Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Steenfruit --> Zure kersen, kriekenbomen: snoei (Prunus cerasus)

Fruitbomen in de tuin: snoei

Snoeien van zure kersenbomen/ kriekenbomen (morellen)
Prunus cerasus (1)

 Auteur : Guy De Kinder  - www.houtwal.be

 
Overzicht artikel  (1)
Naamgeving (nomenclatuur)
Vermeerdering van zure kersen
Waarom zure kersenbomen snoeien?
Tijdstip van de kriekensnoei.
Vormsnoei 1ste jaar
Vormsnoei 2de tot 5de jaar.
Snoei na het 5de jaar.
 
Vragen of suggesties?

Naamgeving van zure kersen, krieken of morellen:

Wetenschappelijke naam: Prunus cerasus (var. austera)   
Familie: Rosaceae - Rozenfamilie
Betekenis wetenschappelijke naam:
De geslachtsnaam Prunus is een oude Latijnse plantennaam met verwijzing naar de kersen en pruimen; pruimenboom. Alle steenfruitsoorten dragen als geslachtsnaam Prunus.
De soortaanduiding cerasus is afkomstig van het Latijn en betekent kers of kersenboom. (Uitspraak "Ker-a-sus")
Meer lezen over de oorsprong en verklaring van Latijnse plantennamen: "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".

In Nederland spreekt men van  "zure kersen, morel, waal" en in Vlaanderen van "krieken". 
Het meest geteelde ras in Vlaanderen was vroeger 'Noordkriek'. Waarschijnlijk is de naam "krieken" hiervan afgeleid. Het zou ook kunnen dat het "kriekenbier" hierin een rol speelt....

Prunus cerasus - Zure kersenboom en vruchten
Engels: Acid Cherries, Cooking Cherries, ((cv. Morello)), sour cherry, (atlantic ninebark), pie sherry 
Frans: Griotte, Cerisier(s), Griottes du Nord 
Duits: Sauerkirsche(n); Morelle, Weichselkirsche 
Deens: Morel 
Zweeds: Morell 
Spaans: Guinda 
Portugees: Ginja 
Italiaans: Marasca 

Vermeerdering van zure kersenbomen (kriekenbomen).

Krieken of zure kersen zal men bij voorkeur oculeren (augustus) of chip-budden (september of mei). 
(Zie artikel over oculeren en chipbudding). 
Als kersenonderstam kan men o.a. zaailingen van de 'Limburgse Boskriek'  'Colt' en 'F12/1' gebruiken. (Zie artikel "onderstammen en verenigbaarheid".) 
Als men toch ent met 3 (5) ogen (bijv. met de verbeterde plakgriffel), krijgt men een boom met gesteltakken die kransvormig zijn ingeplant. Men kan hiervan toch nog een goed gevormde boom maken, als men slechts 1 oog laat doorgroeien. (Men kan de overige 2 scheuten innijpen.) 
 

Waarom kriekenbomen/ zure kersenbomen snoeien? 

Door snoei (vooral door afbuigen) worden de kersenbomen vlugger vruchtbaar. (Normaal zijn kriekenbomen reeds vroeg vruchtbaar!) 
Op gesnoeide kersenbomen zijn de krieken dikker en rijpen gelijkmatiger. 
Ongesnoeide bomen zijn moeilijker te plukken. 
Door te snoeien kan men een hogere plukprestatie verkrijgen. 
Oudere bomen blijven langer gezond en vruchtbaar. 
De zure kersenbomen zijn minder vatbaar voor  bloesemmonilia, een gevreesde taksterfteschimmel bij zure kersen.
Het is gemakkelijker de bomen te beschermen met een net tegen de vogels. 
Door regelmatig zieke twijgen (Monilia) weg te knippen, voorkomt men verdere uitbreiding en afsterven van de zure kersenboom. 
 

Wanneer fruitbomen van zure kersen/ morellen snoeien?

Het tijdstip dat men normaal steenfruitbomen mag snoeien, is vanaf april tot half september (niet in de winter !). De meeste zure kersen mag men ook in de winter snoeien. Enkel het ras 'Kelleriis' , mag wegens zijn gevoeligheid voor bacteriekanker niet in de winter gesnoeid worden. 

Prunus cerasus: zure kers, kriek, morel Voor fruittelers is de maand augustus (1 tot 2 weken na de oogst van de krieken) het meeste geschikt. 

Reden:
a.  In augustus is het meestal minder druk op het fruitbedrijf. 
b. Bij de snoei na de kersenpluk, wordt het overblijvende blad beter belicht, wat de bloembotvorming ten goede komt. 
c. De genezing van de snoeiwonden verloopt sneller tijdens de zomer. Men heeft dan minder kans op infecties via de snoeiwonden van schimmels. 
d. Zomersnoei van zure kersenbomen helpt de groei te remmen, wat in nauwe beplantingen zeker interessant is. 
Indien men de tijd heeft, mag men kriekenbomen ook snoeien, juist voor de bloei (einde maart - april) 

 Wanneer precies mag men zure kersen snoeien?

 

  •  Voor de bloei (De bomen zijn dan minder gevoelig voor bloesem-monilia) 
  • 1 tot 2 weken na de oogst (Herstelperiode na een zware vruchtdracht). Dit is de beste periode. 
  •  In de winter (Niet voor het ras 'Kelleriis') 
  •  Zie ook "Fruit-snoeikalender"
Twijgen aangetast door bloesemmonilia moet men het ganse jaar door wegnemen! 
Zeer gevoelig voor bloesemmonilia is het ras 'Noordkriek'. 
Tolerant/ niet-gevoelig (of minder gevoelig) aan bloesemmonilia is o.a. het ras ' Gerema'

Japanse sierkersen (Prunus serrulata) zijn een grote infectiebron voor bloesemmonilia! 

Fruitbomen snoeien: vorm- en onderhoudssnoei bij zure kersen.

Vormsnoei bij krieken het eerste jaar:

Vormsnoei bij zure kers-Prunus cerasus de eerste jaren
Meestal staan er teveel twijgen aan een éénjarige geveerde kersenboom, bekomen uit een oculatie of chip-budding. 
Tracht 3 tot 4 twijgen te behouden, welke uit elkaar en vlak staan ingeplant (dus niet in kransvorm). 
Men snoeit de steilste weg en dunt de overige goed uit. De overblijvende 3 - 4 twijgen worden de toekomstige gesteltakken. 
Deze jonge twijgen zal men dan in de juiste stand afbuigen, nl. 45 tot 60° (De bovenste takken tot op 90° uitbuigen). 
Twijgen lager dan 50 cm worden best verwijderd. 
Concurrenten van de kop verwijderen of als nieuwe kop (verlengenis) gebruiken 
(Zie artikel "Eenvoudige snoei en terminologie") 
 

Vormsnoei bij zure kersen vanaf het 2 de jaar tot 5 de jaar:

Men tracht zo weinig mogelijk te snoeien: enkel uitdunnen en te steile takken wegnemen. De kop insnoeien of van kop verspringen (de concurrent als nieuwe kop nemen). 
De onderste gesteltakken moeten steiler groeien dan de bovenste. Dus de onderste takken uitbuigen tot op 45° en de bovenste takken uitbuigen tot op 60°. (Bovenaan in de zure kersenboom moet men het vruchthout zelfs tot op 90° uitbuigen). 
Vruchthout op de gesteltakken horizontaal afbuigen of platsnoeien. 
 

Snoei na het 5 de jaar: (Onderhoudsnoei)

 De snoei bestaat uit: uitdunnen om de belichting te bevorderen, vruchthoutsnoei  en verjongingssnoei 


a. Belichting bevorderen bij de kersenboom: 

- De boomvorm "spil" is een goed opvangsysteem voor licht op voorwaarde dat de zure kersenboom niet te hoog wordt. 
Om de spilvorm te behouden moeten de takken onderaan steiler staan dan bovenaan. 

- Van een spil kan men een struik maken door de middentak (kop) eruit te zagen. Men doet dit in 2- maal, te beginnen vanaf het 7 de jaar. 
Uitdunningssnoei bij een spilvorm van zure kersen (Prunus cerasus).

  b. Vruchthoutsnoei bij zure kersenbomen: 

- Bovenaan en aan de buitenzijde van een zure kersenboom treft men veel jong vruchthout aan, omdat er hier veel licht komt. 
Men moet hier het vruchthout uitdunnen en terugsnoeien, om het zo kort mogelijk bij de gesteltak te houden. 

- Onderaan (en in het midden) van de zure kersenboom treft men veel ouder vruchthout aan (er is hier minder licht). 
Dit ouder vruchthout zal men vervangen door jong vruchthout. 
We nemen vooral afgedragen vruchthout weg. Men kan dit herkennen aan de lange, afhangende twijgen. (zgn. "telefoondraden") 

- Men kan de dieven direct wegsnoeien, uitbreken ofwel tijdelijk (2 jaar) behouden. 
Men laat soms tijdelijk deze dieven staan, omdat hier veel en dikke vruchten aankomen. Indien men de dieven te groot laat worden nemen ze teveel licht weg. 
  Als men alle dieven wegneemt, dan mag men niet te veel oud vruchthout wegsnoeien (Anders heeft men te weinig vruchten !) 
Onderhoudssnoei bij een zure kersenboom (Prunus cerasus)

   c. Verjongingssnoei bij oudere kriekelaars:

- Dit is alleen nodig als men verschillende jaren niet of slecht gesnoeid heeft. 
Men zal bij deze verjongingssnoei vooral met de zaag werken. 
 - Het is erg belangrijk zaagwonden te behandelen met een wondhelend product. Hiermee voorkomt men infectie door de loodglansschimmel. (Deze schimmel kan op alle Prunussen optreden !) Andere Prunus-soorten zijn: zoete kers, sierkers, pruim, sierpruim, kerspruim,  perzik, abrikoos, amandel, ... 

Over het algemeen kan men stellen, dat men zure kersen/ krieken in de jeugd weinig moet snoeien en bij het ouder worden steeds meer moet snoeien. Steeds tracht men voldoende groei en belichting te behouden. 
Zevenjarige zure kersenbomen vragen ongeveer 15 minuten tijd aan snoei per boom (= 110 uur per ha) 
Tienjarige bomen vragen ongeveer 30 minuten tijd aan snoei per boom (= 188 uur per ha.) 

Meer informatie  nodig?        
Naar deel 2 van de kriekensnoei

Nog meer praktische informatie over fruit, snoei en verzorgingstips nodig?

Zie "Groente & Fruit Encyclopedie" . Auteurs Luc Dedeene en Guy De Kinder. Kosmos uitgevers. Nur 423; formaat 21 x 29,7 cm; ruim 600 illustraties; omvang 408 pagina's. Eerste druk: februari 2004. 
Voor meer teeltinformatie: zie boek "Groente & Fruit Encyclopedie"

 

 

Vragen?
Zie discussieforum en http://twitter.com/gdekinder

Weblinks ziekten en plagen: bloesemsterfte of taksterfte bij zure kersenbomen.

 

 


 
 
Terug naar hoofdindex 
Suggesties en opmerkingen: 

Zonder schriftelijke toelating mag er niets uit deze uitgave (teksten, foto's/ tekeningen) worden overgenomen.