Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Appeloverzicht  -> Santana (Malus domestica)


Fruitbomen in de tuin planten: Santana, een allergie-arme appel die milieuvriendelijk gekweekt kan worden.

 Door  Guy De Kinder - www.houtwal.be

Malus domestica 'Santana', is schurfttolerant en goed productieve hypo-allergene herfstappel. Zoín 2% van de mensen in Noord- en Midden-Europa heeft last van appelallergie. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer driekwart van deze groep wel Santana wil eten omdat allergische reacties bij hen achterwege blijven na het eten van deze appel.
Naast het voordeel voor mensen met een appelallergie heeft Santana meer voordelen: Santana is een zeer milieuvriendelijk te telen appelras. In kwetsbare gebieden (veel sloten, geen windhagen) is de milieudruk op het oppervlaktewater als gevolg van appelteelt vaak groot. Met de teelt van 'Santana' is deze milieudruk sterk te reduceren. Dit omdat het ras schurfttolerant is en minder vatbaar voor vruchtboomkanker en roze appelluis. Plant ziektetolerante fruitbomen in de tuin!

 

Oorsprong van Santana (Santana CPRO):

Malus domestica 'Santana' is afkomstig uit Nederland (CPRO-DLO) en werd bekomen uit een kruising van 'Elstar' x 'Priscilla' (1978). Pas in 1996 kwam dit ras in de handel.

Malus Santana, een allergiearme, milieuvriendelijke appel! (Klik op de afbeelding)
'Santana CPRO' is een beschermd ras dat niet vrij vermeerderd mag worden.

Hypoallergene Santana appel voor mensen met appelallergie:

Zoín 2% van de mensen in Noord- en Midden-Europa heeft last van appelallergie. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer driekwart van deze groep wel Santana wil enten omdat allergische reacties bij hen achterwege blijven na het eten van deze appel.
Mensen met appelallergie krijgen na het eten van een verse appel relatief milde klachten in vooral mond- en keelholte. Deze klachten worden meestal wel als hinderlijk beschouwd en zijn voor velen aanleiding om geen appels meer te eten. Appelallergie kan gepaard gaan met allergie voor kersen, pruimen, bananen, druiven en andere vruchten. Daardoor komt het voor dat sommige mensen vrijwel geen vers fruit meer eten. Dit komt hun gezondheid uiteraard niet ten goede. 'Santana' kan als zogenoemde hypo-allergene (verminderd allergene) appel voor veel mensen met appelallergie een uitkomst zijn.

Santana werd degelijk getest op allergie:

Op basis van oriŽnterend onderzoek door Plant Research International en het Universitair Medisch Centrum Utrecht werd vermoed dat 'Santana' en ook 'Topaz' verminderde allergische reacties kunnen geven bij mensen met appelallergie. Onderzoek waarbij patiŽnten op uitgebreide schaal verse appels te eten krijgen was echter nog niet uitgevoerd. PPO-fruit heeft daarom het Universitair Medisch Centrum Groningen daartoe opdracht gegeven. In dit onderzoek zijn de appelrassen 'Santana' en 'Topaz' vergeleken met 'Golden Delicious', het ras waarbij de allergische reacties het sterkste zijn. Bij de vijftien proefpersonen met appelallergie bleek de allergische reacties op 'Santana' veel minder dan die op 'Golden Delicious'. Bij 'Topaz' kon echter geen verminderde allergische reacties worden waargenomen.
Malus domestica-Appel Santana: Kegelvormige, helderrode appel met friszure smaak. (Klik op de afbeelding om deze te vergroten)
Santana is een kegelvormige appel met helderrode, soms gestreepte dekkleur.
Driekwart van de mensen met appelallergie heeft geen of nauwelijks allergische reacties na het eten van Santana.

Miniketenonderzoek voor Santana:

Het is niet zo dat bij alle mensen met appelallergie de allergische reacties na het eten van Santana wegblijven. Bij slechts de helft van de mensen blijven reacties weg en bij een kwart zijn de reacties beperkt. Bij de rest is de allergische reactie nog zodanig dan Santana voor hen geen optie is. Driekwart van de proefpersonen gaf aan Santana te willen gaan kopen. In het intersectorale PPO-project ĎDe Smaak van Morgení wordt de komende twee jaar onderzocht wat de mogelijkheden zijn van het opzetten van een afzetketen voor deze doelgroep.
Ook in het project Schone Sloot speelt Santana een rol vanwege de milieuvriendelijke eigenschappen van dit ras.

Boomkenmerken van deze herfstappel (ook deels een winterras):

Santana is een sterke kopgroeier, die in de beginjaren moeilijk vertakt. De bomen hebben een steile takstand, zodat tijdig uitbuigen noodzakelijk is. De bomen kennen een opvallend late bladval. Op zeer groeikrachtige gronden kan best een zwakke onderstam gebruikt worden.

Dit ras is meestal goed bestand aan appelschurft (Vf-ras), maar zeer gevoelig voor meeldauw, waardoor dit ras enkel voor ervaren liefhebbers bruikbaar is. Na aanpassing/ mutatie van de schurftpopulatie in onbespoten percelen kan  Santana toch zeer gevoelig voor schurft zijn. De resistentie is immers gebonden aan ťťn enkel gen, wat voor gevolg heeft dat er een kans bestaat dat ze doorbroken wordt door mutatie van de schurftschimmel.
Enkele onderhoudsbehandelingen tegen schurft worden daarom aangeraden. De bomen zijn meestal weinig vatbaar voor vruchtboomkanker en roze appelluis.
Jaarlijks tijdig dunnen is noodzakelijk om een goede vruchtgrootte te krijgen.

Malus appel Santana wordt geplukt tussen einde augustus en midden september. Voor lange bewaring is de vroegste pluk nodig.

Pluk en vruchtkenmerken van de Santana appel:

Santana wordt meestal in driemaal geplukt, tussen einde augustus en half september, ongeveer gelijk met de pluk van Elstar.

Santana is een grote, iets kegelvormige appel. De grondkleur is groengeel, terwijl er een helder- tot donkerrode, iets gestreepte dekkleur aanwezig is.
De rijpe vruchten kunnen na bewaring een matig vettige schil hebben. Te gebruiken vanaf einde oktober tot einde februari. Het vruchtvlees is tamelijk vast, sappig, knapperig en aangenaam friszuur met een goed aroma. Santana vruchten kunnen door meeldauw een netachtige verruwing vertonen.

 

Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec

Bloeitijd

                         

Pluktijd

                       

Bewaartijd

                       

Groei

Sterke groei met lange, matig vertakte takken.

Gebruik

Tamelijk vaste, sappige, frisse, knappende en lichtzure appel met goed aroma.

Plantafstanden

Hoogstam Halfstam Laagstam
8-10 meter
 met zaailingonderstam
6-8 meter
 met zaailingonderstam
Op 2 meter
op
M26

Goede bestuivers

'Santana' bloeit middentijds en heeft goed stuifmeel. Kruisbestuiving is noodzakelijk. Geschikte bestuivers zijn o.a. 'Alkmene, 'Braeburn', 'Delcorf', 'Discovery',  'James Grieve', 'Pilot', 'Rubinette', 'Topaz' en 'Wellant'. Ook de sierappels 'Everest', 'Golden Gem' en 'Golden Hornet' zijn bruikbaar.

Zie algemeen overzicht
bestuivingstabel voor appels van Guy De Kinder (Zie bij Malus)

Windvastheid

Tamelijk goed windvast.

Opbrengst

De appel 'Santana' is weinig gevoelig voor beurtjaren.
'Santana' is een
productief herfstras voor liefhebbers die toch aan een beperkte schurft- en meeldauwbestrijding willen doen. Het ras is matig belangrijk in de geÔntegreerde beroepsfruitteelt. 
Vooral voor biologische fruittelers kan dit ras interessant zijn.

Malus domestica 'Santana' (appel): friszure appel met aromatische smaak. Een aantrekkelijke allergiearme appel.

 

Gevoeligheid voor ziekten

'Santana' is meestal niet vatbaar voor appelschurft. Erg vatbaar voor echte meeldauw en soft-scald. Meestal weinig vatbaar voor vruchtboomkanker en roze appelluis.
Bij voorkeur enten op zwakkere onderstammen zoals 'M26' en 'M9'
Beschikbaarheid Vanaf september tot ca 15 januari is Santana bij enkele fruittelers en bij sommige winkelketens te bekomen. (NE en BE)
Eveneens anti-allergene appels zijn 'Elise' en 'Minister Hammerstein'.
Appels van 'Elise' worden vooral in het Rijnland (Duitsland) bij biofruittelers geteeld. 'Elise' is te bewaren tot maart.

Bronnen:

http://www.fleuren.net/ 
Weekblad (vakblad) Fruitteelt 5, 3 februari 2006, door Rien van der Maas, PPO-fruit.
Appelallergie
http://www.stichtingvoedselallergie.nl
http://www.santana-appel.nl 

Voor meer teeltinformatie: 
https://twitter.com/gdekinder
Santana, allergiearme appel!
Zie Groente & Fruit Encyclopedie!

 

Terug naar index