Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Steenfruit --> Mirabelpruimen of kroosjespruimen (Prunus domestica insititia)

 Auteur : Guy de Kinder - www.houtwal.be

Fruitbomen in de tuin: mirabelpruimen zijn zelfbestuivend en vragen weinig onderhoud!

Mirabelpruimen zijn gemakkelijke en gezonde bomen voor de fruittuin.  Door de talrijke witte bloemen in april-mei is deze steenfruitsoort ook geschikt voor de siertuin. Mirabellen zijn zelfbestuivend en hebben geen kruisbestuiving nodig. Ze groeien ook goed op slechtere gronden, mits deze niet te nat zijn. Vruchtdunning mag, maar is meestal niet noodzakelijk. Mirabellen zijn meestal rijp in augustus, maar er bestaan ook vroegere en later rijpende mutanten of hybriden. Mirabelvruchten zijn kleiner, ronder en zoeter dan de gewone pruimen. De meest aanbevolen mirabelrassen zijn 'Bellamira', 'Nancy-Mirabel' , 'Mirakose' en 'Miragrande'.

Herkomst, naamgeving en pruimonderstammen: 

De mirabelpruimen, kroosjespruimen, wichters of Damsons (Prunus domestica insititia) komen oorspronkelijk uit het Midden-Oosten (SyriŽ) en zijn rond 1600 in Midden-Europa ingevoerd. Ze zijn heel nauw verwant aan de gewone, Europese pruimen (Prunus domestica). Ook de bekende pruimonderstammen 'St. JuliŽn A' en 'Pixy' behoren ook tot de kroosjespruimen.

Etymologische betekenis van Prunus domestica insititia:

Prunus: oude Latijnse plantennaam met verwijzing naar de kersen en pruimen; pruimenboom. Alle steenfruitsoorten dragen als geslachtsnaam Prunus.
domestica:
betekent huiselijk, inheems, (gecultiveerd) (Lat.: domus = huis)
insititia: voor het enten gebruikt; (onderstam)

Gele mirabelpruimen zijn zelfbestuivend! Prunus domestica insititia - mirabel, kroosjespruim

Taxonomische indeling van de mirabel- of kroosjespruimen: 

Rijk (Regnum): Plantae (Planten) 
Stam (Phyllum): Magnoliophyta (Bedektzadigen) 
Klasse (Classis): Magnoliopsida (Tweezaadlobbigen) 
Orde (Ordo): Rosales 
Familie (Familia): Rosaceae (Rozenfamilie)
Onderfamilie (Subfamilia): Prunoideae (Pruimachtigen of steenfruit)
Geslacht: Prunus 
Soortaanduiding (species): domestica
Ondersoort (subspecies) insititia

Plantkundige kenmerken van mirabel- en kroosjespruimen: 

Meestal een matig sterke groei, matig grote bomen die vruchtbaar en gezond zijn. Er wordt veel zijhout ontwikkeld aan de middelmatige zware gesteltakken. 
Door de dichte boomgroei is er aantasting van rode spin (spintmijten) mogelijk.

 Zie ook "Fruit ABC-snoeikalender"

Meestal worden ze geoculeerd of geŽnt op de gewone pruimonderstammen 'St. Julien A' en voor hoogstam op de zeer sterk groeiende onderstam 'Brompton'. Hoogstammen worden op ca 2 meter boven de grond geŽnt, halfstammen worden op ca 1,25 meter geŽnt en laagstammen & struiken worden op 0,20 - 0,40 meter boven de grond geŽnt.

Worteluitlopers kunnen afzonderlijk geplant worden, want mirabellen (en wichters) zijn ook op eigen wortel te kweken.

De meeste mirabellen zijn geel, maar er komen ook enkele rode en blauwe typen voor.

Het zijn kleine, ronde, zoete vruchten. Mirabellen hebben opvallend droog en zoet vruchtvlees. Hierdoor zijn ze bijzonder geschikt voor verwerking (stoven, confituur/jam, inmaak en diepvriezen). Ook voor verse consumptie zijn mirabellen bruikbaar.

Prunus domestica insititia. Rode mirabelpruim of Damson

Bloei en bestuiving bij mirabelpruimen:

Talrijke witte bloemen sieren laat in het voorjaar (april-mei) de bomen, waardoor ze ook geschikt zijn voor de siertuin. 
De meeste mirabellen zijn zelfbestuivend (ZB), maar kruisbestuiving door een ander gelijkbloeiend pruimenras kan nog meer vruchten geven. Geschikte laatbloeiende bestuivers zijn o.a. 'Belle de Louvain', 'Altesse Simple', 'Monsieur H‚tif', 'Reine Claude d'Althan', 'Reine Claude Crottťe', 'Reine Claude d'Oullins' en 'Victoria'.

Mirabelpruim: Talrijke witte bloemen einde april.

Standplaats voor mirabel pruimen:

Mirabelpruimen stellen minder eisen aan de grond dan gewone pruimen. Ze groeien ook op slechtere gronden, mits deze niet te nat zijn.

Mutanten en hybriden van mirabel:

CV (RAS)

OORSPRONG

PLUKTIJD

UITERLIJK

KWAL. INNERLIJK

OPMERKINGEN

'Bellamira' (R) 'Cacaks Beste' x 'Mirabelle de Nancy' (DE) einde 7 - begin 8 Grootvruchtig, goudgeel, mirabelvorm. Ca 18 g. Sappig, stevig, geel vruchtvlees. Losse steen. Hybride van kwetspruim en mirabelpruim. Gezonde boom.
'Mirabelle de Metz' FR half tot einde 8 Kleinvruchtig ras. Licht rood gestippeld Klevend aan de steen. Flauwe, zoete smaak. Zeer vruchtbaar.
'Mirabelle de Nancy' FR, 1490 half tot einde 8 Middelmatig grote mirabel. Ca 10 g per vrucht. Citroengeel met rode puntjes. Zeer zoet. Losse steen. Gemakkelijk steellossend. Zeer vruchtbaar
'Mirabelle de Septembre'   9   Extreem zoet.  
'Mirabelle Tardive' (Mirabelle d'Octobre) FR eind 9 - begin 10   Matige kwaliteit Slechts matig vruchtbaar.
'Miragrande' (R) 'Mirabelle von Herrenhausen' x 'Gele Kwets' (DE- Geisenheim) half - einde 8 (begin 9) Grootvruchtig, ca 16 g en 32 mm doorsnede. Sterke aromatische smaak. Losse steen in goudgeel vruchtvlees. Vroeg en regelmatig in productie. Regenvast en meestal weinig vatbaar voor ziekten.
'Mirakose' (= Aprimira) 'Mirabelle von Herrenhausen' x abrikoos 'Orangered (?) half 8 - begin 9 Grootvruchtig ras. Honinggeel. Aromatisch en goed steenlossend. Goede en regelmatige productie.
'Pillnitzer Mirabelle' DE half 8 geel   Tolerant aan Scharkavirus. Regelmatig en goed productief.
'Prune de Prince' (BE) (RGF) eind 9 - begin 10 donkerblauw, rond, kersgrootte Vast, droog en zeer zoet vruchtvlees. (Handpruim, stoven en drogen) Zeer vruchtbaar. Vruchtjes blijven lang aan de boom hangen.

(R) = beschermd ras; niet vrij te vermeerderen

Sommige grootvruchtige rassen zijn soms moeilijk te vinden in Nederland en BelgiŽ. In Duitsland zijn ze gemakkelijk te vinden.

'Nancy- Mirabel, een gekende mirabelpruim'. Mirabellen pruim.

Oogst en gebruik van mirabelpruimen:

De vruchtenproductie is meestal zeer groot, zodat er takken kunnen uitbreken.
De innerlijke vruchtkwaliteit is meestal minder goed dan de gewone pruimen. 
Doordat de vruchten meestal afgeschud worden ontstaan talrijke kleine kwetsuren, zodat bewaring en transport moeilijk wordt. Voor verse consumptie kan je de vruchten meestal niet kopen. 
Mirabellen zijn bijzonder geschikt voor invriezen, inmaken (conserven) en voor verwerking tot confituur of jam. 

Prunus domestica insititia 'Nancy-Mirabel'. Kleine tot middelmatig grote vruchten met losse steen. Mirabelpruim

Voor meer fruitinformatie over mirabelpruimen: 

Bellamira, grootvruchtige mirabelpruim
Wikipedia 
Afstervende takken na aantasting door de ongelijke houtkever
Grootvruchtige mirabelpruimen planten.

 

Auteur: De Kinder G.   www.houtwal.be en http://twitter.com/gdekinder