Houtwal.be --> Fruitencyclopedie --> Steenfruit --> Pruimen en kwetspruimen: pruimenmot, pruimenmade (Prunus domestica)

Fruit in de fruittuin: pruimenmot - Grapholita funebrana, syn. Cydia funebrana (Laspeyresia funebrana)


 Door  Guy De Kinder - www.houtwal.be

 

De pruimenmot kan ernstige schade toebrengen aan jonge vruchten van late pruimen, kersen, abrikozen en perziken. In de vruchten worden boorgangen gemaakt en zitten er crémekleurige of rozerode rupsen. Vooral in warme zomers kan de schade opvallend zijn. De pruimenmot is een nachtvlinder en legt kleine doorzichtige eitjes op de vruchten en de bladeren van pruimenbomen. Aangetaste vruchten zijn te herkennen aan een harsachtig druppeltje op de plaats waar de larve de vrucht heeft verlaten. De pruimenmot heeft één tot twee generaties per jaar.


Levens-cyclus van de pruimenmot:

De rupsen van de pruimenmot (Grapholita funebrana, syn. Cydia funebrana) overwinteren in een cocon achter de schors of soms in de grond.
De rupsen verpoppen vanaf april tot juni.
De volwassen vlinder is 8 mm groot, grijs-bruin gekleurd met blauwpaarse vlekjes.

Pruimenmot: vlinder van ca 8 mm grootte. Cydia funebrana - pruimenmot of pruimenmade
De kleine, doorzichtige eieren worden vanaf einde mei of in juni op de vruchten en bladeren afgelegd. Dit vooral 's avonds als de temperatuur boven de 14°C is (Bij windstille, warme avonden). Ze zijn 0,7 mm groot en zilverachtig glanzend, glashelder van kleur. De eieren worden afzonderlijk afgezet, meestal aan de naar beneden gerichte zijde van de kleine pruimen. Vanaf begin juni zijn de eitjes tamelijk goed zichtbaar.

De eieren ontluiken na ongeveer 2 weken.

Plantenziekten en plagen. Pruimenmot: doorzichtige eieren in juni op vruchten en bladeren.
De jonge rups van de pruimenmot/ pruimenmade is witachtig van kleur (crémekleurig) en maakt een oppervlakkige gang naar de steelholte. Een volgroeide rups is ca 11 mm lang, rozerood van kleur en heeft een donkerbruine kop.

Jonge rozerode rups van de pruimenmot. Cydia funebrana - pruimenmot of pruimenmade

Aangetaste vruchten zijn te herkennen aan een harsachtig druppeltje op de plaats waar de larve de vrucht heeft verlaten. De aangetaste pruimenvruchten ontwikkelen niet verder, worden donker en vallen uiteindelijk af. De vroegst ontwikkelde rupsen (6-7 mm, lichtbruin) kunnen in juni verpoppen en dan een volgende generatie geven. De laatontwikkelde rupsen verpoppen pas het volgende jaar.

Pruimenmot 2de generatie: jonge rups met uitwerpselen in de boorgang.

Jonge rups met uitwerpselen in de boorgang en er ontstaat gomvorming aan de inboring. (Prunus domestica 'Sanctus Hubertus' op foto)

Tussen half juli en einde augustus kunnen de volwassen (nacht)vlinders van de tweede generatie verschijnen. Ze leggen hun eieren op het onderste deel van de vruchten. Deze eieren ontluiken na ca 7 dagen tijdens de maanden augustus of september.

Pruimenmot (Cydia funebrana): jonge rupsen vreten aan en rond de steen.

De jonge rupsen van de pruimenmot vreten eerst een oppervlakkige gang, daarna tot aan en rond de steen.

Vanaf oktober zoeken de volgroeide rupsen na 3-5 weken hun overwinteringsplaats op.
Overwintering van de rupsen vanaf november tot april in een cocon achter de schors van de pruimenbomen of in spleten van boompalen.

januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december

Overwinterende rupsen in cocon

Verpoppen Volwassen vlinder, eieren en jonge rozerode rups

Overwinterende rupsen in cocon

Overwinterende rupsen Verpoppen     Overwinterende rupsen

Invloed van het pruimenras op meer of minder aantastingen van de pruimenmot?

Vooral schade bij de half-late tot late pruimenrassen. O.a. 'Anna Spath', 'Belle de Louvain', 'Victoria' en 'Altesse Simple' (kwetsen). Soms kan ook 'Sanctus Hubertus' aangetast worden.
Tolerante rassen zijn o.a. 'Wignon' en 'Sainte Cathérine'.

Hoe de pruimenmot bestrijden of uitbreiding voorkomen?

Bestrijdingstijdstip:

- 1ste generatie: half mei - begin juni
- 2de generatie: einde juni - eind augustus

- Een jonge larve eet niet van de vruchtschil als er behandeld is met een gewasbeschermingsproduct.  Er kan daarom beter vanaf half juni een product tegen de eieren van de pruimenmot gebruikt worden. O.a. bacteriepreparaten (BT) zijn bruikbaar in de bestrijding.

- Vanaf einde april - begin mei kunnen er lijmvallen met feromooncapsules in de boom gehangen worden. Feromonen zijn natuurlijke geurstoffen die de pruimenmot lokken. Met de feromoonval kan men het vluchtverloop juist bepalen en het optimale bestrijdingstijdstip berekenen. Controleer wekelijks deze waarnemingsvallen. Op moment dat er pruimenmotten worden gevonden kan er een extra bespuiting met een (biologisch) insecticide gebeuren. De lijmbodem moet regelmatig vervangen worden. Feromoondoppen bestellen http://www.pcfruit.be/Feromonen/4785/pcfruit

- Verzamel nauwkeurig de aangetaste vruchten en vernietig ze, zodat ze niet kunnen overwinteren.

Geraadpleegde bronnen:

- PCFruit - Gewasbeschermingsgids: belangrijkste ziekten en plagen in de fruitteelt en hun waarnemingen.
- Veel schade van de pruimenmot of pruimenmade bij sommige rassen.

- Zie ook "Fruit ABC-snoeikalender"
 
 

Voor meer teelt- en rasseninformatie: 

Zie Groente & Fruit Encyclopedie en http://twitter.com/gdekinder



Terug naar index

Auteur: De Kinder G.