Sommige fruitsoorten of onderstammen worden ook gezaaid en gestratificeerd (= geslachtelijk vermeerdering). Gezaaide walnoten, appels, peren en kiwi's geven pas laat vruchten. Het zaaien vraagt wel wat zorg en moet meestal op een warme plaats gebeuren.
Waarom zaaien?
In de winter, rond de feestdagen vind je gemakkelijk exotische fruitsoorten
in de winkels. De meeste exotische fruitsoorten kan je zelf ook zaaien en zelf
laten opgroeien. Enkele soorten kunnen na enkele jaren ook bloemen en vruchten
geven. O.a. de Actinidia-soorten (kiwi's) kan je later in de tuin uitplanten en
zijn goed winterhard aan ons klimaat.
Op beschutte plaatsen en mits een goede vorstbescherming kunnen de pawpaw, de
kaki en de persimoen ook buiten overwinteren.
De meeste andere exotische fruitsoorten kan je als kuipplant 's zomers buiten
zetten en 's winters binnen overwinteren.
Gezaaide citrussoorten geven meestal geen bloemen of vruchten, tenzij ze geënt
worden.
Actinidia arguta 'Issai' -
Kiwibes, (Mini-Kiwi, Siberische-straalstempel, Winterharde kiwi) (*)
Actinidia chinensis 'Hort16A' ZESPRI - Gele kiwi, (ZESPRI = merk van gele
kiwi's) (*)
Actinidia deliciosa - Kiwi, groene kiwi, Chinese kruisbes,
(Zelfbestuivend- of eenhuizig ras 'Jenny', 'Weiki' ) (*)
Actinidia kolomikta - Kolomikta straalstempel, ((kattenkiwi)) (*)
Asimina triloba - Pawpaw, Paw Paw, Papaw, Poor Man's Banana, Hoosier
Banana, Amerikaanse Pawpaw, (*)
Hovenia dulcis - Japanse rozijnenboom (Winterhard tot - 15°C)
Lycium barbarum - Goji bessen, boksdoorn (Gestekelde haagplant met
eetbare bessen) (*) (Winterhard tot -3,8° of soms -10°C.)
Physalis grisea (syn. P. pubescens var grisea) - lampiontomaat,
((doptomaat)) (*) (Winterhard tot -0,5°C)
Physalis peruviana L. [syn. P. edulis Sims]- ananaskers, goudbes (*)
(Winterhard tot -0,5°C)
Poncirus trifoliata (syn. Citrus tr.) - Citroen: Driebladige-, Wilde
citroen (*) (Winterhard tot -20°C.)
Prunus maritima - strandpruim (Winterhard tot -20°C.)
Prunus pumila var. depressa (syn. P. depressa)- Zandpruim, Zandkers
(Winterhard tot -14°C.)
Prunus tomentosa - Viltkers, Korea-kers (Winterhard tot -46°C.)
Prunus virginiana 'Shubert' - (druivenkers) (Winterhard tot -12°C.)
Shepherdia argentea (syn. Elaeagnus a.) - Buffelbes: grijze-, (Buffeloberry)
(*)
.
Deze zijn niet volledig winterhard en kunnen best bij ca 1 tot 5 (10)°C. overwinteren (Afhankelijk van de plantensoort). Mits een goede vorstbescherming is overwinteren in volle grond soms ook mogelijk.
Cudrania tricuspidata (syn. Maclura t.)- Che, Chinese moerbei
(Winterhard tot -6°C)
Diospyros kaki - kaki, (persimmon) (*) (winterhard tot - 4°C, mits beschut tegen
de wind)
Diospyros virginiana - Persimoen, dadelpruim (Winterhard tot -8°C)
Eriobotrya japonica (Eriobotria) - Japanse mispel, loquat, wolmispel
(Winterhard tot -6° en soms -12°C)
Olea europaea - olijf, olijfboom ((*)) (Winterhard tot - 0,5 of -1°C.)
Passiflora edulis - Paarse-passievrucht ((*)) (Winterhard tot -4°C. )
Passiflora edulis var. flavicarpa - Gele-passievrucht ((*)) (Winterhard tot
-3°C)
Schisandra chinensis - Schisandra (Winterhard tot -1 of -4°C.)
Solanum betaceum (syn. Cyphomandra betacea, Cyphomandra solanum) -
boomtomaat, tamarillo
(Winterhard tot -1°C)
Bij voorkeur overwinteren tussen de +4,5° en de +7 (10)°C
Annona cherimola- cherimoya (Winterhard tot 0°C)
Artocarpus heterophyllus - Jakfruit, broodboom (Winterhard tot 0° C)
Averrhoa carambola - sterfruit, (Winterhard tot +4°C.)
Blighia sapida - akee, aki (Winterhard tot +4,5°C.)
Bouea macrophylla - Gandaria (Winterhard tot +4,5°C.)
Carica papaya - Papaja (Winterhard tot +4,5°C.)
Carissa macrocarpa - Natalpruim (Winterhard tot +4,5°C.)
Casimiroa edulis - Witte zapote (Winterhard tot -3°C)
Citrus: Sommige Citrus-soorten zijn winterhard tot -6°C, maar meestal beter
tussen 4,5° en 10°C overwinteren.
Citrus aurantifolia - Limoen
Citrus aurantium - sinaasappel, bittere-, Sevilla-, Pomerans
Citrus reticula - mandarijn, tangarine, clemantine
Citrus sp. - Ugly
Durio zibethinus - doerian, durian, stinkvrucht (Winterhard tot +4,5°C.)
Feijoa sellowiana - feijoa fruit (Winterhard tot +1,5°C.)
Litchi chinensis - litchi (Winterhard tot +4,5°C.)
Mangifera indica - mango (Winterhard tot +4,5°C.)
Persea americana - Avocado (Winterhard tot +1,5°C)
Pistacia vera - pistache noot (Winterhard tot -1 of +4°C.)
Punica granatum - granaatappel (Winterhard tot +2°C.)
Simmondsia chinensis - jojoba (Winterhard tot +4,5°C.)
Ugni molinae (syn. Myrtus ugni)- (Chilean Guava) (Winterhard tot -3,5°C)
Ziziphus jujuba - Chinese Dadel (Winterhard tot -4°C of +4,5°C)
.
De meeste gezaaide exotische fruitsoorten hebben bij het zaaien een temperatuur van 18 tot 22°C. nodig. Na de opkomst mag de temperatuur meestal dalen tot 15 (10)°C.
Verschillende sterkgroeiende fruitboomonderstammen voor hoogstam en halfstam worden
vermeerderd door zaaien.
In volle grond (buiten) kan men vanaf maart-april uitzaaien: bij gewone walnoot/ okkernoot (Juglans regia), boomhazelaar (Corylus
colurna), appelonderstam (hoogstam),
perenonderstam (hoogstam), meidoorn (Crataegus monogyna), kiwi-onderstammen
(Actinidia deliciosa), perzikonderstammen (Prunus persica) en voor
rozenonderstammen (Rosa).
De fruitzaden/boomzaden worden meestal gelaagstapeld of gestratificeerd, zodat de aanwezige
remstoffen worden afgebroken door koude.
In een kleine diepvries
(koelkast) zijn zaden ook korte tijd te bewaren om deze koudebehandeling te
geven.
De meeste fruitzaden die in vruchten of bessen zitten mogen niet uitdrogen en
worden na het verzamelen direct gelaagstapeld.
Het laagstapelen of stratificeren
kan in rivierzand (rijnzand) ofwel in een mengsel van turf en zand gebeuren.
Kleine
hoeveelheden kunnen in stenen potten bewaard worden. Gedurende een aantal weken
of maanden worden de bloempotten met gelaagstapelde zaden buiten ingekuild. Door
vocht en koude worden de zaden voorbereid op het kiemen.
Plantensoorten waarvan de zaden een koudebehandeling nodig hebben: kiwi, pawpaw,
kaki, persimoen, lotus, mispel, noten, steenfruit, meidoorn, appel en peer.
Plantensoorten die GEEN koudebehanding nodig hebben: Citrus-soorten en
peulvruchten.
Gezaaide fruitsoorten geven meestal pas vruchten na 4-10 jaar, terwijl geënte
fruitsoorten meestal na 2 jaar reeds vruchten geven. Veel geduld is dus nodig
bij gezaaide fruitplanten.
Zie artikels "Zaaien
van kiwi's" en
"perzikbomen eenvoudig vermeerderen door zaaien".
.
Auteur: Guy De Kinder - www.houtwal.be Vragen over plantenvermeerdering? FruitABC - fruitblog
Bronnen:
Weblinks plantenvermeerdering
Zie Groente & Fruit Encyclopedie!
Laatste aanpassing:
13/12/2009
|
|