Vormsnoei en onderhoudssnoei bij perenbomen. Algemeenheden: perenbomen zijn meestal pas laat vruchtbaar. Rassenkeuze en groeiwijze. Opkweek van een jonge perenboom. Rasseneigenschappen i.v.m. de perensnoei. Hoe praktisch perelaars snoeien?

Algemeenheden bij de snoei van perenbomen

Wetenschappelijke naam: 

	Pyrus communis - Gewone/ Europese peren
	Pyrus pyrifolia - Japanse- of Aziatische peren (appelpeer)

Nederlandse namen: 

Pyrus communis = Peer, Europese peer, gewone peer, perenboom/ perelaar, (pereboom).

Perenonderstam:

Cydonia oblonga (Kwee) 'Kwee MA', 'Kwee MC' en 'Kwee M Adams'

Familie en onderfamilie:

Familie: Rosaceae
Onderfamilie: Pomoideae (pitfruitachtigen)

Rassenkeuze en groeiwijze van perenbomen/ perelaars.

De meest productieve en gemakkelijkste perenrassen zijn 'Conference', 'Concorde', 'Bonne Louise d'Avranches' en 'Durondeau'.
Laat productief en soms moeilijk te snoeien zijn 'Beurré Hardy' en 'Doyenné du Comice'.

• Groeiwijze bij perenbomen

De meeste perenrassen hebben de neiging om in het onderste gedeelte van de boom de groei te laten zitten. (Niet bij Conference). Deze zwakke groei onderaan de perenboom komt voor bij 'Doyenné du Comice', 'Beurré Hardy' en 'Bonne Louise d'Avranches'.

Het gevolg is dat de groei zich in de kop concentreert. Hierdoor komt er weinig licht onderaan in de perenboom, zodat daar weinig gemengde knoppen worden gevormd. (Men kan de kopgroei afremmen door deze pas in april-mei te snoeien.)

• Is het een vruchtbaar perenras?

De productie bij een perelaar is de eerste jaren altijd lager dan bij appels. Een vroege vruchtdracht kan de boomgroei afremmen. Vermits dit niet het geval is, zal de perenboom groter moeten zijn.

Dit vraagt meer aandacht bij de opbouw van de perenboom. Dit is geen bezwaar, daar de levensduur van perenbomen veel langer is. (50 jaar en meer)

• Vruchthoutvorming.

Bij perenbomen is het uitzonderlijk dat men gemengde knoppen heeft op eenjarig hout. In het beste geval hebben we bloemknoppen op het tweejarige hout.
Het vruchthout heeft bij peren een tamelijke lange levensduur. Bij 'Conference' liefst maximum 2 jaar oud. Bij 'Doyenné du Comice' 40% 2 jaar en 60% ouder dan 2 jaar. (Anders teveel beurtjaren)

Opkweek en snoeien van jonge perenbomen

Als een piramidale spil met 3 tot 5 iets oplopende gesteltakken (In een hoek van 50° t.o.v. de harttak/ middentak). Bij het perenras 'Conference' mogen de gesteltakken dieper uitgebogen worden (tot 70° t.o.v. de harttak). Deze gesteltakken staan op 50- 60 cm boven de grond.
Je kan best tweejarige goed vertakte perenbomen planten.
Bij het planten tracht je de entplaats op 15 -20 cm boven de grond te houden. (Hoe hoger de entplaats, des te zwakker de boomgroei)
Na de winter van het plantjaar (maart) zal de kop worden ingekort op ca. 40 -50 cm voor de niet-kopgroeiers (Conference), boven de hoogst ingeplantte twijg. Staat deze twijg te steil, dan is het best van deze te verwijderen.
Voor kopgroeiers (Doyenné du C.) is het wenselijk de verlengenis weg te snoeien en terug te komen op een lager staande zwakke zijtwijg. Deze zijtwijg zal je inkorten op 10 -15 cm.
Sterk zijhout uitbuigen tot op 50 -65 ° t.o.v. de middentak.

De volgende jaren zal men bij het perenras 'Doyenné du Comice', de kop verder goed inkorten om een stevig, blijvend frame te bekomen. Jaarlijks de verlengenis wegnemen door terug te knippen tot op een zwakkere lager ingeplantte twijg.

Bij niet-kopgroeiers ('Conference') zal men de verlengenis behouden en korten op ca. 40 cm. Concurrenten zal men volledig verwijderen.

In een later stadium, is het van belang, dat de uit de kop ontstane twijgen worden uitgebogen, iets naar het horizontale toe. Dit geeft dan vlug uitstekend vruchthout. (Steil ingeplante twijgen worden niet uitgebogen, maar weggeknipt).

Vormen van leiperen

Onderhoudsnoei van oudere perenbomen 
(Snoei van oudere perenbomen)

De perensnoei is gericht op:

•  Behouden van de optimale boomvorm

Beneden in de perenboom moet er voldoende groei blijven. Op het einde van de gesteltakken mogen er een paar eenjarige twijgen blijven staan. (Niet bij 'Doyenné du C.' en bij 'B.Hardy')

Opdat de middentak/ harttak mee kan produceren, moet er voldoende stevig vruchthout aanwezig zijn. Dit vruchthout mag niet te lang of te dik worden.

• Goede belichting in de perenboom

Bij het ouder worden van de perenboom, wordt het moeilijker een goede lichttoetreding te behouden. (Perenbomen hebben meer licht nodig dan appelbomen, om goede bloembotten te maken).

Zwaar hout regelmatig wegzagen.

De perenboom moet een duidelijke piramidale vorm hebben. Zonodig inkorten tot op het meerjarig hout (vruchthout). Normaal nooit inkorten in het eenjarige hout! (Soms toch eenjarige twijgen inknippen, bij een verlengenis van een zwakgroeiende gesteltak, om de groei te prikkelen/ stimuleren)

• Sterke gemengde knoppen op het vruchthout.

Bij vele perenbomen is er onderaan slecht vruchthout. Dit bloeit wel, maar de zetting en vruchtmaat vallen tegen. Men moet dan goed in het vruchthout snoeien. (Dit geldt vooral voor 'Conference' en in mindere mate voor 'Doyenné du Comice')

Voor het vormen van nieuw vruchthout, moeten 1-jarige twijgen gekozen worden die matig sterk zijn. Ze staan bij voorkeur ingeplant op de zijkant van het zwaardere hout. Ze hebben goed ontwikkelde bladogen, maar zijn niet gestekeld.

• Optimale hoogte van een perenboom.

De hoogte van een perenboom hangt af van de plantafstand.
Het regelmatig terugzetten van de kop moet op goed vruchthout gebeuren. (Bijv. een schuin opgerichte vruchtdragende perentak)
Eens de gewenste hoogte bereikt is, zal men de verlengenissen terugnemen tot op gemengde knoppen van een tweejarige tak. Dit werkt meer groeiremmend dan terugkomen op een éénjarige twijg.
Onder de gemengde knoppen laat men enkele zwakke twijgjes staan, om hier volgend jaar op terug te komen.

Verwaarloosde perenbomen.

Deze perenbomen moeten geleidelijk aan in de goede vorm gesnoeid worden.
Zware ingrepen mag men doen als er zeer veel gemengde knoppen zijn en als er een goede oogst mag verwacht worden.
In de zomer kan men snoeifouten goed beoordelen.

Beurtjaren bij perenbomen en andere pitfruitbomen

De meeste perenrassen zijn beurtjaargevoelig.
In een goed draagjaar worden er weinig gemengde knoppen aangelegd. Om het volgende fruitjaar toch nog een redelijke peren-oogst te krijgen, moet men erg zuinig zijn met de aanwezige knoppen. Men kan daarom pas snoeien als de gemengde knoppen goed herkenbaar zijn, dus in het voorjaar (maart).

Na een beurtjaar (slecht draagjaar) zijn er zeer veel gemengde knoppen. Men zal dan een deel van het oude vruchthout wegsnoeien en het resterende deel op enkele gemengde knoppen inknippen. Door tijdens de bloei een groot aantal bloemen te verwijderen kan men beurtjaren voorkomen.

 Voor meer informatie: zie het bijzondere tuinboek "Groente & Fruit Encyclopedie"

Veel tuinplezier!

Auteur: De Kinder G.
http://www.houtwal.be