Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Vermeerderen fruitsoorten  -> Overzicht veredelen -> Te griffelen planten: verwantschap en verenigbaarheid 


Artikel : Oculeren, enten, griffelen & veredelen: Verwantschap en goede verenigbaarheid 

Auteur : Guy de Kinder - www.houtwal.be  en http://twitter.com/gdekinder

Overzicht te griffelen planten in fruitteelt en groenteteelt

Planten ongeslachtelijk vermeerderen door enten: Griffelmes of oculeermes
Rosaceae of rozenfamilie: ent- en oculeermogelijkheden. 

- Pitfruit    

- Steenfruit  
Grossulariaceae of kruisbessenfamilie: entmogelijkheden.

Enten van bepaalde groentesoorten (tomaten).

Eigen ervaringen?

Vaktermen enten in het Frans en Engels

Links i.v.m. vermeerdering

1.Welke plantensoorten (fruitsoorten) kan men op elkaar enten/ oculeren?

Sommige plantensoorten kan men vlot op elkaar enten/griffelen. De eerste voorwaarde is dat de te enten planten van dezelfde familie zijn. Daarnaast moeten ze ook tot dezelfde onderfamilie behoren. (vb. pitvruchten). Soms is dezelfde onderfamilie nog niet voldoende, maar moeten ze nog nauwer verwant zijn. Dit is ondermeer het geval bij pruimen en kersen. Indien ze zonder problemen onderling op elkaar te enten zijn, dan zijn ze goed verenigbaar. 
De meeste pitvruchten zijn verenigbaar. 
Het steenfruit kan men in 2 groepen indelen. Het "klein-steenfruit of kers-achtigen" (zoete kers, zure kers en sierkers) is enkel onderling verenigbaar. De overige steenfruitsoorten zijn meestal goed met elkaar verenigbaar. 


 Te enten fruit/vruchtgewassen van de Rozenfamilie, bessenfamilie en noten

FAMILIE ONDERFAM. GESLACHT SOORT NED NAAM ONDERSTAMMEN
Rosaceae - Rozenfamilie Pitvruchten (Pomoideae) Pyrus communis gewone peer, (Europese peer) Pyrus, Cydonia, (Crataegus)
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Pyrus pyrifolia Aziatische peer, appelpeer, (Nashi) Pyrus, Cydonia, (Crataegus)
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Cydonia oblonga kwee, kweepeer, kweeappel Pyrus, Cydonia, Crataegus, Sorbus
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Chaenomeles japonica, 
speciosa,
cathayensis,
thibetica
Japanse kwee, sierkwee Cydonia, Chaenomeles
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Pseudocydonia chinensis Chinese kwee Cydonia, Chaenomeles
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Crataegus monogyna meidoorn, hagedoorn Crataegus (Pyrus)
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Sorbus aucuparia lijsterbes Sorbus 
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Mespilus germanica mispel Pyrus, Cydonia, Crataegus, Sorbus
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Malus domestica eetappel, keukenappel Malus onderstammen, (Sorbus)
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Malus (floribunda) sierappel Malus onderstammen, (Sorbus)
Rosaceae Pitvruchten (Pomoideae) Aronia - prunifolia
- melanocarpa
appelbes Sorbus
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus avium kers, kersonderstam P.avium, (P.cerasus, P.serrulata)
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus cerasus zure kers, kriek, morel P.avium, (P.serrulata)
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus serrulata sierkers P.avium
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus laurocerasus haaglaurier, paplaurier ??
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus domestica pruim, kwets P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus domestica insititia kroosjespruim, Mirabel P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus domestica cerasifera kerspruim, myrobolaan, zwarte myrobolan P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus salicina Japanse pruimen P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera, zaailingen van P.armeniaca
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus armeniaca abrikoos P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera, zaailingen van P.armeniaca
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus dulcis amandel, amandelnoot P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus persica perzik, (nectarine, briool) zaailingen van P.persica, P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera,
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus triloba sieramandelboompje P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus amygdalo-persica amandelperzik P.domestica, P.dom.insititia, P.dom.cerasifera
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Prunus spinosa sleedoorn, zwarte doorn
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Rubus idaeus framboos
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Rubus fruticosus braam
Rosaceae Steenfruit (Prunoideae) Rubus Hybriden framboos-braam hybriden/ kruisingen
Grossulariaceae - Ribesfamilie Ribes odoratum (aureum) geurende sierbes, gele alpenbes
Grossulariaceae Ribes rubrum (red) rode bes, rode trosbes R.odoratum, R.'Jostaberry'
Grossulariaceae Ribes  rubrum (white) witte trosbes R.odoratum, R.'Jostaberry'
Grossulariaceae Ribes nigrum zwarte bes, (cassis) R.odoratum, R.'Jostaberry'
Grossulariaceae Ribes uva-crispa kruisbes, stekelbes R.odoratum, R.'Jostaberry'
Grossulariaceae Ribes x culverwellii 
x nidigrolaria
BAUER
 ('Jostaberry')
Jostabes (= zwarte bes x kruisbes)
Jostabes (= zwarte besx kruisbes x worcesterbes)
Grossulariaceae Ribes sanguineum sierbes, bloedrode sierbes R.odoratum, R.'Jostaberry'
Corylaceae - Hazelaarfamilie (Betulaceae) Corylus avellana gewone hazelaar, bosnoot Zaailingen van C.colurna, (C.avellana)
Corylaceae (Betulaceae) Corylus avellana 'Contorta' krulhazelaar Zaailingen van C.colurna
Corylaceae (Betulaceae) Corylus colurna boomhazelaar, kurkhazelaar, (Turkse hazelaar)
Juglandaceae - Walnootfamilie Juglans regia walnoot, okkernoot Zaailingen van J.regia, J.nigra
Moraceae - Moerbeifamilie Morus nigra zwarte moerbei, moerbezie M.alba, (M.nigra)

Speciale entcombinaties van diverse steenfruitsoorten

  • De kersachtige Prunus-soorten (P.avium, P.cerasus en P.serrulata) kan men onderling op elkaar enten.
    De overige Prunus-soorten kan men ook onderling op elkaar enten. Prunus-soorten met grote steen zijn Prunus armeniaca, domestica, Prunus dulcis en Prunus persica
    De lukking is soms minder goed en wordt daarom soms afgeraden. (Zie stippellijn bij figuur)

Planten vermeerderen: Entmogelijkheden bij steenfruit. (Prunus soorten)

Enten van diverse pitfruitsoorten: peren op appels enten?

  • Pyrus en Malus kan men normaal niet enten op elkaar.  
    Zeer uitzonderlijk kan dit toch, mits dit op een speciale manier wordt gedaan.  
    Men neemt de Malus (appel) onderstam 'M26'. Hierop ent of oculeert men het oude appelras 'Winterbanana'. 
    Op deze 'Winterbanana' kan je bepaalde Pyrus (peer) rassen enten.  
    Eventueel kan er bovenop nog een Aziatische peer geŽnt worden.
    Aronia kan met wisselend succes op Sorbus geŽnt worden. De beste onderstam voor Pyrus communis (gewone peer) is Cydonia. Het enten van Pyrus communis op Malus en op Crataegus geeft een wisselend resultaat.

Onderlinge entcombinaties bij pitfruit: appel, peer, kwee, mispel, lijsterbes, appelbes

Bijzondere entingen: duofruitsoort en triofruitsoort.
(Familieboom, multiculturele boom)

Driemaal geŽnte boom (triofruitsoort) Tweemaal geŽnte boom (Duofruitsoort)
Triofruitboom. Aziatische peer en gewone peer geŽnt op Winterbanana-appel. Duofruitboom. Appel geŽnt op een perenras welke goed verenigbaar is met kwee.
1. Appel - Malus-onderstam 'M26'
2. Appel - Malus domestica 'Winterbanana'
3. Gewone peer - Pyrus communis 'Beurrť Hardy' ofwel 'Old Home'
4. Aziatische peer, Appelpeer - Pyrus pyrifolia 'Hosui'
1. Kwee, peeronderstam - Cydonia oblonga 'Kwee A' 
2. Gewone peer - Pyrus communis 'Beurrť Hardy' (of 'Herlose', 'Saint Remy', ...)
3. Appel - Malus domestica 'Winter Banana' (of 'Goldrush')
Nota: sommige perenrassen vergroeien niet goed rechtstreeks op kwee geŽnt. Er is dan een extra tussenstam van bijvoorbeeld 'Beurrť Hardy', 'Le Curť' of 'Doyennť du Comice' nodig.

 

2.  Veredelingsmogelijkheden bij de Grossulariaceae (Ribesfamilie)

Kruisbessen worden soms geŽnt op een onderstam, welke gemakkelijk te stekken is. 
Men bekomt dan een kruisbes op stam. 
Als onderstam wordt soms de Ribes 'Josta' en de Ribes odoratum gebruikt. 
Andere Ribes-soorten kunnen ook gebruikt worden. 
Kruisbessen: struik en bessen


3.Enten van bepaalde groentesoorten zoals tomaten:

Tomaten worden geŽnt op een ander tomatenras, dat resistent is tegen bepaalde wortelschimmels zoals kurkwortel. Hierdoor kan men vele jaren na elkaar tomaten kweken in dezelfde serre. Een prettige bijkomstigheid is dat de productie meestal hoger is.
Geschikte tomatenonderstammen zijn o.a. 'Beaufort' en 'Resistar'.

Men kan tomaten (Lycopersicon esculentum) ook enten op aardappelscheuten (Solanum tuberosum). 
Beide zijn van dezelfde familie (Solanaceae/ Nachtschade-achtigen). Bepaalde aardappelrassen zijn resistent aan de bodemschimmel kurkwortel. 

Men zou tomaten (Lycopersicon e.) ook kunnen enten op aubergine (Solanum melongena)

Meer info over oude tomatenrassen 

4.Eigen ervaringen bij het enten?

Indien je zelf ervaringen hebt met bepaalde plantensoorten te enten, mail ze even door. 
In ťťn van de volgende nieuwsbrieven kunnen ze eventueel gepubliceerd worden. 
Meer info over het gebruik van onderstammen. Zie artikel: onderstammen.

5.Vaktermen i.v.m. planten enten in verschillende talen.

Voor de verklaring van de gebruikte vaktermen: zie rubriek vakjargon/ lexicon!

 

Frans Engels Duits

Afenten, omenten

regreffer, surgreffage grafting on umveredeln, umpfropfen

Copuleermes, entmes

couteau-greffoir grafting knife Veredlungsmesser

Enten, griffelen

greffer, greffer to graft, grafting veredeln

Enthout, griffelhout

greffe scionwood Edelreis, Pfropfreis

Entwas

le mastic ŗ greffer grafting wax Baumwachs

Onderstam, onderlaag

porte-greffe rootstock Unterlage

 

     

 

 

Indeling in het plantenrijk van de fruitgewassen

Nieuw! Tuinplantenboek: "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen"

Plantennamen en plantennomenclatuur
 

Succes als je het eens wilt proberen!

Laatste aanpassingen 22/11/13

 

 

 
Copyright 1998, Guy De Kinder, ,all rights reserved. www.houtwal.be