wetenschappelijke naam: Cydonia oblonga
|
Cydonia oblonga (C. vulgaris; Pyrus cydonia )
Betekenis van de wetenschappelijke naam:
De benaming Cydonia is afkomstig van de Griekse
stad Kydonia, tegenwoordig Chania, dat in het Noordwesten van het
eiland Kreta ligt.
Oblonga verwijst naar de langwerpige vorm van de vruchten.
Meer lezen over de
oorsprong en verklaring van Latijnse plantennamen: "ABC van het
plantenlatijn. Betekenis van botanische namen". |
Nederlandse naam
|
Kweepeer, Kweeappel, Kweeonderstam, Kwee, ((appel van Cydon/
Kreta)) |
Engels
|
common quince tree; Quine, quince (vrucht) (golden apple) |
Frans
|
cognassier(s), cognassier commun, coudonnier; Coing (vrucht) |
Duits
|
Echte Quitte (Apfelquitte, Birnquitte), Fruchtquitte, Kulturquitte, Baumwollapfel, Quittich |
Esperanto
|
cidonio |
Familie
|
Rosaceae, Rozenfamilie (Onderfamilie: Pomoideae/
pitfruitachtigen) (o.f. Maloideae) |
Herkomst kwee
|
Centraal Azië |
Licht
|
zon of half schaduw |
Hoogte kwee
|
3-5 m |
Bloeitijd
|
mei, juni (In de jeugd kweevruchten op lang vruchthout; op latere
leeftijd op kort vruchthout) Bloei 1 tot 2 weken na appel. |
Bloemkleur
|
Wit |
pH grond
|
6 tot 6.3 (uitz. 7.5 op Crataegus onderstam.) |
Plantafstand
|
4 (5) x 2 (3.5) m. GEEN ONDERBEGROEIING !! (Paal aan de
NW-zijde) |
Planttips kwee
|
Vochtige, doorlatende grond + pH lager dan 7: kwee-onderstam. Niet
teveel wind. Zeer winterhard: 'Lescovacs'. (Op droge alcalische gronden:
meidoorn) Planttijd okt.-nov. |
Aard
|
Hoge heester/ struik of boom |
Plantkenmerken
|
bloemen wit; vruchten (Z. sierl. groei en blad: 'Ludovic');
teelt als struik of als piramidale spil (ev. ook V-vorm); productie 150
tot 200 kg per ha |
Snoeitijd kwee
|
2 - 3 (of nov.-dec. na bladval), of bij het begin van de bloei.
Zie ook "Fruit-snoeikalender" |
Snoeitips kwee
|
Weinig snoeien, enkel uitdunningssnoei. Snoeien als spil (2 m afst.)
of als struik. Gesteltakken (3-4) staan ongeveer horizontaal. |
Extra informatie

|
Het snoeihout is bruikbaar in een vaas. (Sierlijk bloemen) |
Ziekten/ plagen
|
Monilia, bladvalziekte, meeldauw, bacterievuur,
diverse bladschimmels |
Vermeerdering kwee
|
Enten op kwee A en kwee Adams, Crataegus (bacterievuurgevoelig)
of Sorbus. Sommige kweerassen ook door winterstek.; |
Infobronnen:
- Plantenziekten: bescherming van cultuurgewassen en openbaar groen, door
A. Hallemans. (6de uitgave - 1993)
- Brochure "Fruit voor uw tuin". Vlaams Promotiecentrum voor
Agro- en Visserijmarketing - VLAM , vzw. 1000 Brussel.
- 19de Rassenlijst voor groot-fruitgewassen. Correspondentieadres: Centrum
voor Plantenveredelings- en Reproduktieonderzoek (CPRO-DLO),
E-mail: j.j.bakker@cpro.dlo.nl CPRO website
http://www.cpro.wageningen-ur.nl
- Levend Land (maandblad van de Landelijke Gilden): maart 1999
Nota:
x Pyracomeles vilmorinii is een kruising van Pyracantha
(vuurdoorn) en Chaenomeles.
x Pyronia veitchii is een kruising van Pyrus (peer) en Cydonia
(kweepeer).
Voor een verklaring van de gebruikte vaktermen:
Zie rubriek "Vakjargon lexicon".
Nog meer informatie over kweerassen, snoei en verzorgingstips
nodig?
Zie "Groente & Fruit Encyclopedie" . Auteurs Luc
Dedeene en Guy De Kinder. Uitgeverij Groenboekerij (Kosmos). Nur 423;
formaat 21 x 29,7 cm; ruim 600 illustraties; omvang
408 pagina's. Verschenen februari 2004 .
Meer
info
Internetlinks: (10/1999)
Recepten kweeperen (gelei, jam) (+
marmelade, soufflé, likeur)
Goddelijke kweepeer (blog)
Coing et cognassier
http://www.inra.fr/HYPPZ/CULTURES/6c---009.htm
Botanical.com-
Samenstelling en recepten
http://nl.wikipedia.org/wiki/Kweepeer
Woordverklaring tuintaal
Kweepeer: recepten,
soorten en tips
Voor het laatst bijgewerkt op
28/02/10
Dit artikel werd
samengesteld door G. De Kinder -
www.houtwal.be
|