Houtwal.be --> Fruit ABC-encyclopedie --> Vermeerderen fruitsoorten  -> Overzicht veredelen -> Enthout verzamelen


Fruit in de tuin: Vegetatief planten vermeerderen door enten of griffelen.

Verzamel in de maanden december en januari goed enthout/ griffelhout met gesloten bladknoppen! Enthout busselen en koel bewaren.

 Auteur : Guy de Kinder - www.houtwal.be

Linkerframe niet zichtbaar? Klik hier om te herladen.

Planten van zoete kersen (Prunus avium)

Als u zelf wil enten en zo de diversiteit aan fruit vergroten, dan moet u deze maand enthout snijden en dat bewaren tot er gent kan worden. Om de entingen kans op slagen te geven, moet dit geknipt worden op een ogenblik dat de knoppen nog volledig gesloten zijn. Als de sapstroom al op gang is, dan zal het enthout uitdrogen tijdens de bewaring. De maand januari is zeer geschikt voor het verzamelen van enthout/ griffelhout. Met dit griffelhout kan u de volgende maanden onderstammen enten. Verzamel stevige, gezonde eenjarige twijgen. Voorzie de bussels van een etiket en bewaar ze op een koele plaats tot je kan enten. Door enthout in rust te gebruiken bij een groeiende onderstam is er een betere kans op vergroeien.

  • December en januari zijn de beste maanden om enthout te knippen:

December - januari (soms februari), bij vorstvrij weer. Het enthout bij voorkeur na een vorstperiode knippen, dan zijn de bomen zeker in rust. Bomen in winterrust herken je, doordat alle bladeren afgevallen zijn en de knoppen nog niet uitlopen.

Voor het verzamelen van geschikt enthout moet men soms afwijken van de aanbevolen snoeiperiode. Te laat verzameld enthout is niet meer in rust en geeft minder lukkingskansen. Zie ook "Fruit ABC - Snoeikalender"

Vooral voor steenfruitsoorten (kersen, pruimen, ...) is het erg belangrijk van begin januari reeds enthout te knippen en koel te bewaren.

Te vroeg verzamelde enttwijgen is nog niet in winterrust (te kruidachtig) en is soms uitgedroogd tegen de periode dat je wil enten (maart).

Sommigen geven de voorkeur om het enthout pas in februari te verzamelen zodat het niet kan uitdrogen.
Enthout van walnoten/okkernoten wordt dikwijls vers van de bomen geknipt op het ogenblik van enten.

  • Welke planten (fruit)soorten enten:

Duidt tijdens het vorige groeiseizoen de beste en gezondste bomen aan.

Indien u van meerdere fruitsoorten ent wil verzamelen, dan doet u dit best in een bepaalde volgorde. Verzamel vanaf januari eerst griffelhout van steenfruit (Prunus-soorten zoals perzik, pruim, kers en abrikoos) en daarna van het pitfruit (appel/Malus, peer/Pyrus, kwee/Cydonia, mispel/Mespilus). De ogen/ knoppen van pitfruit blijven langer in rust dan bij steenfruit. Steenfruit bloeit steeds voor het pitfruit. Steenfruitsoorten zijn o.a. pruimen, perzik, nectarine, abrikoos en kersen. Vooral voor zoete kers is het belangrijk het enthout tijdig te knippen en koel te bewaren.

Ook van kiwi's kan u enthout knippen als u van zaailingkiwi's hebt die u wil enten.
Voor te enten sierbomen en hazelaars (Corylus) raadt men aan het griffelhout reeds in de maand december te knippen en in plastic verpakt in een koelcel/ frigo te bewaren.

  • Kenmerken van goed griffelhout:

Men gebruikt steeds eenjarig, recht, goed uitgerijpt en bij voorkeur virusvrije twijgen. Eenjarige twijgen hebben liefst een middelmatige ontwikkeling. De zwakste en allersterkste twijgen gebruikt men bij voorkeur niet. Geschikt griffelhout is 0,6 tot 1,5 cm dik.
De twijgen moeten aan al de eigenschappen van de cultivar voldoen (= rasecht zijn). Tijdens de zomer en herfst kan men de gezondste bomen met de mooiste en talrijkste bloemen/ vruchten reeds aanduiden.
De beste kwalitatieve twijgen knipt men van jonge (n- of tweejarige) bomen/ struiken, die nog in de jeugdfase zijn. Knip vooral eerst de twijgen op de bovenkant van de takken. Deze groeien het hardste en zijn meestal ongeschikt als vruchthout. 
Ook concurrenten van verlengenissen zijn geschikt als enthout.
Verzamel geen twijgen met gemengde knoppen (pitfruit) of met bloemknoppen (steenfruit). Bij enting valt de groei meestal tegen.

Verzamel geen enthout uit snoeihout, want je bent meestal niet zeker welk ras het is. (Tenzij u maar 1 fruitboom gesnoeid hebt...) 

Verzamelen van enthout bij een appelboom. Verzamel geen takjes met vertakkingen, want dit is meerjarig en heeft een te zwakke groeikracht. Bladknoppen kan je herkennen doordat deze scherp en tamelijk klein zijn. --> meest aanbevolen
Bloemknoppen zijn dik en rond --> af te raden als enthout
Gemengde knoppen bevatten bloemen n bladeren en zijn groter en ronder dan bladknoppen.

Eenjarige twijgen zijn meestal onvertakt en de knoppen staan zeer dicht bij het hout. De houtkleur is meestal veel lichter dan dit van meerjarig hout. Aan de overgang van eenjarig naar tweejarig hout kan je meestal een groeiring opmerken. Heb je takjes met vertakkingen verzameld, dan heb je meestal tweejarig of driejarig hout afgeknipt. Meerjarig griffelhout geeft meer mislukking en een zwakkere groeikracht. 

 

De wildopslag onderaan de stam wordt niet gebruikt om te enten. Indien u bij het verwijderen van die wildopslag nog wortels hebt, dan hebt u onderstammen geoogst waar u opnieuw kan op enten.

Verzamelen van enthout bij een appelboom. Verzamel geen takjes met vertakkingen, want dit is meerjarig en heeft een te zwakke groeikracht.
De onderste twee twijgen (links en rechts van de stam) is wildopslag van de onderstam.
Bij oude bomen kan het nuttig zijn pas enthout te nemen n jaar nadat men de bomen heeft geprikkeld met een stevige snoeibeurt.

 

  • Busselen en etiketteren van het enthout:

Laat zoveel mogelijk het enthout op een normale lengte en kort het niet in, om uitdroging te voorkomen.

Men bindt het griffelhout in kleine bussels, voorzien van een etiket met de naam van de fruitsoort en de cv/ rasnaam. In n bussel kunnen ongeveer 20-30 twijgen zitten.
Onderaan moeten de twijgen mooi gelijk zitten.
Het binden kan best gebeuren met 2 touwtjes welke heel strak worden aangespannen, zodat de bussel niet uit elkaar valt. Het etiket kan je best net onder de bovenste koord aan n of enkele twijgen vastmaken. 
Sommige boomkwekers doppen de ondereinden van de twijgen even in warme entwas tegen het uitdrogen.

  • Enthout goed bewaren zodat het later bruikbaar is:

Het met veel zorg geknipt enthout moet gepast bewaard worden. Met zorg bewaard enthout kan gedurende verschillende maanden gebruikt worden om te enten. 
Goed bewaard enthout is te herkennen doordat het niet uitgelopen of uitgedroogd is.
Door onze zachtere winters geeft een bewaring buiten, afgedekt tegen een noordenmuur, dikwijls geen goed resultaat. Een bewaring in een frigo/koelkast in gesloten flessen kan een beter resultaat geven.
Grote hoeveelheden enthout kunnen ook buiten in een afgedekte kuil bewaard worden. Let wel op dat de (woel)muizen wegblijven....

Bewaarplaatsen voor enthout:

Bewaarplaats Tips Geschatte bewaarduur
Koelcel/ frigo  In plastiekzakken verpakken. Bewaartemperatuur 0,5 tot -2C. Geen fruit of groenten in de buurt!!
Ook in afgesloten plastiek flessen of in een glazen bokaal met een bodempje water te bewaren in een koelkast.
 april (juni-juli)
Ingraven aan een noordenmuur  Bussels wikkelen in bruin papier en 30-40 cm diep inlegeren. februari -maart (april)
Boven het wateroppervlak van een afgesloten regenput In plastic wikkelen. Regelmatig vochtig sproeien. februari
Aan de boom Soms bruikbaar voor zeer laat bloeiende plantensoorten of bij langdurige vorst. februari
  • Nuttige tips:

- Je kan ook van jonge aangekochte bomen enthout knippen. Deze fruitbomen worden bij de boomtelers meestal in grote koelcellen bewaard. 
Let op! Niet alle fruitrassen of cv's mogen vrij vermeerderd worden! Bij twijfel eerst even navragen.

- Bomen behandeld met V.B.C. of vruchtboomcarbolineum (gewasbeschermingsmiddel voor de winterperiode) zijn meestal niet meer geschikt om enthout van te nemen. (Momenteel is het gebruik van VBC in Belgi op fruitgewassen niet meer toegestaan/ erkend).

- Het te gebruiken enthout slechts met kleine hoeveelheden uit de bewaarplaats halen, anders droogt dit enthout te snel uit.

- Het enthout bewaren in een koelkast waar fruit /groente ingezeten heeft is niet goed! Er is dan ethyleen (een rijpingsgas) aanwezig en de knoppen zullen dan NIET uitlopen!

- Bewaren van enthout aan een noordenmuur:

Bussel enthout met etiket ingegraven aan noordenmuur. (= koele bewaarplaats)
Het middenste deel van de bussel mag omwikkeld worden met bruin papier tegen het uitdrogen van de ogen.
Voorzie elke bussel van een duidelijk etiket.

Let op voor schade van (woel)muizen. Na een vorstperiode de grond rond de bussels opnieuw aantrappen, om het uitdrogen te voorkomen.

Enthout bewaren: bussel met enthout/ griffelhout koel bewaren aan noordenmuur

.

De onderstam moet in groei voorop t.o.v. de ent:

- De onderstam moet bij het enten in groei voorop zijn.
Daarom is het noodzakelijk van tijdig enthout "in rust" te verzamelen.
1. Onderstam in groei en ent in rust. (= ideaal voor lukking)
2. Slapende onderstam en uitgelopen enthout. (= grote kans op mislukking)

Onderstammen kunnen in december ingepot/opgepot worden en langzaam in een kas/serre in groei getrokken worden. In het vroege voorjaar kunnen ze dan binnen gent worden. Deze werkwijze is zeer geschikt voor kiwi's en walnoten/okkernoten.

Enting van een goed groeiende onderstam (1) en van een slapende onderstam (2)

plaatje index


De Kinder G.  Laatste aanpassing: 05/01/16

 

Bronnen - Literatuur - foto's :

ABC van het planten latijn.
Betekenis van botanische/ Latijnse plantennamen.  

Enttwijgen knippen en koel bewaren!

Test uw plantenkennis

Index veredelen- enten - oculeren op onderstammen