Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Vermeerderen fruitsoorten   Houtige planten en fruitsoorten vermeerderen


Fruit in de tuin: houtige fruitplanten zijn dikwijls eenvoudig te vermeerderen door stekken en boomzaden

Er zijn meerdere vermeerderingsmethoden mogelijk. Ongeslachtelijk vermeerderen door: zomerstekken, winterstekken of houtstekken, wortelstekken, afleggen of marcotteren, oculeren en enten. Alle eigenschappen van de moederplant blijven behouden bij het ongeslachtelijk vermeerderen.
Sommige fruitsoorten of onderstammen worden ook gezaaid en gestratificeerd (= geslachtelijk vermeerdering). Gezaaide walnoten, appels, peren en kiwi's geven pas laat vruchten. Het stekken geeft bij deze gezaaide planten meestal geen goed resultaat.

Plantenvermeerdering door zomerstekken, winterstekken of houtstekken, wortelstekken. Soms worden eenoogstekken als zomerstek en als winterstek toegepast.
Het stekken wordt vooral toegepast bij gemakkelijk wortelend houtig kleinfruit zoals aalbessen/ trosbessen, kruisbessen, blauwe bessen en braambessen.

Kruisbessen of stekelbessen (Ribes uva-crispa) kunnen in oktober reeds gestekt worden. Zie artikel "Kruisbessen vermeerderen"

Vijgen (Ficus carica) en zwarte moerbei (Morus nigra) worden in november (begin december) voor het gevroren heeft gestekt.

Doornloze bramen (Rubus fruticosus) kunnen door middel van zomerstekken vermeerderd worden.
Steklengte ca 8-10 cm. Elke stek wordt boven en onder een blad afgeknipt.
De bladeren op het onderste deel worden tot ca 1/2 van hun lengte verwijderd.
De stekken worden dan in speciale stekgrond (zaai- en stekgrond) gestoken en afgedekt met plastiekfolie en/of krantenpapier om ze te beschermen tegen het verwelken (uitdroging).
Stektijd: half augustus - einde september; later stekken kan soms ook.
De stekken wortelen na 1-2 maand, afhankelijk van de lichthoeveelheid en de temperatuur.
Zie rubriek stekken

Plantenvermeerdering. Eenvoudige winterstek: boven en onder een oog/knop afgeknipt, lengte 20-30 cm. Planten vermeerderen met winterstek.Winterstekken of houtstekken zijn eenvoudig te snijden.

Zie ook stekkalender

Onder te verdelen in oculeren of schildgriffelen, chip-budding (oogenten), winter- en voorjaarsentingen (plakgriffel, verbeterde plakgriffel, spleetgriffel, driehoeksgriffel, huwingsgriffel, steekgriffel en kroonenting.

Het enten wordt vooral toegepast bij fruitbomen zoals pitfruit (appel, peer, kwee, mispel), steenfruit (kers, perzik, nectarine, pruim, amandel, abrikoos) en soms ook voor noten. Planten die moeilijk wortelen bij het stekken kunnen meestal wel geŽnt worden. 

Het oculeren kan in juli - augustus (begin september) bij goed weer en goed groeiende onderstammen toegepast worden.
In oktober kan gecontroleerd worden of de oculaties goed vastgegroeid zijn. (De bladsteel is geel en valt af bij aanraking. Het schildje is mooi groen.
Zie rubriek veredelen, oculeren en enten.

Zie ook"Fruit ABC - Snoeikalender"

 

Plantenvermeerdering. Schildgriffelen of oculeren wordt in augustus toegepast.

Verschillende sterkgroeiende fruitboomonderstammen voor hoogstam en halfstam worden vermeerderd door zaaien.
Toegepast bij gewone walnoot/ okkernoot (Juglans regia), boomhazelaar (Corylus colurna), appelonderstam (hoogstam), perenonderstam (hoogstam), meidoorn (Crataegus monogyna), kiwi-onderstammen (Actinidia deliciosa), perzikonderstammen (Prunus persica) en voor rozenonderstammen (Rosa).

De fruitzaden/boomzaden worden meestal gelaagstapeld of gestratificeerd, zodat de aanwezige remstoffen worden afgebroken door koude. 
In een kleine diepvries (koelkast) zijn zaden ook korte tijd te bewaren om deze koudebehandeling te geven.
De meeste fruitzaden die in vruchten of bessen zitten mogen niet uitdrogen en worden na het verzamelen direct gelaagstapeld.
Het laagstapelen of stratificeren kan in rivierzand (rijnzand) ofwel in een mengsel van turf en zand gebeuren.
Kleine hoeveelheden kunnen in stenen potten bewaard worden. Gedurende een aantal weken of maanden worden de bloempotten met gelaagstapelde zaden buiten ingekuild. Door vocht en koude worden de zaden voorbereid op het kiemen.
Plantensoorten waarvan de zaden een koudebehandeling nodig hebben: kiwi, pawpaw, kaki, persimoen, lotus, mispel, noten, steenfruit, meidoorn, appel en peer.
Plantensoorten die GEEN koudebehanding nodig hebben: Citrus-soorten en peulvruchten.
Gezaaide fruitsoorten geven meestal pas vruchten na 4-10 jaar, terwijl geŽnte fruitsoorten meestal na 2 jaar reeds vruchten geven. Veel geduld is dus nodig bij gezaaide fruitplanten.
Zie artikels "Zaaien van kiwi's" en "perzikbomen eenvoudig vermeerderen door zaaien".

Fruitplanten vermeerderen: Kiwi en perzik zijn gemakkelijk te zaaien. Plantenvermeerdering met zaden.

Wordt toegepast bij hazelaars (Corylus avellana), blauwe bessen (Vaccinium corymbosum), vijgen (Ficus carica) en moerbei (Morus nigra).

Ook onderstammen van appel, peer, pruim en kers worden meestal vermeerderd d.m.v. afleggen.
Zie artikel "Afleggen en marcotteren"

Topafleggers bij braambessen en taybessen (Rubus fruticosus en Rubus 'Tayberry'):

In oktober kunnen de toppen van jonge braambessenscheuten vastgelegd worden aan de grond of in een pot met stekgrond.
Graaf deze pot eerst in, zodat hij minder snel kan uitdrogen.

De toppen vormen wortels aan die scheuttoppen en kunnen in het voorjaar afgeknipt en verplant worden.
Zie ook artikel: "bramen vermeerderen"

Plantenvermeerdering: enkelvoudig afleggen van blauwe bessen.

Blauwe bessenplanten worden bij voorkeur vermeerderd door afleggen. Buig een jonge, stevige twijg in de grond en breng er wat tuinturf bij. Maak het uiteinde van de twijg vast aan een steunstokje. Na 1 jaar kan de gewortelde twijg losgeknipt en verplant worden.

Zie ook zaaien van gewone en exotische fruitsoorten.

Steenfruit vermeerderen.

Onderstammen vermeerderen

Auteur: Guy De Kinder - www.houtwal.be  Vragen over plantenvermeerdering? http://twitter.com/gdekinder

Bronnen:
Weblinks plantenvermeerdering

Voor meer teeltinformatie: 

Aangepast zoeken

Zie Groente & Fruit Encyclopedie!

Plantennaams-verklaring: "ABC van het planten latijn.
Betekenis van botanische/ wetenschappelijke namen"

Laatste aanpassing: 21/11/2013

 

Terug naar index