Houtwal.be -->  -- Fruit ABC -- Tuin- en plantenlinks -- Index tuintaal, tuinbouwtaal  -->   Tuintaal: Bo...

Tuintaal (tuinjargon):

"Bo"

Verklaring van een aantal moeilijke/ speciale vakbegrippen i.v.m. tuinieren en tuinbouw. O.a. bodem, bodembacterien, bodembedekker, bodembestanddelen, bodembewerking, bodemgidsplanten, bodemherbicide, bodeminsecten, bodemkaart, bodemkartering, bodemkunde, pedologie, bodemkundige dienst, bodemleven, bodemleven, bodemlucht, bodemmateriaal, bodemmijten, bodemmijten, bodemmoeheid, bodemnematoden, bodemaaltje, bodemonderzoek, bodemontsmetting, bodemprofiel, bodemsamenstelling, bodemsanering, bodemschimmels, bodemstructuur, bodemtype, bodemverbetering, bodemverdichting, bodemverontreiniging, bodemvervuiling, bodemverwarming, bodemverzouting, bodemverzuring, bodemvruchtbaarheid, bodemwarmte, bodemwater, bodemwijzer, boerentuin, bol, broedbol, bolknol, bolajuin, bolbodem, bolgewas, bolhuid, bolmaat, bolrok, bolschijf, bolster, bolvorm, bolvormig, bonsai, bont, bontbladig, boog, boognervig, boom, boomband, boombescherming, boomchirug, boomgaard, boomgrens, boomgroep, boomhaag, boomkast, boomkorf, boomkruin, boomkwekerij, boomkwekerijgewas, boompaal, boompap, boomschaar, boomschijf, boomspiegel, boomstam, boomteelt, boomtype, boomvorm, boorder, boordplanten, bordeausche pap, border, borstel, bos, bebossing, bosklimaat, boslijn, bosmaaier, bosperceel, bosplantsoen, bosplanten, bosrand, bosrandplantsoen, bosschade, bossen, bossige groei, bossterfte, bostuin, bosweide, botanica, botanical nomenclatuurcode, botanicals, botanicus, botanische naam, botanische plantensoorten, botanische rozen, parkrozen, botanische tekens, botrytis cinerea, bottel, botulisme, bouché-thomas, bouwafval, bouwlaag, bouwvoor, bovengreep, bovengreep, bovengronds, bovenlaag, bovenlaagverversing, bovenlip, bovenoog, bovenstandig

TERM	SYN	VERKLARING1
Bodem	Grond	De grond waarin de planten worden gekweekt.
Bodembacteriën	Bodemmicroben	Men onderscheidt nuttige en ziekteverwekkende soorten. De ziekteverwekkende soorten tasten de gewassen aan vanuit de bodem (wortel- en stamrot)
Bodembedekkers		Planten, die gebruikt worden om de grond te bedekken, vaak tussen grote planten zoals bomen en struiken.
Bodembestanddelen		De mineralogische samenstelling van een bodem hangt af van de aard van het moedermateriaal en van de verweringsgraad van dit laatste.
Bodembewerking		De grond klaarmaken voor een beplanting. Zie ook fruitbomen rooien en plantklaar maken
Bodemgidsplanten		Bodemgidsplanten zijn planten die door hun voorkomen op een bepaalde plaats de eigenschappen van de bodem (zuurtegraad enz.) aangeven.
Bodemherbicide		Systemisch kruidenbestrijdingsmiddel dat door de wortels wordt opgenomen.
Bodeminsecten		Larven van insecten zoals emelten (grijze maden), aardrupsen, ritnaalden (koperwormen), koolvliegen e.d. Zij tasten de planten aan van uit de bodem. De larve van de taxuskever kan veel schade aanbrengen.
Bodemkaart		Kaart van de samenstelling van de bodem in een bepaald gebied.
Bodemkartering		Het in kaart brengen van de bodem.
Bodemkunde	Pedologie, grondsoortenstudie	De studie van de grondsoorten, pedologie
Bodemkundige Dienst van Belgie		Een dienst waar de grond wordt ontleed en een aangepast bemestingsadvies wordt gegeven. Het adres is: W. de Croylaan 48 te B-3001 Heverlee.
Bodemleven		Alle dieren die in de grond leven, zoals wormen, larven, bacteriën en aaltjes.
Bodemlucht		Lucht in de grond. Indien er onvoldoende lucht in de grond is, kunnen de planten ziek worden. Het zaaien van groenbemesters zorgt voor extra organisch materiaal en lucht in de grond.
Bodemmateriaal		Materiaal waaruit de bodem is opgebouwd.
Bodemmijten	Bodemspinnen	Mijtensoorten die leven van dode organische stof, van schimmels en strooisel, zeldzamer van levende groene planten.
Bodemmoeheid		Een geheel van omstandigheden waarbij de teelt van gewassen oneconomisch wordt.  Door meerdere jaren dezelfde plantensoort op dezelfde grond te kweken.
Bodemnematoden	bodemaaltjes	Men bedoelt hiermee cyste-, wortelknobbel-, wortellesie-, en vrijlevende wortelnematoden die de wortels van diverse planten aantasten.
Bodemonderzoek		Via bodemonderzoek kan een beoordeling gemaakt worden van de bodemkwaliteit.
Bodemontsmetting		Of grondontsmetting. Een techniek om m.b.v. chemische verbindingen of door stomen schadelijk bevonden organismen in de bodem te bestrijden.
Bodemprofiel		De verticale doorsnede van de grond. Te beoordelen met door een profielput te maken.
Bodemsamenstelling		Materiaal waaruit een bodem is gevormd en hun onderlinge verhouding (fracties of procenten). Eventueel tevens hun korrelgrootteverdeling.
Bodemsanering		Het reinigen van een verontreinigde bodem noemt men bodemsanering.
Bodemschimmels		Men onderscheidt nuttige en ziekteverwekkende soorten.
Bodemstructuur		Wijze waarop een bodem is opgebouwd. (Bijvoorbeeld mate van gelaagdheid.)
Bodemtype		De basiseenheid van de bodemclassificatie geeft men aan met bodemtype. Een bodemtype bevat die grondsoorten die ongeveer dezelfde opbouw en landbouwkundige waarde hebben.
Bodemverbetering		De grond meer voedsel of een betere structuur geven, zodat de planten beter groeien.
Bodemverdichting		Dichtslaan van de grond. Is zeer nadelig voor de bodem en de daarin  en daarop levende planten- en dierenwereld.
Bodemverontreiniging		Bodemverontreiniging kan zich aan het oppervlak van de bodem voordoen, maar ook in diepere bodemlagen komt het voor.
Bodemvervuiling		Ze wordt veroorzaakt door verschillende factoren, met name door de luchtvervuiling, de watervervuiling en ook door oude milieuverontreinigingen en afvalbergen.
Bodemverwarming		Het verwarmen van de bodem met verwarmingsbuizen of elektrische kabels.
Bodemverzouting		Meststoffen met ballaststoffen als chloriden en sulfaten en gietwater met een hoog zoutgehalte, brengen veel zouten in de bodem.
Bodemverzuring		Onder bodemverzuring wordt een continu proces verstaan, waarbij de hoeveelheid waterstofionen (H+-ionen) in de bodem toeneemt. Hierdoor daalt de pH-waarde in de bodem.
Bodemvruchtbaarheid		De bodemvruchtbaarheid is een indicatie voor de geschiktheid voor de groei van planten, waaronder houtige gewassen.
Bodemwarmte		Van onderaf toegevoerde warmte; gewoonlijk d.m.v. verwarmingspijpen, een laag broeimest of elektrische verwarmingskabels.
Bodemwater		Water in de grond boven de grondwaterspiegel. Water tussen de deeltjes van de bodem.
Bodemwijzer	Bodemindicator, indicatorplanten	Bodemwijzers zijn planten die de bodemgesteldheid aangeven.
Boerentuin		Een regelmatige ingedeelde tuin met in rechte lijnen geordende perken, die door hoofd- en zijpaden worden ontsloten
Bol (zijbolletjes)		Heel kleine bolletjes die zich onder de grond aan sommige bollen ontwikkelen.
Bol, (broedbolletje)		Kleine, ondergrondse bol, die zich naast de hoofdbol ontwikkeld.
Bol, bollen		Een meestal ondergronds orgaan waarin reservevoedsel is opgeslagen en dat bestaat uit een afgeplatte stengel (de bolschijf) waarop bladachtige delen staan ingeplant.
Bol-knol		Ondergrondse stam, die ogenschijnlijk op een bol lijkt, maar die meer dan één loot draagt.
bolajuin		Ajuin die wordt geoogst terwijl de bladeren (pijpen) nog mooi groen zijn. Verkocht in busseltjes van 3 stuks.
Bolbodem		De harde schijf aan de basis van een knol, die de schubben bijeenhoudt en waaruit de wortels groeien.
Bolgewas		Een plant met een bol. Bijvoorbeeld Tulipa (tulp) en Allium (ajuin, look) Zie plantenlijst bloembollen
Bolhuid		Het vliezige, leerachtige of vezelige omhulsel van sommige bollen, bijv. Tulipa.
Bolmaat		De omvang van de bol gemeten in centimeters. Deze maat verschilt per groep. Tulpen geven van nature grotere bollen dan bijv. sneeuwklokjes - Galanthus nivalis
Bolrok	rok van een bol	Een stevig blad van een bol.
bolschijf		de stengel met zeer korte leden in een bol, waarop de bladeren (rokken en schubben) staan ingeplant
Bolster		Het omhulsel van het zaad. Het is een verharde of verdikte wand, waardoor het zaad beschermd wordt. O.a. tamme kastanje - Castanea sativa en walnoten - Juglans regia. De buitenste groene bast of schil rond walnoten wordt bolster genoemd. Bij Castanea is deze bolster groen en stekelig.
Bolvorm	kogelvormig	Worden vooral gebruikt als straatbeplanting. Bolvormige kruin. (o.a. bolacacia- Robinia)
Bolvormig		Min of meer rond
Bomen		Een groep van houtig gewassen waarbij de takken ontspruiten aan een hoge stam. De meeste bomen kunnen gesnoeid worden als het blad er af is. Steenfruit (Prunus-soorten), okkernoten of walnoten (Juglans) worden gesnoeid als ze nog in het blad staan. Zie notensoorten
Bonsai		Een in Japan toegepaste methode om dwergbomen te kweken.
Bont		Aanduiding voor bladeren of bloemen die getekend of gevlekt zijn of op andere wijze een patroon vertonen van een contrasterende kleur.
Bontbladig		Beschrijving voor blad dat een bepaalde tekening vertoont door kleuring met wit, crème, roze, rood of paars. Bonte bladeren ontstaan door genetische defecten. Bijvoorbeeld doordat in de bladeren het weefsel dat bladgroenkorrels bevat niet helemaal tot de rand doorloopt, of soms door de concentratie van pigmenten in bepaalde bladdelen
Boog		Een gewoonlijk vrijstaande constructie die bedoeld is om te laten begroeien met klimplanten. De term is min of meer uitwisselbaar met de term pergola.
Boognervig		De voornaamste nerven ontspringen in het onderste deel van het blad, lopen evenwijdig met de bladrand, en reiken tot over de helft van de bladlengte.
Boom		Een grote plant met een houtige stengel, met een onvertakt stamstuk of hoofdstam onder de vertakte kruin. Meer info over fruitbomen: zie Fruit ABC
Boomband		Een band van rubber om een boomstam aan een paal vast te maken, zodat de boom goed hergroeit, niet omwaait of scheef groeit. Zorg dat de boomband niet kan insnoeren.
Boombescherming		Aanbrengen van middelen ter bescherming van bomen tegen vraat van in het wild voorkomende dieren of vee.
Boomchirurg		Een bomendeskundige die zieke of in slechte staat verkerende bomen probeert te redden.
Boomchirurgie		Heelkunst toegepast op bomen. Iemand die bomen tracht te genezen.
Boomgaard, (bongerd )		Met fruitbomen beplantte oppervlakte. Grote groep fruitbomen. (Meestal hoogstam)
Boomgrens		Denkbeeldige lijn, waar de boomgroei ophoudt, zowel ten aanzien van de breedtegraad als van de berghoogte.
Boomgroep		Een partij bij elkaar staande bomen. Meer info: zie Fruit ABC
Boomhaag		Dit is een haag bestaande uit hogere en in rijen geformeerde bomen, meestal eiken, elzen, essen of linden.
Boomkast	Nestkast	Nestkast voor vogels die aan een boom is opgehangen.
Boomkorf		Rond een jonge boom aangebrachte ondersteuning om hem bij de groei te begeleiden of geplaatst als afweermethode om vraatschade door vee te voorkomen.
Boomkruin		De kruin, het bovenste vertakte deel van een boom.
Boomkwekerij (FR: pépinière)		Plaats waar men jonge bomen/ struiken vermeerderd en tijdelijk uitplant. Een bedrijf voor de teelt van bomen en heesters.  Nuttige weblinks boomkwekerijen
Boomkwekerijgewassen.		Alles wat op een boomkwekerij wordt geteeld. (Vooral bomen en heesters)
Boompaal		Een houten paal die een jonge boom steunt, zodat de boom goed hergroeit, niet omwaait, noch scheef groeit. Een boompaal wordt meestal behandeld tegen het rotten.
Boompap		Kleverige stof waarmee een deel van de stam van een boom wordt ingesmeerd. De wintervlinder kan hiermee bestreden worden.
Boomschaar		Snoeigerei dat meestal 2 - 3 m lang is; geschikt voor takken tot 2,5 cm dik die anders buiten bereik zouden zijn;
Boomschijf	boomspiegel	Rond de stam van een boom alle vegetatie verwijderen. Soms de vorm van een cirkel.
Boomspiegel		Ruimte rondom de voet van de boomstam. Deze moet als regel niet beplant worden.  Voor zure kersen en houtig kleinfruit is een boomspiegel meestal wenselijk.
Boomstam		De verticale hoofdtak van een boom die de wortels met de kroon verbindt en die bij de meeste bomen de voornaamste ondersteuning vormt voor het bladerdak.
boomteelt		De teelt en vermeerdering van bomen. (Bos-, laan- en fruitbomen)
Boomtypen		Voor intensieve fruitbeplantingen wordt gesproken over 3 boomtypen, afhankelijk van de diameter van de boomkroon: snoeren, superspillen en slanke spillen.
Boomvormen		Enkele mogelijkheden: asymmetrische tweejarige boom, balkvorm, driehoeksvorm, knipboom, kolomboom, Noord-Hollandse spil, piramidale vorm, slanke spil
Boorder		Een schadeverwekker die gaten boort in de stam. (Appelglasvlinder, houtkever, ..)
Boordplanten		Boordplanten worden gebruikt om grote percelen te verdelen in perken of andersom: verschillende kleine perken kunnen door boordbeplanting tot 1 geheel worden samengevoegd.
Bordeausche pap	bordolese pap	Een schimmelwerkend middel (fungicide) dat o.a. kopersulfaat en kalk bevat.
Border	Afgebakend plantbed.	Oorspronkelijk: randbed. Nu: afgebakend plantbed van elke vorm, gebruikt voor het kweken van siergewassen.
borstel		Begroeiing van een plantendeel (blad, stengel, vrucht, …) dat dikker en stugger is dan een haar, maar dunnen en slapper dan een doorn of stekel.
bos (bundel, bussel)		Een bussel (groep) van bomen of producten. Een handvol bloemen of groente. Bijvoorbeeld een bos wortels.
Bos, Bebossing (bomen)		Terrein met bomen beplanten, meestal met het doel hout te oogsten, soms om beschutting te verlenen, vocht vast te houden of bodemerosie tegen te gaan. Een groep bomen.
Bosklimaat		Hieronder wordt het onder de speciale omstandigheden van het bos heersende klimaat verstaan.
Boslijn		De verschillende handelingen op een bedrijf om bloemen bij elkaar te binden.
Bosmaaier		Een grasmaaier voor een ruig terrein.
Bosperceel		Een stuk grond beplant met bomen en struiken. (Meestal inheemse gewassen)
Bosplantsoen	bosplanten	Bomen en struiken om in een bos te planten.
Bosrand	woudrand, woudzoom	De grenslijn met plantengroei tussen bos en niet met hout bedekt gebied.
Bosrandplantsoen		Planten die goed groeien aan de rand van een bos. (Halfschaduw).
Bosschade		Hiermee wordt de schade aan een bos of aan afzonderlijke bomen in een bos bedoeld. De schade kan zichtbaar zijn op verschillende manieren.
Bossen		Bloemen of groente bij elkaar binden. (Busselen)
Bossige groeiwijze		Een plant met een compacte groeiwijze (vb. roos)
Bossterfte		Met bossterfte wordt het afsterven van grotere delen bos in verschillende regio's bedoeld.
Bostuin		Een tuin die onder (meestal bladverliezende) bomen is aangelegd in de halfschaduw of soms zelfs diepe schaduw.
Bosweide		Een bosweide is een landschap waar breedkruinige bomen in groepjes bij elkaar staan. Vroeger dreef men het vee in bossen om eten te zoeken en zo ontstonden open plekken.
Botanica		Plantkunde
Botanical nomenclatuurcode		Internationale richtlijnen voor correcte naamgeving van wilde planten. De botanische code  ('International Code of Botanical Nomenclature') regelt deze naamgeving.
Botanicals (gewasbescherming)		Extracten gehaald uit natuurlijke producten, welke kunnen gebruikt worden voor de biologische gewasbescherming.
Botanicus		Een botanicus is een plantkundige, iemand die veel van planten afweet of planten bestudeert.
Botanische naam		Geslacht- en soortnaam. Ook wetenschappelijke naam genoemd. Zie boekentip "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van wetenschappelijk/ botanische plantennamen. Weblinks:  Zie nomenclatuur-plantennaamgeving.
Botanische plantensoorten		Planten die in hun natuurlijk midden zaden vormen.  Ze komen in de vrije natuur voor.
Botanische rozen	parkrozen	Botanische rozen zijn wilde soorten (niet-veredeld, niet-geënt), die winterhard zijn en als bloemheester, sierheester behandeld worden.
Botanische tekens		In de tuinbouw en in de plantkunde gebruikt men gedefinieerde symbolen en tekens voor bloemvorm, levensduur, groeivorm, verzorgingseisen, giftigheid en bruikbaarheid.
Botrytis cinerea	Grijsrot, smeul(t)	Een veel voorkomende schimmel. O.a. bij aardbeien, trosbessen, braambessen en frambozen. Een goed uitdunnende snoei brengt meer licht en lucht in het gewas, waardoor er schimmeluitbreiding voorkomen wordt.
Bottel, bottels		De vlezige holle vrucht van een roos. (Rosa) Zie ook artikel "Rozebottels, bron van vitaminen"
Botulisme		Clostridium botulinum is een gevaarlijke bacterie, vertegenwoordiger van het geslacht Clostridia. Het gaat om sporenvormende, anaërobe gram-positieve bacteriën.
Bouché-Thomas-platte boomvorm		Een platte boomvorm bij appel; zo diep geplant, dat de ent eigen wortel gaat vormen. Het 2de kenmerk is dat de takken van naast elkaar staande bomen aan elkaar worden geënt.
Bouwafval		De resten van bouwmateriaal, zoals stukken steen en beton.  Verwijder voor het aanplanten van een tuin alle bouwafval.
Bouwlaag		Bestaat uit kiezelaarde/ zand, klei, kalk, humus en voedingselementen. De meeste steenfruitsoorten vragen een dikke bouwlaag voor een optimale productie.
Bouwvoor		De bovenste, veel bewerkte en vaak met humeus materiaal verrijkte laag van de grond. De grondlaag waar de wortels van de planten in groeien. De bovenste 25 cm.
Bovengreep		Een bepaalde houding/ manier waarop je gereedschap vasthoudt.
Bovengronds		Wat boven de grond groeit; het bovengrondse deel van de plant.
Bovenlaag		De bovenste laag grond.
Bovenlaagverversing		De bovenlaag van potplanten vernieuwen zonder ompotting.
Bovenlip		Lip van een tweelippige kroon of kelk, naar boven gericht.
Bovenoog		Deze knop (oog) is naar boven gericht. Tot hier snoeien geeft een groeistimulans.
Bovenstandig		Een vruchtbeginsel dat geen geheel vormt met de bloembodem, meestal van boven af in de bloem zichtbaar.