Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Appeloverzicht -> Santana (Malus domestica)
Door
Guy De Kinder - www.houtwal.be
Malus domestica
'Santana', is schurfttolerant en goed productieve hypo-allergene herfstappel. Zo’n 2% van de mensen in
Noord- en Midden-Europa heeft last van appelallergie. Uit onderzoek blijkt dat
ongeveer driekwart van deze groep wel Santana wil eten omdat allergische
reacties bij hen achterwege blijven na het eten van deze appel.
Naast het voordeel voor mensen met een appelallergie heeft Santana meer
voordelen: Santana is een zeer milieuvriendelijk te telen appelras. In kwetsbare
gebieden (veel sloten, geen windhagen) is de milieudruk op het oppervlaktewater
als gevolg van appelteelt vaak groot. Met de teelt van 'Santana' is deze
milieudruk sterk te reduceren. Dit omdat het ras schurfttolerant is en minder
vatbaar voor vruchtboomkanker en roze appelluis. Plant ziektetolerante
fruitbomen in de tuin!
Malus domestica 'Santana' is afkomstig uit Nederland (CPRO-DLO) en werd bekomen uit een kruising van 'Elstar' x 'Priscilla' (1978). Pas in 1996 kwam dit ras in de handel.
(Klik op de afbeelding)
'Santana CPRO' is een beschermd ras dat niet vrij vermeerderd mag worden.
Zo’n 2% van de mensen in Noord- en Midden-Europa heeft last van
appelallergie. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer driekwart van deze groep wel
Santana wil enten omdat allergische reacties bij hen achterwege blijven na het
eten van deze appel.
Mensen met appelallergie krijgen na het eten van een verse appel relatief milde
klachten in vooral mond- en keelholte. Deze klachten worden meestal wel als
hinderlijk beschouwd en zijn voor velen aanleiding om geen appels meer te eten.
Appelallergie kan gepaard gaan met allergie voor kersen, pruimen, bananen,
druiven en andere vruchten. Daardoor komt het voor dat sommige mensen vrijwel
geen vers fruit meer eten. Dit komt hun gezondheid uiteraard niet ten goede.
'Santana' kan als zogenoemde hypo-allergene (verminderd allergene) appel voor veel
mensen met appelallergie een uitkomst zijn.
Op basis van oriënterend onderzoek door Plant Research International en het
Universitair Medisch Centrum Utrecht werd vermoed dat 'Santana' en ook 'Topaz'
verminderde allergische reacties kunnen geven bij mensen met appelallergie.
Onderzoek waarbij patiënten op uitgebreide schaal verse appels te eten krijgen
was echter nog niet uitgevoerd. PPO-fruit heeft daarom het Universitair Medisch
Centrum Groningen daartoe opdracht gegeven. In dit onderzoek zijn de appelrassen
'Santana' en 'Topaz' vergeleken met 'Golden Delicious', het ras waarbij de allergische
reacties het sterkste zijn. Bij de vijftien proefpersonen met appelallergie
bleek de allergische reacties op 'Santana' veel minder dan die op 'Golden Delicious'.
Bij 'Topaz' kon echter geen verminderde allergische reacties worden waargenomen.
(Klik op de afbeelding om deze
te vergroten)
Santana is een kegelvormige appel met helderrode, soms gestreepte dekkleur.
Driekwart van de mensen met appelallergie heeft geen of nauwelijks allergische
reacties na het eten van Santana.
Het is niet zo dat bij alle mensen met appelallergie de allergische reacties
na het eten van Santana wegblijven. Bij slechts de helft van de mensen blijven
reacties weg en bij een kwart zijn de reacties beperkt. Bij de rest is de
allergische reactie nog zodanig dan Santana voor hen geen optie is. Driekwart
van de proefpersonen gaf aan Santana te willen gaan kopen. In het intersectorale
PPO-project ‘De Smaak van Morgen’ wordt de komende twee jaar onderzocht wat de
mogelijkheden zijn van het opzetten van een afzetketen voor deze doelgroep.
Ook in het project Schone
Sloot speelt Santana een rol vanwege de milieuvriendelijke eigenschappen van dit
ras.
Santana is een sterke kopgroeier, die in de beginjaren moeilijk vertakt. De bomen hebben een steile takstand, zodat tijdig uitbuigen noodzakelijk is. De bomen kennen een opvallend late bladval. Op zeer groeikrachtige gronden kan best een zwakke onderstam gebruikt worden.
Dit ras is meestal goed bestand aan appelschurft (Vf-ras), maar zeer gevoelig voor
meeldauw, waardoor dit ras enkel voor ervaren liefhebbers bruikbaar is. Na
aanpassing/ mutatie van de schurftpopulatie in onbespoten percelen kan
Santana toch zeer gevoelig voor schurft zijn. De resistentie is immers
gebonden aan één enkel gen, wat voor gevolg heeft dat er een kans bestaat dat ze
doorbroken wordt door mutatie van de schurftschimmel.
Enkele onderhoudsbehandelingen tegen schurft worden daarom aangeraden. De bomen
zijn meestal weinig vatbaar voor vruchtboomkanker en roze appelluis.
Jaarlijks tijdig dunnen is noodzakelijk om een goede vruchtgrootte te krijgen.

Santana wordt meestal in driemaal geplukt, tussen einde augustus en half september, ongeveer gelijk met de pluk van Elstar.
Santana is een grote, iets kegelvormige appel. De grondkleur is groengeel,
terwijl er een helder- tot donkerrode, iets gestreepte dekkleur aanwezig is.
De rijpe vruchten kunnen na bewaring een matig vettige schil hebben. Te
gebruiken vanaf einde oktober tot einde februari. Het vruchtvlees is tamelijk
vast, sappig, knapperig en aangenaam friszuur met een goed aroma. Santana vruchten
kunnen door meeldauw een netachtige verruwing vertonen.
|
|
Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | |
Bloeitijd |
|||||||||||||
Pluktijd |
|||||||||||||
Bewaartijd |
|||||||||||||
Groei |
Sterke groei met lange, matig vertakte takken. | ||||||||||||
Gebruik |
Tamelijk vaste, sappige, frisse, knappende en lichtzure appel met goed aroma. | ||||||||||||
Plantafstanden |
Hoogstam | Halfstam | Laagstam | ||||||||||
|
8-10 meter met zaailingonderstam |
6-8 meter met zaailingonderstam |
Op 2
meter op M26 |
|||||||||||
Goede bestuivers |
'Santana'
bloeit middentijds en heeft goed stuifmeel.
Kruisbestuiving
is noodzakelijk. Geschikte bestuivers zijn o.a. 'Alkmene,
'Braeburn', 'Delcorf', 'Discovery', 'James
Grieve', 'Pilot', 'Rubinette', 'Topaz' en 'Wellant'. Ook de sierappels
'Everest', 'Golden Gem' en 'Golden
Hornet' zijn bruikbaar. Zie algemeen overzicht bestuivingstabel voor appels van Guy De Kinder (Zie bij Malus) |
||||||||||||
Windvastheid |
Tamelijk goed windvast. | ||||||||||||
Opbrengst |
De appel 'Santana' is weinig gevoelig voor
beurtjaren. 'Santana' is een productief herfstras voor liefhebbers die toch aan een beperkte schurft- en meeldauwbestrijding willen doen. Het ras is matig belangrijk in de geïntegreerde beroepsfruitteelt. Vooral voor biologische fruittelers kan dit ras interessant zijn.
|
||||||||||||
Gevoeligheid voor ziekten |
'Santana' is meestal niet vatbaar
voor appelschurft. Erg vatbaar voor echte meeldauw en soft-scald. Meestal weinig vatbaar
voor vruchtboomkanker en roze appelluis. Bij voorkeur enten op zwakkere onderstammen zoals 'M26' en 'M9' Zie ook de ziekten en plagen lijst van appelen in de tuindokter PDF-bestanden op de TKPLUS cd-rom |
||||||||||||
Bronnen:
http://www.fleuren.net/
Weekblad (vakblad) Fruitteelt 5, 3 februari 2006, door Rien van der Maas,
PPO-fruit.
http://www.syscope.nl
http://www.stichtingvoedselallergie.nl
http://www.santana-appel.nl
Voor meer teeltinformatie:
Zie
Groente & Fruit Encyclopedie!