Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Steenfruitoverzicht -- Vermeerdering  -> Perzikbomen en nectarine zaaien ofwel oculeren?

Fruit in de fruittuin: plantenvermeerdering. Perzikbomen eenvoudig vermeerderen door zaden te stratificeren en te zaaien.

 Door  Guy De Kinder - www.houtwal.be

Perzikbomen kunnen vermeerderd worden door zaaien en door oculeren. Zaaien is een heel eenvoudige manier om planten te vermeerderen. De maanden augustus en september zijn meest geschikt om deze vermeerderingsmethode te doen.. Voor fruitbomen wordt deze methode meestal niet gebruikt, met uitzondering voor sommige onderstammen. Perzikbomen zijn een uitzondering, die wel met goed resultaat kunnen gezaaid worden, want perzikzaailingen geven ook goede eetbare vruchten. De typische raseigenschappen (vruchtvleeskleur, vroegheid, groeihoogte, ...) gaan soms wel verloren. Het witvlezige ras 'Reine de Vergers' is meestal wel zaadvast.

Verschil tussen perzik en nectarine:

Beide fruitsoorten behoren tot de plantenfamilie Rosaceae (Rozenfamilie) en onderfamilie Prunoideae (Steenfruit/ steenvruchten).

Nederlandse naam	Perzik, gewone (behaarde) perzik	Nectarine, briool, (gladde perzik)
Wetenschappelijke naam	Prunus persica	Prunus persica var. nucipersica
Esperanto	persiko	nektarino

Perzik en nectarine zijn zeer nauw verwant aan elkaar.

Perzik en nectarine nu vermeerderen door zaaien en oculeren (schildgriffelen):

• Perzikbomen en nectarine bomen kunnen vermeerderd worden door zaaien en door oculeren of enten (veredelen). Het zaaien van zaadvaste perzikrassen is vooral interessant voor liefhebbers die niet kunnen oculeren of enten. (Ook de witvlezige nectarines zouden tamelijk zaadvast zijn).
   
• Perziken zijn tamelijk zaadvast. Ze zijn eenvoudig te zaaien en geven ook nakomelingen die lekkere vruchten geven.
  De witvlezige perzikrassen 'Reine de Vergers', 'Wassenberger' en 'Kernechter vom Vorgebirge' wordt dikwijls gezaaid. Ook het roodvlezige ras 'Fertile de Septembre' zou zaadvast zijn.
  Deze rassen zijn tamelijk goed zaadvast, mits er geen andere rassen in de omgeving staan.
  Zaadvast wil zeggen dat de typische eigenschappen (ziektegevoeligheid, vruchteigenschappen, groeisterkte, ...) goed behouden blijven.
  Zaailingen of wortelechte perzikbomen zijn door hun typische pinwortel dikwijls moeilijker te verplanten. Probeer ze daarom op hun definitieve standplaats te zaaien of zorg dat de pinwortel het eerste jaar reeds doorgesneden wordt, zodat er meer zijwortels ontstaan.
   
• Op de pruimonderstammen 'St Julien A', 'Brompton' kan men oculaties plaatsen van goede perzik- of nectarinerassen. De levensduur van deze bomen is dikwijls langer dan deze van zaailingen. Ook zouden de perzikbomen op pruimonderstammen dikwijls vroeger vruchten geven dan wortelechte, gezaaide perzikbomen. Volgens sommige onderzoekers zou de Sleedoorn-onderstam (Prunus spinosa) een goede groeiverzwakking geven, kleinere bomen en een vroegere productie.

Hoe te werk gaan bij het stratificeren / laagstapelen en het zaaien van perzikbomen?

• Kies bij voorkeur perzikrassen uit met witvlezig vruchtvlees. Deze perzikrassen hebben meestal een redelijke of goede weerstand tegen de krulziekteschimmel. Vooral het laatrijpende perzikras 'Reine de Vergers' (witvlezig) blijft opvallend goed gezond.
  De oranje of geelvlezige perzikrassen en alle nectarinerassen zijn meestal meer vatbaar voor de krulziekte.
   
• Zorg voor een goede vruchtdunning in juni, zodat u veel grote vruchten bekomt. Indien u veel vruchten hebt, sorteer ze dan op grootte. De grootste vruchten hebben meestal een dikkere steen en hebben een betere kiemkracht.
  
• Verwijder zoveel mogelijk het vruchtvlees van rond de stenen en spoel ze in proper water. Het vruchtvlees werkt remmend op de kieming.
• Laat de stenen niet uitdrogen! Bewaar ze vochtig in een bloempot met wat zaaigrond of potgrond tot u ze in volle grond kan uitzaaien (planten). Dit zaaien of planten kan in het najaar ofwel in het vroege voorjaar gebeuren.
• Zijn de stenen toch uitgedroogd? Leg ze dan 24 uur in het water en vervang dat water af en toe.
• Laagstapelen of stratificeren. De stenen die tot in het voorjaar bewaard moeten worden kunnen best gelaagstapeld worden in een bloempot. Leg onderaan de pot wat potscherven. Hierop een laagje rijnzand ofwel zaaigrond en dan een laag perzikstenen. Op deze laag stenen komt opnieuw een laag zaaigrond met een laag stenen. De laagste laag bovenaan is een laag zaaigrond.
  Laat deze pot niet uitdrogen en graaf hem een deel in de grond, zodat de vochtigheid goed behouden blijft. Koude en wisselende temperaturen zijn gunstig voor de zaden.
• De aanbevolen stratificatietemperatuur is 0°C tot 4,5°C en dan gaan de zaden na ca 75 - 100 dagen kiemen.  Soms wordt het stratificeren niet toegepast en worden de stenen onmiddellijk in volle grond gezaaid.
• Uitzaaien in volle grond kan in het najaar gebeuren ofwel in het vroege voorjaar. Eventueel kunnen de perzikstenen ook afzonderlijk of per twee in een pot gevuld met zaai- en stekgrond gezaaid worden. Deze zaaipotten worden in een kas, veranda of binnenshuis gehouden tot begin mei.
  Goede zaaigrond is onkruidvrij, luchtig, niet te nat en niet te laag gelegen.
• Zaai de stenen op een diepte van 2,5 tot 5 cm of het dubbel van de zaaddikte. Op iets zwaardere tuingronden (leem en klei) kunnen de perzikzaden (stenen) ook afgedekt worden met wat zaaigrond, rijnzand of een mengsel van potgrond en rijnzand. Zaaiafstand in de rij is 15-20 cm. Zaaiafstand tussen de rijen is 60-100 cm. Duidt de zaailijnen goed aan met markeerstokjes en plaats een etiket bij elke rij.
• Perzikstenen die in het najaar of in maart (april) gezaaid werden komen meestal vanaf april-mei boven. De opkomst is soms onregelmatig en erg afhankelijk van de temperatuur.
• Na 1 jaar kunnen de zaailingen 1-1,5 m hoog zijn en onderaan een dikte van 1 - 2,5 cm hebben.
• In de maanden augustus - september kunnen de dikste perzikzaailingen geoculeerd worden met een ander (niet-zaadvast) perzikras.
• Bij het afvallen van de bladeren (oktober-november) kan het nuttig zijn van preventief te behandelen met een schimmelwerend product tegen de krulziekteschimmel. Deze schimmel overwintert in de knoppen.
• Na het afvallen van de bladeren (november-december) kunnen de zaailingen verplant worden, ofwel kan de pinwortel doorgestoken worden, zodat er meer zijwortels ontstaan. Planten met een pinwortel hergroeien moeilijk na het verplanten.

Nadelen van perzikbomen te zaaien?

•  De typische kenmerken van het ras gaan soms verloren: een zaailing van een vroegrijpend ras, kan soms laatrijpend worden.
•  Zaailingen hebben een pinwortel en zijn moeilijker te verplanten, tenzij de pinwortel tijdig doorgesneden wordt.
•  Meestal grotere bomen dan bomen die op de onderstam 'Sint-Julien A' veredeld werden.
•  Meestal duurt het 2 jaar vooraleer er vruchten komen. (In de handel aangekochte perzikbomen geven meestal onmiddellijk al vruchten)
•  Op nattere gronden is de levensduur van de perzikzaailingen korter dan van perzikbomen die op 'St Julien A' geënt werden.

Voordelen van perzikbomen te zaaien?

•  Perzikbomen die rechtstreeks op hun vaste plaats gezaaid worden, hebben een betere groeikracht en zijn minder gevoelig voor droogte. Door de sterkere groei is er soms een betere weerstand tegen de krulziekteschimmel.
•  De bomen worden groter en kunnen meer vruchten dragen dan een geënte of geoculeerde boom.
•  Meestal een betere groei op droge gronden.
•  Veel goedkoper dan gekochte bomen.

Bronnen en links:
Perzikbomen snoeien om ze gezond en jong te houden  
Perzikbomen planten en ziektetolerante rassen
Krulziekte bij perzik en nectarine voorkomen.
Krulziekte bij perzik is te voorkomen!
Fruitsoorten vermeerderen
Tuintaal & vaktaal verklaring
Weblinks plantenvermeerdering
 

Voor meer teeltinformatie: 

Zie Groente & Fruit Encyclopedie!

Terug naar index
 

Laatste aanpassingen op 09/01/13