|
Onderstammen van peer, kers en pruim
kan men in november - december vermeerderen met winterstekken of
twijgstekken. Gebruik stevige eenjarige twijgen om er hielstekken of
gewone stekken uit te knippen. De houtige winterstekken worden in bussels
gebonden, geëtiketteerd en tijdelijk ingelegerd op een schaduwrijke
plaats in openlucht. In maart worden ze afzonderlijk op hun definitieve
plaats uitgeplant. De winterstekken wortelen beter als ze op zwarte
plastiekfolie uitgeplant worden.
1.
Waarom winterstekken/ houtstekken nemen?
Een
aantal fruitboomonderstammen zijn vegetatief of ongeslachtelijk te vermeerderen
door houtstekken of winterstekken.
Op deze fruitonderstammen kan men later het gewenste fruitras oculeren
of enten. Het
is een goedkope vermeerderingsmethode, waarvoor geen glas (kas) nodig
is.
Indien je deze onderstammen zou vermeerderen door te zaaien, dan gaan de
typische kenmerken verloren en wordt de boomgroei veel te sterk.
Planten
welke men vermeerderen met winterstekken:
Pitfruitbomen:
| Cydonia oblonga
'Kwee MA' (kweepeer): Onderstam voor kweeperen, laagstamperen en mispels.
v |
 |
Fig.1:
Diverse fruitsoorten te enten op kwee: Cydonia, Pyrus en Mespilus.
Steenfruitbomen:
Prunus avium 'Colt': Onderstam voor zoete- en zure kersen of morellen.
Prunus domestica insititia 'St. Julien A'. Matig sterke onderstam voor pruimen,
perzik, amandel en abrikoos.
Prunus domestica 'Brompton'. Sterkgroeiende onderstam voor hoogstam
van pruimen,
perzik, amandel en abrikoos.
Prunus domestica 'Myrobolaan' (Zwarte myrobolaan) Matig sterke pruimonderstam voor
lichte, niet te natte gronden. Winterstekken wortelen meestal
gemakkelijk, mits op het juiste tijdstip genomen.
Kleinfruit struiken:
Ribes odoratum (Gele, geurende alpenbes): onderstam voor kruisbes en
eventueel rode- en witte trosbes. (Stamboompjes kweken).
Morus alba: fruitboomonderstam voor de zwarte moerbei
|
 |
 |
 |
 |
 |
| Cydonia o. |
Prunus avium |
Ribes odoratum |
Morus alba |
Prunus 'St.Julien A' |
Fig.2: diverse soorten onderstammen te vermeerderen
door winterstekken.
2.
Tijdstip om winterstekken te nemen:
Winterstekken
van fruitboom-onderstammen wortelen moeilijker dan deze van
bessenstruiken. Om de lukkingskans
te vergroten zal men deze stekken meestal zo vroeg mogelijk nemen.
Zodra de meeste bladeren beginnen te vallen zal
men deze stekken knippen. (November - december)
3.Werkwijze
voor winterstekken
Men
neemt stevige eenjarige twijgen. Bij voorkeur zal men deze twijgen met
een deel meerjarig hout van de fruitstruiken/ onderstammen (moederplanten) afknippen. Hoe dikker en
steviger het hout, des te betere beworteling men heeft.
-
Hielstekken/
voetstekken:
Probeer
zoveel mogelijk hielstekken of voetstekken (fig.2) te knippen.
Men kan deze hielstekken van het meerjarig hout afscheuren of afknippen. (Hiervoor
is een zekere handigheid nodig)
De hiel onderaan wordt iets ingekort, zodat de wonde iets kleiner wordt.
Steklengte: 30 tot 40 cm. Bovenaan zal men de stekken afknippen boven
een oog (knop).
 |
../
Ingeval
men niet voldoende stekken heeft, dan kan men ook nog gewone stekken
of lidstekken nemen (fig.1). Deze stekken worden onder en boven een oog
afgeknipt. De lukkingskans van gewone stekken is meestal minder dan
deze van hielstekken.
Hielstekken zijn meestal dunner dan gewone stekken. De hiel wordt
een klein beetje ingekort.
|
Fig.3:
soorten winterstek: 1. Gewone stek; 2. hielstek 3. Krukstek
Van
lange stevige eenjarige twijgen kan men onderaan een hielstek nemen en
hogerop nog 1 of 2 gewone stekken. Bij winterstekken gebruikt men
normaal nooit de dunne top.
Zowel
de hielstek als de gewone stek wordt bovenaan steeds boven een knop/ oog
(bladlitteken) afgeknipt. Zijtakjes of takdoorns worden op enkele mm
ingekort, zodat de onderste ogen niet beschadigd worden.
-
Busselen
en etiketteren van de winterstekken
Na
het knippen van de houtige stekken kan men deze in kleine bussels binden van
ongeveer 20 stuks per bussel. Elke bussel zal men voorzien van 2
touwtjes en een etiket waarop genoteerd wordt de plantensoort en cv.
Inlegeren/
inkuilen van de gebusselde stekken
 |
Deze
bussels kan men buiten op een schaduwrijke plaats inkuilen (Noordenlocatie). De
inkuilplaats mag beslist niet te nat zijn. De stekken worden 1/2 tot 2/3
diep ingekuild. |
Fig.4:
noordenmuur met ingelegerde, geëtiketteerde bussel stekken.
Zie ook "Fruit
ABC - Stekkalender fruitsoorten en onderstammen"
Winterstekken
uitplanten
en latere zorgen
Vanaf
maart kan men deze winterstekken afzonderlijk uitplanten in volle grond. De
stekken vertonen meestal dan callus of wondweefsel en wortelaanleg. Het is
best dat ze nog geen wortels hebben gevormd, want deze breken toch af.
Fig.5:
1. Gleuf met spade maken. 2. Stek voldoende diep in de gleuf plaatsen 3.
Gleuf toe doen. 4. Goed aandrukken zodat de stek vastzit.
De
winterstekken komen eveneens ruim de helft in de grond. Goed aandrukken zodat ze vast
zitten in de grond.
Winterstekken uitgeplant op zwarte plasticfolie (aardbeienplastic)
wortelen beter dan bij uitplanten in volle grond.
Ruim uitplanten van winterstekken is gemakkelijk om later vlot te kunnen oculeren.
Fig.6: Rechts pas gestoken stek.
Regelmatig
hakken en onkruidvrij houden.
Vanaf
augustus (hetzelfde jaar) kan men op deze winterstekken oculeren of
schildgriffelen. Het volgende voorjaar kan men terplaatse ook enten/
griffelen.
Dit artikel werd samengesteld door G. De Kinder
- www.houtwal.be
Linkermenu onzichtbaar?
Klik hier om te
herladen!
|